El-Bidaye ve'n-Nihaye · Temmuz 1, 2026

Ömer B. Ebi Ömer Muhammed B. Yusuf B. Yakub

Bu zatın şeceresi şöyledir: Ömer b. Ebi Ömer Muhammed b. Yusuf b. Yakub b. Hammad b. Zeyd b. Dirhem Ebü'l-Hüseyin el-Ezdî. Malikî fakihi ve kadısı idi. Yirmi yaşında iken babasından niyabet aldı. Kur'ân ve hadis hafızı …

Bu zatın şeceresi şöyledir: Ömer b. Ebi Ömer Muhammed b. Yusuf b. Yakub b. Hammad b. Zeyd b. Dirhem Ebü'l-Hüseyin el-Ezdî. Malikî fakihi ve kadısı idi. Yirmi yaşında iken babasından niyabet aldı. Kur'ân ve hadis hafızı idi. Malikî mezhebine göre fıkıh ve feraiz öğrenmişti. Hesap, lügat, nahiv ve şiir bilgisi vardı. "Müsned" adlı eseri tasnif etti. Bu yüzden kendisine anlayış kuvveti, zeka güzelliği ve ahlak üstünlüğü nasib oldu. Gerçekten yüksek dereceli ve güzel şiirleri vardır. Kadılıkta şükranla karşılanacak bir tutum sergilemişti. Adaletli ve güvenilir bir imamdı.

Hatib Bağdadî, Muafa b. Zekeriya el-Cerirî'nin şöyle dediğini rivayet etmiştir:

Biz, Kadı Ebu Hüseyin hazretlerinin meclisinde hazır bulunuyorduk. Bir gün meclisine gelip normal âdet üzere kendisini beklemeye koyulduk. Kapısının önünde oturuyorduk. O esnada bir bedevinin de kapıda oturmakta olduğunu gördük. Sanki bir ihtiyacı varmış gibiydi. Biz oturmakta iken, bir karga gelip avludaki hurma ağacının üzerine konup öttü, sonra uçup gitti. Bedevi dedi ki: "Şu karga, bu ev sahibinin yedi gün sonra vefat edeceğini bildiriyor." Böyle demesi üzerine bedeviyi oradan kovduk. O da kalkıp gitti.

Sonra kadıdan izin geldi, içeri girmemize müsaade edildi. Girdiğimizde, kadı'mn yüzünün renginin değişmiş olduğunu ve kederlendiğini gördük. Kendisine: "Ne haber?" diye sorduğumuzda şu cevabı verdi: "Dün rüyada bir şahsın şöyle dediğini gördüm:

«Hammad b. Zeyd ailesinin evlerine git,

Ehline ve nimetlere selam olsun.»

Bu rüyadan Ötürü biraz sıkıldım."

Biz de kendisi için dua edip meclisinden ayrıldık. Bundan yedi gün sonra, yani bu senenin şaban ayının 17'sinde perşembe günü, otuzdokuz yaşında vefat etti ve defnedildi. Cenaze namazını oğlu Ebu Nasr kıldırdı. Babasından sonra kadılığa da o geçti."

Solî dedi ki: «Kadı Ebü'l-Hüseyin, genç yaşta olmasına rağmen büyük bir ilmî mertebeye yükseldi. Vefat ederken halife Radi onun için ağladı ve bizi de ağlamaya teşvik edip şöyle dedi: "Ben, herhangi bir şeyden dolayı sıkıldığımda o beni teselli ederdi. Vallahi, ondan sonra artık benim için hayatın tadı kalmamıştır." Halife Radi de ondan sonra bu senenin rebiyülevvel ayı ortasında vefat etti. Allah, ikisine de rahmet etsin. Halife Radi de genç yaşta vefat etmişti.»