El-Bidaye ve'n-Nihaye · Temmuz 1, 2026

Ömer B. Hüseyin

İmam Ahmed b. Hanbel'in mezhebine göre yazılan "el-Muhtasar fî'1-Fıkh" adlı eserin sahibidir. Bu eseri, Kadı Ebu Ya'lâ b. Ferra ile Şeyh Muvaffakuddin b. Kudame el-Makdisî şerhetmişlerdir. Ömer b. Hüseyin el-Hırakî, …

İmam Ahmed b. Hanbel'in mezhebine göre yazılan "el-Muhtasar fî'1-Fıkh" adlı eserin sahibidir. Bu eseri, Kadı Ebu Ya'lâ b. Ferra ile Şeyh Muvaffakuddin b. Kudame el-Makdisî şerhetmişlerdir.

Ömer b. Hüseyin el-Hırakî, fakihlerin ve âbidlerin önde gelenle-rindendi. Çok faziletli ve çokça ibadet eden bir kimseydi. Şehirde çok kötülükler meydana geldiği ve sahabelere sövüldüğü için Bağdat'ı terkedip başka yere hicret etmişti. Kitaplarını da Bağdat'ta bırakmıştı. Ancak kitaplarının bulunduğu ev yakılınca bütün eserleri de yanmıştı. Kendisi Dımışk'a gitmiş ve bu senede vefat edinceye kadar Dımışk'ta kalmıştı. Mezarı, Babü's-Sağir'de olup şehitlerin mezarına yakın bir yerdedir, ziyaret edilmektedir.

el-Muhtasar fi'1-Fıkh adlı eserinin hac bölümünde der ki: "Hacca giden kişi Ka'be'yi tavaf ederken Hacer-i Esved'in bulunduğu yere ge"

lir, şayet yerinde ise Hacer-i Esved'i Öper." Böyle demişti; çünkü bu kitabını yazarken Hacer-i Esved'i Karmatîler hicretin 327. senesinde Spedip memleketlerine götürmüşlerdi ve bu mübarek taş ancak hicretin 337. senesinde yerine iade edilmiştir. Nitekim bu husus ilerice yeri gelince anlatılacaktır.

Hatib Bağdadî, Kadı Ebu Ya'lâ'nın kendisine şöyle dediğini nak-

letmiştir:

"Ömer b. Hüseyin el-Hırakî'nin çok eserleri vardı. Hanbeli mez-hebiyle ilgili çok rivayetlerde bulunmuştu. Ancak bu eserleri ve riva-vetleri ortaya çıkmadı. Çünkü o, şehirde sahabelere çok sövüldüğü için Bağdat'ı bırakıp başka yere hicret etmiş ve kitaplarım Bağdat'ta bırakmıştı. Kitaplarının bulunduğu ev yakılınca kitapları da yanmış ve kendisinden sonra Bağdat dışına çıkıp yayılamamışlardı."'

Hatib Bağdadî, Ömer b. Hüseyin el-Hırakî'nin şöyle dediğini rivayet etmiştir:

«Mü'minlerin emiri Hz. Ali (r.a.)'ı rüyada gördüm. Bana dedi ki:

- Zenginlerin fakirlere tevazu göstermeleri ne kadar da güzeldir!

- Ey mü'minlerin emiri, bana biraz daha söyle.

- Bundan daha güzeli, fakirlerin zenginlere karşı tekebbür göstermeleridir."

Böyle dedikten sonra Hz. Ali (r.a.), elini kaldırdı. Avucunda şun-lann yazılı olduğunu gördüm:

"Daha önce ölü idin, dirildin. Yakında yine Öleceksin. Ebediyet yurdu için bir ev yap Fani diyarda da bir ev bırak."»

İbn Batte dedi ki: "Ömer b. Hüseyin el-Hırakî, Dımışk'ta hicretin 334. senesinde vefat etti. Mezarını ziyaret ettim. Allah ona rahmet etsin."