Yusuf b. Yakub b. İsmail b. Hammad b. Zeyd. Hallac-ı Mansur'u öldüren Kadı Ebu Ömer'in babasıdır. Âlimlerin büyüklerinden ve önde gelenlerindendi. Hicretin 208. senesinde doğdu. Süleyman b. Harb, Amr b. Merzuk, Hedbe ve Müsedded'den ders aldı. Sika bir ravi idi. Basra, Vasıf ve Bağdat'ın doğu yakasının kadılığını yaptı. İffetli, nezih ve son derece hürmetkar bir kimseydi.
Günün birinde halife Mutedid'in hizmetçilerinden biri yanma geldi. Bir davası vardı, ama hasmının üst tarafında oturdu. Kadının mübaşiri ona, hasmı ile aynı seviyede bulunmasını söyleyince hizmetçi, halife nezdindeki itibarına güvenerek nazlandı. Ama kadı onu azarladı ve: "Bana üvendireyi getirin ki şu köleyi satayım, bedelini de halifeye göndereyim!" dedi. Kadının mübaşiri gelip elinden tuttu ve onu hasmryla aynı yere oturttu. Muhakeme sona erince hizmetçi, halife Mutedid'in yanına döndü. Huzurunda ağladı. Mutedid ona: "Neyin var?" diye sordu. O da durumu anlattı. Kadının kendisini satmak istediğini söyledi. Halife Mutedid de şöyle dedi: "Vallahi, eğer seni satacak olsaydı satış muamelesini onaylardım ve seni asla geri istemezdim. Çünkü senin, benim nazarımda şeriatın mertebesini yok edecek bir özelliğin yok. Şeriat, saltanatın direği ve dinlerin de kıvamıdır."
Yusuf b. Yakub, bu senenin ramazan ayında vefat etti.