El-Bidaye ve'n-Nihaye · Temmuz 1, 2026

Bedir B. Hasneveyh B. Hüseyin

Künyesi, Ebu Necm el-Kürdî'dir. Dinever ve Hemedan mıntıkasında seçkin hükümdarlardandı. İyi bir devlet adamı ve siyasetçiydi. Çokça sadaka verirdi. Halife Kadir, ona Ebu Necm künyesini taktı, Nasirü'd-Devle lakabını …

Künyesi, Ebu Necm el-Kürdî'dir. Dinever ve Hemedan mıntıkasında seçkin hükümdarlardandı. İyi bir devlet adamı ve siyasetçiydi. Çokça sadaka verirdi. Halife Kadir, ona Ebu Necm künyesini taktı, Nasirü'd-Devle lakabını verdi. Ona bir sancak hazırlayıp teslim etti.

Memleketinin şehir ve kasabalarında son derece güven ve huzur vardı. Öyle ki, yolculardan birinin hayvanı kendisini taşıyamayacak kadar yorulduğunda, hayvanı çölde yüküyle birlikte bırakıp kendisi yola devam eder, hayvan sonradan sahibinin yanına giderdi. Uzun zaman geçse bile hayvanın üzerindeki yükten birşey eksilmezdi.

Memlekette bazı emirleri bozgunculuk yaptılar. Onlar için güzel bir ziyafet tertipleyerek nefis yemekler takdim etti. Ama sofraya ekmek getirtmedi. Emirler ekmek beklemeye koyuldular. Ekmeğin geciktiğini gördüklerinde durumu sordular. O da onlara şu cevabı verdi: "Siz ekinleri telef eder ve ekincilere haksızlık ederseniz, size ekmek nereden gelsin? Bugünden sonra herhangi bir kimsenin bozgunculuk yaptığını duymayayım. Yoksa onun kanını akıtırım!"

Bir defasında yolculuğa çıkmış iken bir adamın sırtındaki odun yükünü ağlayarak taşımakta olduğunu gördü. Adama sordu: "Neden ağlıyorsun?" "Yanımda iki ekmeğim vardı, onları yiyecektim. Ama askerlerden biri elimden alıp götürdü." "Görürsen o askeri tanır mısın?" diye sordu. Adam: "Evet." dedi. Onu alıp boğazın daracık bir yerinde durdurdu. Askerlerin tümünü önünden geçirtti. Ekmeği alan asker geçerken adam: "İşte ekmeğimi götüren budur!" dedi. Bedir, askere, kdn inmesini, adamın taşıdığı odun yükünü kendisinin sırtına

şehre kadar götürmesini emretti. Asker, çok miktarda para verip odunu taşımaktan kurtulmak istediyse de, diğerleri ona bakarak kendilerine çekidüzen versinler ve edeplensinler diye kabul etmedi.

Bedir b. Hasneveyh, her cuma günü yoksullara ve dullara 20.000 dirhem sarfederdi. Her ay ölüleri kefenlemek için 20.000 dirhem, her sene kendi annesi ve Adüdü'd-Devle adına yirmi kişiyi bedel olarak hacca gönderip onlara 1.000 dinar sarfederdi. Çünkü hükümdarlığa geçmesine Adüdü'dDevle sebep olmuştu. Ayrıca her sene Hemedan ve Bağdat'ta; yolda kalmış kimselere ayakkabı yapmaları, bineklerinin nallarını bedava çakmaları için demirci ve kunduracılara 3.000 dinar verirdi. Her sene Mekke ve Medine'de mücavir olarak yaşayan kimselere sadaka dağıtılmak, atelyeleri onarmak, Hicaz yolundaki su kaynaklarını ıslah etmek ve kuyular kazdırmak için 100.000 dinar sarfederdi. Yolda ve seferlerde bir su kaynağına rastladığı takdirde o su kaynağının yanında mutlaka bir köy kurdururdu. Kendi zamanında 2.000 küsur mescid ve han inşa ettirdi. Diğer rtıescid ve hanları onardı. Bunlardan ayrı olarak fakihlere, kadılara, müezzinlere, eşrafa, şehitlere, yoksullara, düşkünlere, dullara, öksüzlere ve birçok tabakadan muhtaçlara maaş bağladı. Bununla beraber o çok namaz kılar, zikir yapardı. Allah yolunda gaza için hazır tuttuğu 20.000'den fazla bineği vardı. Bu senede seksen küsur yaşında vefat etti. Allah rahmet etsin. Meşhed-i Ali'ye defnedildi. 140.000 dinar ve 40.000 küsur dirhem miras bıraktı. Yüce Allah rahmet etsin.

Hasan B. Hüseyin B. Hamkân

Künyesi Ebu Ali el-Hemedanî'dir. Bağdat'taki Şafiî fıkıhçılarm-dandı. Önceleri hadisle ilgilendi. Ebu Hamid el-Mervezî ve Ezherî, ondan hadis dinleyip rivayet ettiler. Zayıf bir ravi idi.