El-Bidaye ve'n-Nihaye · Temmuz 1, 2026

Hicretin Beşyüzyirmiüçüncü Senesi

Bu senenin muharrem ayında Sultan Mahmud Bağdat'a geldi. Ha-life'nin Debis'ten hoşnut olması için gerekli çabalan gösterdi. Halife'den Musul'u Debis'e teslim etmesini diledi. Ancak halife bunu kabul etmedi ve şiddetle …

Bu senenin muharrem ayında Sultan Mahmud Bağdat'a geldi. Ha-life'nin Debis'ten hoşnut olması için gerekli çabalan gösterdi. Halife'den Musul'u Debis'e teslim etmesini diledi. Ancak halife bunu kabul etmedi ve şiddetle karşı koydu. Şunu da belirtelim ki o esnada Debis, Bağdat'a gelişini ertelemişti. Ama bundan sonra Bağdat'a geldi. Halk arasında dolaşmaya başladı. Halk onu lanetledi. Yüzüne karşı kendisine sövdüler. İmadüddin Zengi Bağdat'a geldi ve Sultan Mahmud'a yıllık 100.000 dinar, ayrıca hediye ve armağanlar verdi. Aynı miktarda para, hediye ve armağanları halifeye vereceğini de taahhüd etti. Yalnız şu şartla ki, halife, Debis'i hiçbir göreve atamayacak, Zengi de Musul'daki görevine devam edecekti. Halife onu Musul'daki görevinde bıraktı ve ona hü'at giydirdi. Böylece İmadüddin Zengi görevinin başına döndü. Ayrıca Ha-leb ve Hama'yı da zaptetti. Haleb'in ve Hama'nm valisi Sevinç b. Tacülmülûk'u esir aldı. Sevinç de 50.000 dinar kurtuluş akçesi ödeyerek esaretten kurtuldu.

Bu senenin rebiyülahir ayının son günü olan pazartesi günü Sultan Mahmud, Nakibünnükabaya istiklal hiFatı giydirdi. Abbasiler'de ondan başka vezirlik yapan biri bilinmemektedir.

Bu senenin ramazan ayında Debis, ordusuyla Hille'ye geldi. Şehri zaptetti. Adamlarıyla birlikte şehre girdi. Adamları 300 süvariden ibaretti. Sonra mal ve ürünleri toplamaya başladı. Köylerden topladığı mallar ve paralar 500.000 dinar tutarmdaydı. Bu hücumda 10.000 savaşçı kullanmıştı. Durumu kuvvetlendi. Halife'ye, kendisinden hoşnut olması için haber gönderdi. Ancak halife ondan hoşnut olmadı. Halifeye mal ve para teklif etti. Halife bunu da kabul etmedi. Sultan Mahmud, Debis'in üzerine asker sevk edince Debis çöle kaçtı. Hezimete uğradı. Sonra Basra'ya hücum etti. Orada Sultan Mahmud'a ve halifeye ait malları ve ürünleri gasp etti. Sonra çöle gitti. Haberleri kesildi.

Bu senede Dımaşk valisi Batmîlerden 6.000 kişiyi Öldürdü. Liderlerinin başını kale kapısına astırdı. Böylece Cenâb-ı Allah Şamlıları onlardan kurtarmış oldu.

Bu senede Haçlılar Dımaşk şehrini kuşatma altına aldılar. Halk onlara karşı koydu. Şiddetlice savaştılar Dımaşklı halk, tüccarlardan bir grupla birlikte vaiz Abdullah'ı halifeden yardım istemeye gönderdiler. Bu heyet -anlayışla karşılanmayınca- caminin minberini kırmaya yeltendi. Nihayet halife, sultana mektup yazarak Haçlılarla savaşacak takviye askerleri, sultanın kendilerine göndermesini isteyeceğine söz verdi. Böylece kargaşa dindi. Ama halife yine onlara takviye askerler göndertmedi. Nihayet Cenâb-ı Allah, kendi katından onlara zafer ihsan etti. Müslümanlar Haçlıları hezimete uğrattılar. Onlardan 10.000 kişiyi öldürdüler. Sadece kırk Haçlı kurtulabildi. Hamd ve minnet Allah'adır. Bu arada Antakya valisi Haçlı Bohanon da öldürüldü.

Bu senede hacda, Debis'in fitnesi nedeniyle insanlar arasında kargaşa meydana geldi. Nihayet vakit daraldı. Sonunda asıl adı Boğacık olan Barankuş ez-Zekevî insanlara hac ettirdi.

Hicretin Beşyüzyirmiüçüncü Senesinde Vefat Eden Meşhur Şahsiyetler