El-Bidaye ve'n-Nihaye · Temmuz 1, 2026

Hicretin Dörtyüzellialtıncı Senesi

Bu senede Sultan Alparslan amcasının veziri Amidü'1-Mülk el-Kündürî'yi tutukladı ve onu kendi evinde hapsetti. Sonra onu öldürecek celladı üzerine şevketti. Vezirlikte Nizamülmülk'e itimad etti. Niza-nıülmülk, sadık bir …

Bu senede Sultan Alparslan amcasının veziri Amidü'1-Mülk el-Kündürî'yi tutukladı ve onu kendi evinde hapsetti. Sonra onu öldürecek celladı üzerine şevketti. Vezirlikte Nizamülmülk'e itimad etti. Niza-nıülmülk, sadık bir vezir olup alimlere ve fakirlere ikramda bulunurdu.

Melik Şihabü'd-Devle Kutalmış isyan edip itaatin dışına çıktığında ve Alparslan'ı ele geçirmek istediğinde, Alparslan ondan korktu. Veziri Nizamüimülk ona şöyle dedi:

- Ey hükümdar! Korkma. Çünkü ben senin için öyle bir ordu hazırladım ki bu ordu hangi askerle savaşacak olursa onu mutlaka kırıp geçer.

- Bu ordunun askerleri kimlerdir?

- Bu ordunun askerleri öyle kimselerdir ki senin için dua ederler, namazlarında ve halvetlerinde teveccühte bulunarak senin muzaffer olmanı dilerler. Onlar alimler, fakirler ve salih kimselerdir.»

Alparslan'ın böylece gönlü rahatladı. Kutalmış'm askerleriyle karşılaştığında onları hemen kırıp geçirdi. Kutalmış'ı hezimete uğrattı. Askerlerinden bir kısmını öldürdü. Kutalmış da bu savaşta öldürüldü. Böylece Alparslan tek otorite oldu. Herkes onun etrannda toplandı.

Bu senede Alparslan, oğlu Melikşah ile veziri Nizamüimülk u büyük bir ordunun başında Kerh mıntıkasına gönderdi. Bunlar oralarda birçok kaleleri fethettiler. Bol miktarda malları ganimet edindiler. Müslümanlar bunların zaferiyle sevindiler.

ygmnun, Maveraünnehir hükümdarı Büyük Han'ın kızıyla evlenmesi için mektup yazdı ve oğluyla Büyük Han'ın kızı gerdeğe girdi. Diğer oğlunu da Gazne hükümdarının kızıyla evlendirdi. Böylece Selçuklu

umdariyla Gazneli hükümdarının arası düzeldi. Aralarında ittifak meydana geldi.

u senede Alparslan, halifenin kızına, babasının yanma dönmesi ^f1"11 .ver<^ ve onu kazı kadı ve ümera refakatinde Bağdat'a gönderdi, e nin kızı da büyük bir alayişle Bağdat'a girdi. İnsanlar onu gör-e lcm yollara döküldüler. O gece şehire girdi. Halife ve ailesi bu duru-a Çok sevindiler. Halife, minberler üzerinde hutbelerde Alparslan'a dua edilmesini emretti. Duada şöyle denildi:

«Allah'ım! Muazzam Sultan Adüdü'd-Devle Tâcül-Mille Alparslan Ebu Şüca Muhammed b. Davud'u ıslah et, durumunu düzelt.»

Sonra halife, Sultan Alparslan'a Nakibü'n-Nükaba Şerif, Tarrad b. Muhammed, Ebu Muhammed etTemimî ve Hadim Muvaffak'la birlikte hil'atler ve nişanlar gönderdi. Böylece Sultan Alparslan, Irak üzerinde hakimiyetini tam olarak kurmuş oldu.

İbnü'l-Cevzî dedi ki: «Bu senenin rebiyülevvel ayında Bağdat'ta ortaya atılan bir dedikoduya göre bir grup Kürt avlanmak için çöle çıktıklarında siyah bir çadır görmüşler, bu çadırda tokat sesleri ve çağlıkîar duymuşlardı. Ayrıca birinin de; «Cinlerin hükümdarı Seydok öldü. Var mı onun için kendisini tokatlamayan bir belde halkı? Var mı onun için yas tutulmayan bir belde?» dediğini de duydular. Kötü kadınlar, Bağdat'ın içinden çıkıp mezarlıklara gittiler ve oralarda kendilerini üç gün süreyle tokatladılar. Elbiselerini parçaladılar. Saçlarını dağıttılar. Bazı fasık erkekler de oralara gidip böyle yaparak matem tuttular. Bu matem Vasıt, Huzistan ve diğer beldelerde de tutuldu. Bu, misli duyulmamış bir ahmaklıktır.»

Yine İbnü'l-Cevzî dedi ki:

«Bu senenin şaban ayının onikisinde cuma günü Abdüssamed'in taraftarlarından bir grup, Mutezile müderrisi Ebu Ali b. Velid'e hücum ettiler. Ona sövdüler. Küfürler sarf ettiler. Çünkü o, camide namaz kıldırmaktan ve insanlara Mutezile mezhebini öğretmekten geri duruyordu. Bu sebeple Abdüssamed'in taraftarları onu tahkir ettiler. Yerde sürüklediler. Mutezile mezhebi, Mansur Camii'nde lanetlendi. Ebu Said b. Ebi İmame de orada oturdu ve bunların yanında Mutezileyi lanetlemeye başladı.

Bu senenin şevval ayında Sultan Alparslan'ın büyük bir beldeye gaza yaptığına dair haber Bağdat'a geldi. Gaza yaptığı beldede 600.000 dehliz, 1.000 kilise ve manastır bulunuyormuş. O belde halkından çok sayıda insanı öldürmüş ve 500.000 kişiyi de esir almıştı.

Bu senenin zilkade ayında Bağdat'ta ye Irak'ın diğer beldelerinde şiddetli bir veba salgını meydana geldi. İlaçların fiyatı çok yükseldi. Temr hindi azaldı. Ekim ve kasım aylarında sıcaklık fazlalaştı.İklim bozuldu. Bu ayda Ebü'l-Ganaim Muammer b. Muhammed b. Ubeydullah el-Alevî Talibilerin nakipliğine atandı. Ayrıca hac ve mezalim işlerine bakmakla da görevlendirildi. Kendisine Zahir Zü'1-Menakıp lakabı da takıldı. Atanma fermanı büyük bir cemaatın huzurunda okudu.

Bu senede Iraklılar hacca gittiler.

Hicretin Dörtyüzellialtıncı Senesinde Vefat Eden Meşhur Şahsiyetler