El-Bidaye ve'n-Nihaye · Temmuz 1, 2026

Hicretin Dörtyüzkırkyedinci Senesi

Bu senede Sultan Tuğrul Bey Bağdat'ı ele geçirdi. O, Selçukluların ilk hükümdarıydı. Bağdat'ı ve Irak beldelerini ele geçirdi. Bu senede halife ile Besasirî arasındaki kırgınlık fazlalaştı. Türkler Besasirî'den şikâyetçi …

Bu senede Sultan Tuğrul Bey Bağdat'ı ele geçirdi. O, Selçukluların ilk hükümdarıydı. Bağdat'ı ve Irak beldelerini ele geçirdi.

Bu senede halife ile Besasirî arasındaki kırgınlık fazlalaştı. Türkler Besasirî'den şikâyetçi oldular. Reisü'r-Rüesa da onun aleyhinde ağzına geleni söyledi. Çirkin fiillerini anlattı. Mısırlılara itaat ettiğine dair onlarla mektuplaştığını ve Abbasilere itaatten vazgeçtiğini, onlara bağımlılıktan sıyrıldığını bildirdi. Halife de mutlaka onu öldürmek gerektiğini söyledi.

Bu senede Ahvaz taraflarında fiyatlar çok yükseldi. Pahalılık meydana geldi. Öyle ki Şiraz'da bir ölçek buğday 1.000 dinara satılır oldu.

Bu senede eski adet üzere Sünnîlerle Rafizîler arasında savaş meydana geldi. Uzun süren ve fasılasız olan bir savaş, aralarında devam etti. Devlet iki tarafı da birbirinden ayıramadı.

Bu senede Eş'arilerle Hanbelîler arasında savaş meydana geldi. Hanbelî tarafi büyük bir kuvvete sahip oldu. Öyle ki Eş'arilerden hiç kimse cumaya ve diğer cemaat namazlarına gelemez oldu. Hatib Bağdadî dedi ki: Besasirî lakabıyla tanınan Türk Arslan Bey bu senede güçlendi. Türk kodamanlarından ona karşı gelen kimse yoktu. Ülkeyi istila etti. Namı her tarafa yayıldı. Arap ve Acem komutanları ondan korktular. Irak'ta, Ahvaz'da ve oraya bağlı yerlerde minberlerin çoğunda onun adına hutbe okundu. Ona dua edildi. Halife ondan onay almadan hiç bir işe karar veremez oldu. Sonra halife onun akidesinin bozuk olduğunu anladı. Türklerden bir cemaat, halifenin yanma gelerek Besasirî'nin hilafet sarayım yağmalamaya, halifeyi tutuklamaya niyetlendiğine şahitlik ttiler. O esnada halife de Tuğrul Beye mektup yazarak Irak'a gelmesi-6' 'stedi. Besasirî'nin etrafında askerlerin çoğu dağıldı ve acelece Bağ-nl , göndüler. Sonra bunlar Besasirî'nin konağına hücum etmeye ka-

verdiler. Bağdat'ın batı yakasında bulunan konağını yaktılar. Binalı m yaktılar. Tuğrul Bey de hicretin 447. senesinin ramazan ayında Bağdat'a ulaştı. Emirler, vezirler ve hacipler onu yolda karşıladılar. Bü-vük bir alâyişle Bağdata girdi. Bağdat'ta önce onun adına sonra da Me-l'k Rahim adına hutbe okundu. Ama bundan sonra Melik Rahim adına hutbe okunmasına son verildi. Melik Rahim tutuklanarak kaleye kapatıldı. O Büveyhîlerin son hükümdarıydı.

Büveyhîler yaklaşık kırk sene müddetle hüküm sürmüşlerdi. Melik Rahim altı sene on gün müddetle Bağdat'a hükmetmişti. Tuğrul Bey, onarımını tamamladıktan sonra hükümet sarayına yerleşti. Adamları da Türklerin evlerine konuk oldular. Beraberinde sekiz fil vardı. Türklerle halk arasında savaş meydana geldi. Bağdat'ın doğu yakası tümüyle yağmalandı. Büyük bir musibet meydana geldi. Besasirî'ye gelince o halifeden kaçıp Rahbe beldesine gitti. Mısır hükümdarına mektup yazarak onun adına Irak'ta propaganda yapmakta ısrarlı olacağını bildirdi. Mısır hükümdarı da onu Rahbe naibliğine atadı ki, amacını gerçek-leştirebilsin.

Bu senenin zilkade ayınm onunda salı günü Ebu Abdullah Muham-med b. Ali ed-Damiganî kadilkudatlığa atandı ve bu hususta kendisine hil'at giydirildi. Ondan önce Kadilkudatlığa îbn Makûla bakmaktaydı. İbn Makûla'nın vefatından sonra o göreve atandı.

Halife, Bağdat'a girişinden bir gün sonra Tuğrul Bey'e hil'at giydirdi. Tuğrul Bey de önünde davul ve zurnalarla sarayına döndü.

Bu senenin yine zilkade ayında Zahiretüd-Din Ebü'l-Abbas Mu-hamnıed b. Halife Kaim BiEmrillah vefat etti. O, babasının veliahdıydı. Vefatı büyük bir musibet oldu.

Bu senede Ebu Kâmil Ali b. Muhammed es-Suleyhî el-Hemedanî, Yemen'in bir çok beldelerini istila etti. Oralarda Fatimiler adına hutbe okutmaya başlayıp Abbasiler adına hutbe okunmasına son verdi.

Bu senede Oğuzlar memlekette çok bozgunculuk yaptılar. İnsanla-nn bineklerini yağmaladılar. Davarlarına el koydular. Öyle ki bir sığır beş kırata satılır oldu.

Bu senede Mekke'de kıtlık meydana geldi. Azık bulunamaz oldu. enab-ı Allah üzerlerine çekirge şevketti. Onlar da diğer gıda maddele-nne ve azıklara karşılık çekirgeleri yiyerek hayatta kalabildiler. u senede Iraklılardan hiç kimse hacca gitmedi.

Hicretin Dörtyüzkırkyedinci Senesinde Vefat Eden Meşhur Şahsiyetler