El-Bidaye ve'n-Nihaye · Temmuz 1, 2026

Hicretin Dörtyüzyetmişaltıncı Senesi

Bu senede Amidü'd-Devle b. Cüheyr, halifenin vezirliğinden azledildi. O da ailesi ve çoluk çocuğuyla sultan Melikşah'm yanma gitti. Sultanın veziri Nizamülmülk'le görüştü. Nizamülmülk de onun oğlu Fahrü'd-Devle'yi …

Bu senede Amidü'd-Devle b. Cüheyr, halifenin vezirliğinden azledildi. O da ailesi ve çoluk çocuğuyla sultan Melikşah'm yanma gitti. Sultanın veziri Nizamülmülk'le görüştü. Nizamülmülk de onun oğlu Fahrü'd-Devle'yi Diyarbakır valiliğine tayin etti. Fahrü'd-Devle de hi-latlar, davullar ve askerlerle Diyarbakır yoluna koyuldu. Nizamülmülk ona, Diyarbakır'ı İbn Mervan'm elinden almasını ve orada kendi adına hutbe okutmasını, adını sikkeler üzerine yazdırmasını emretti. Fahrü'd-Devle gidip Diyarbakır'ı İbn Mervan'm elinden aldı. Oradaki hakimiyetlerine son verdi. Nitekim bu husus ileride de anlatılacaktır.

Amidü'd-Devle b. Cüheyr'den boşalan hilafet vezirliğine Ebü'l-Fe-tih Muzaffer b. Reissü'r-Rüesa atandı. Sonra o da bu senenin şaban ayında bu görevden azledildi. Yerine Ebu Şüca Muhammed b. Hüseyin atandı. Ona Zahirü'd-Din lakabı takıldı.

Bu senenin cemaziyelahir ayında Şeyh Ebu İshak eş-Şirazî'nin vefatından sonra Müeyyedü'1-Mülk Ebu Said Abdurrahman b. Me'mun Nizamiye medresesi müderrisliğine atandı.

Bu senede Harranhlar Şerefü'd-Devle Müslim b. Kureyş'e isyan ettiler. O da gelip şehri kuşatma altına aldı. Fethetti. Surlarını yıktı. Harran kadısı İbn Halbe ile iki oğlunu sur üzerinde astı.

Bu senenin şevval ayında Ebü'l-Mehasin b. Ebi Rıza öldürüldü. Bu olay Şöyle gelişmişti: Ebü'lMehasin, Nizamülmülk'ü Sultan Melikşah'a iurnallemiş ve «Onları bana teslim et ki onlardan bir milyon dinar alıp sana vereyim» demişti. Derken Nizamülmülk büyük bir ziyafet hazırlamış, binlerce Türkten oluşan kölelerini ziyafette hazır bulundurmuş, ziyafete gelen Melikşah'a şöyle demeye başlamıştı:

«Bütün bunlar senin malların, paraların, vakfettiğin medreselerle kervansarayların gelirlerinden elde edilmiştir. Bunların dünyada sana şükran borcu, ahirette de sevab ve mükâfatı vardır. Malların, paraların ve bütün sahip olduğun şeyler senin önündedir. Senin olsun. Ben bir hırka ve zaviye ile yetineceğim.»

Nizamülmülk'ün böyle deirîesi üzerine Sultan Melikşah, Ebü'l-Me-hasin'in öldürülmesini emretti. Çünkü Nizamülmülk onun nazarında büyük, itibarlı ve gözde bir şahsiyetti. Ebu'l-Mehasm öldürdükten sonra babasını da Tuğra katipliğinden azletti ve bu göreve Müeyyedül-

mülk'ü atadı.

Bu senede Küfe şehri kendisine ikta olarak verilmiş olan Cenfel et-Türkî insanlara hac ettirdi.

Hicretin Dörtyüzyetmişaltıncı Senesinde Vefat Eden Meşhur Şahsiyetler