El-Bidaye ve'n-Nihaye · Temmuz 1, 2026

Şeyh Ebu İshak Eş-Şirazî

Asıl adı İbrahim b. Ali b. Yusuf el-Firuzabadîdir. Firuzabad, Fars eyaletinin köylerden biridir. Başka bir rivayete göre burası Harezm şehrinin başka bir adıdır. Ebu İshak, Şafiîlerin şeyhi ve Bağdat'taki Nizamiye …

Asıl adı İbrahim b. Ali b. Yusuf el-Firuzabadîdir. Firuzabad, Fars eyaletinin köylerden biridir. Başka bir rivayete göre burası Harezm şehrinin başka bir adıdır. Ebu İshak, Şafiîlerin şeyhi ve Bağdat'taki Nizamiye medresesinin müderrisi idi. Hicretin 393. senesinde, zayıf bir riyasete göre ise 396. senesinde doğdu. Fars eyaletinde Ebu Abdullah el-Beydavî'den fıkıh öğrendi. Kadı Ebu Tayyip et-Taberî'den fıkıh dersleri aldı. İbn Sazan'dan ve Berkanî'den hadis dinledi. Zahid, abid, takvah, kadri yüce, saygın, fıkıh ve usul ile hadiste imam idi. Bir çok ilimden haberdardı. Faydalı birçok tasnif eserleri vardır. Mesela el-Mühezzeb fil Müzehheb, et-Tenbih, en-Nüket fı'1-Hilaf, el-Lüma' fi Usuli'1-Fıkh, et-abrısa, Tabakatü'ş-Şafnye gibi eserler ve daha bir çok eserler ona ait-

Ben derim ki; onun biyografisini Şerhü't-Tenbih adlı eserin baş ta-rafinda uzun uzadıya anlatmışımdır. Şeyh Ebu İshak bu senenin cema-zıyelahir ayının yirmibirinde pazar gecesi Ebü'lMuzaffer b. Reisü'r-Rü-esa'nın evinde vefat etti. Ebu'1-Vefa b. Ukayl el-Hanbelî, cenazesini yikadı. Namazını da hilafet sarayının Babü'l-Firdevs kısmını da kıldırdı. Cenaze namazına Muktedi Bi Emrillah da katıldı. Cenaze namazını kıldırmak için Ebu'1-Feth Muzaffer b. Reisü'r-Rüesa öne geçti. O gün vezirlik elbisesi giymişti. Camiü'l-Kasır'da ikinci kez cenaze namazı kılındı. Bab-ı İbriz'de mezarlığın köşesinde bir türbeye defnedildi. Yüce Allah rahmet etsin. Sağlığında ve ölümünden sonra şairler onu övdüler. Yüksek ve güzel manalar içeren şiirleri vardır. İbn Hallikan onun şu şiirini nakletmiştir:

«İnsanlara vefalı bir dost sordum.

Bunu bulmana imkân yok dediler.

Eğer bulursan hür kimsenin eteğine tutun.

Çünkü dünyada hür kimse gerçekten azdır.»

İbn Hallikan dedi ki: Şeyh Ebu İshak eş-Şirazî vefat edince fakihler Nizamiye medresesinde onun için taz'iyet kabul ettiler. Müeyyedü'l-Mülk Ebu Sa'd el-Mütevellî onun yerine müderrisliğe atandı. Nizamül-mülk bu durumdan haberdar olunca şöyle yazdı: «Şeyh Ebu İshak eş-Şirazî için medresesinin bir sene kapatılması vacip oldu.» Böyle dedikten sonra onun yerine Şeyh Ebu Nasr b. Sebbağ'ın ders vermesini emretti.