Hatip Doleî

Ziyaeddin Ebü'l-Kasım Abdülmelik b. Zeyd b. Yasin es-Salebî ed-Doleî. Dole, Musul'un bir köyüdür. Hicretin 518. senesinde doğan Hatip ed-Doleî, Bağdat'a gelip Şafiî mezhebine göre fıkıh dersleri aldı. Hadis dinledi. Ebü'1-Feth el-Kerruhî'den Tirmizî'nin Sünen'ini, Ebü'l-Hasan Ali b. Ahmed el-Berdî'den de Neseî'nin Sünen'ini dinledi. Sonra Dı-maşk'a geldi. Orada hatiplik yaptı. Gazzalî'ye medresesinde ders verdi. Zâhid, takvalı, hak hususunda heybetli ve doğru yolda olan bir kimseydi. Bu senenin rebiyülevvel ayının ondokuzunda salı günü vefat etti. Ba-bü's-Sağîr'deki şehidliğe defnedildi. Cenazesine görülmeye değer büyük bir kalabalık iştirak etti. Vefatından sonra hatipliğe kardeşinin oğlu Muhammed b. Ebül-Fadl b. Zeyd atandı. Kardeşinin oğlu o zaman otuzyedi yaşındaydı. Başka bir rivayette anlatıldığına göre yerine kendi oğlu Cenıaleddin Muhammed hatip olarak atanmıştır. İbn Zekî, oğlu Zekî'yi bu göreve atamış, oğlu da sadece bir vakit namaz kıldırmıştı. Cemaled-din, Melik Âdil'in kardeşi Emir Alemüddin'i aracı yaparak bu göreve atanmış ve hicretin 635. senesinde vefat edinceye dek bu görev de kalmıştır.