El-Bidaye ve'n-Nihaye · Temmuz 1, 2026

Hicretin Altıyüzbirınci Senesi

Bu sene halife, oğlu Muhammed Zâhir'i -adına onyedi sene müddetle hutbe okuttuktan sonraveliahdlıktan azletti. Yerine diğer oğlu Ali'yi veliahd olarak atadı. Ali de kısa bir süre sonra vefat edince veliahdhk tekrar …

Bu sene halife, oğlu Muhammed Zâhir'i -adına onyedi sene müddetle hutbe okuttuktan sonraveliahdlıktan azletti. Yerine diğer oğlu Ali'yi veliahd olarak atadı. Ali de kısa bir süre sonra vefat edince veliahdhk tekrar Muhammed Zahir'e döndü. Babası Nasır'dan sonra- hicretin 623. senesi olaylarından bahsedilirken de anlatılacağı gibi- onun halifeliğine bey at edildi.

Bu sene hilafet sarayının silah deposunda büyük bir yangın çıktı. Bu yüzden bir çok silah, eşya ve mesken yandı. Bunların kıymeti yaklaşık 4.000.000 dinardı. Bu yangın haberi halka yayıldı. Diğer ülkelerdeki hükümdarlar bunun üzerine halifeye, kaybetmiş olduğu silahların yerini tutması için hediye silahlar gönderdiler. Böylece halife eskisinden daha çok silaha sahip oldu.

Bu sene Gürcüler îslâm beldelerinde fesat çıkardılar. Halkın bir kısmını öldürüp, bir kısmını esir aldılar.

Bu sene Mekke valisi Katâde el-Hüseynî ile Medine valisi Salim b. Kasım el-Hüseynî arasında savaş çıktı. Mekke valisi Medine'ye hücum etti ve vali Sâlim'i şehirde kuşatma altına aldı. Salim de Hücre-i Nebeviye yanında namaz kıldıkta sonra Allah'tan kendisine zafer ihsan etmesini diledi ve Katâde'ye karşı geldi. Onunla savaştı. Onu mağlup etti. Peşine düşüp Mekke'ye kadar kovaladı ve Mekke'de onu kuşatma altına aldı.

Sonra Katâde, Sâlim'in komutanlarına haber salarak onları Sâlim'e karşı kışkırttı. Onlarda itaatsizlik ettiler. Bunun üzerine Salim, salimen Medine'ye döndü.

Bu sene Gıyaseddin b. Kılıç Arslan b. Mes'ud b. Kılıç, Rum beldelerine sahip oldu, oraları kardeşinin oğlunun elinden aldı. Kendisi orada otoritesini kurdu. Sânı yüceldi. Kuvveti arttı. Askerleri çoğaldı. Emirler ve çevre hükümdarları ona itaatlerini arzettiler. Efdal b. Selahaddin Samsat'ta onun adına hutbe okuttu. Hizmetine girdiğini arzetmek için yanma gitti.

Bu sene Bağdat'ta bir adam Dicle'ye atladı. Elbiselerini kölesine verdi. Yüzmeğe başladı, ancak suda boğuldu. Sarığında bir pusulaya rastlandı. Pusulada şu beyitler yazılıydı:

«Ey insanlar benim ulaşmak istediğim bir emelim vardı,

Ancak ecelim buna mani oldu.

Hayatında amel yapma imkânını bulan herkes.

Rabbine karşı gelmekten sakınıp takvalı olsun.

Herkesin intikal edeceği bir evin avlusunda.

Sadece ben duruyor değilim.»

Hicretin Altıyüzbîrînci Senesinde Vefat Eden Meşhur Şahsiyetler