El-Bidaye ve'n-Nihaye · Temmuz 1, 2026

Hicretin Altıyüzonbîrîncî Senesi

Bu sene Sultan Harezmşah, daha önceleri devecilik yapan, ama bilahare yanında emirlik mertebesine yükselen bir enıirini sefere çıkardı. Bu emir maiyetindeki orduyla harekete geçip Kirman ve Mekran şehirlerini fethetti. …

Bu sene Sultan Harezmşah, daha önceleri devecilik yapan, ama bilahare yanında emirlik mertebesine yükselen bir enıirini sefere çıkardı. Bu emir maiyetindeki orduyla harekete geçip Kirman ve Mekran şehirlerini fethetti. Sind ülkesinin sınırlarına vardı. O beldelerde Harezmşah adına hutbe okuttu. Harezmşah, Tatarlardan ve Tatar hükümdarı Güçlükhan'dan korktuğu ve onların sınırdaki beldelere hücum etmelerinden çekindiği için yaz mevsimlerini sadece Semerkant taraflarında geçirirdi.

Ebü Şâme dedi ki: Bu sene Emevî Camii'nin tabamna döşeme taşları dizildi. Bu işe Sebül-Kebîr tarafından başlandı. Daha Önceleri caminin tabanı çukur ve düzensizdi. Halk buraları taşlarla döşemeye başladı. Bu sene Dımaşk şehrinin Kaymaziye mahallesi tarafındaki hendekleri genişletildi. Bir çok ev ile Kaymaz'm hamamı ve orada mevcud olan Nuriye darülhadisine vakfedilen bir firın bu amaçla yıkıldı.

Bu sene Melik Muazzam Cabiye kapısı dışındaki Atike mezarı tarafında kendisine nisbet edilen bir otel yaptırdı.

Yine Bu sene Melik Muazzam, Serhat kalesini İbn Karaca'nm elinden aldı. Ona bedel olarak bazı şeyler verdi. Sonra kaleyi kölesi İzzeddin Aybek el-Muazzemî'ye teslim etti. Bu kale, hicretin 644. senesinde Nec-meddin Eyyûb tarafından alınıncaya kadar onun elinde kaldı.

Bu sene zilkade ayının on birinde Hecin bir deveye binerek sultan Âdü'in oğlu Melik Muazzam hacca gitti. Kerek'ten hareket ederken beraberinde İbn Mosik ile babasının kölesi ve kendi darülhadisinin üstadı îzzeddin ve bir grup insan da vardı. Tebük ve Ula yolunu izledi. Kendisine nisbet edilen sarnıcı yaptırdı. Başka hayır müesseseleri de kurdu. Medine-i Münevvere'ye vardığında onu vali Salim karşıladı. Şehrin anahtarını kendisine teslim etti ve ona eksiksiz hizmette bulundu. Mekke valisi Katade' ise, kendisiyle ilgilenmedi. Bu nedenle hac ibadetini hacc-ı kıran olarak ifâ edip oradaki mücavirler için getirdiği sadakaları dağıttıktan sonra Medine valisi Salimle birlikte geri döndü. Ra'sülmâ yanında babasına, Mekke valisi Katade'den gördüğü saygısızlığı söyleyip şikâyetçi oldu. Babası Sultan Âdil de Medine valisi Salim komutasında bir müfreze askeri Mekke'ye göndererek vali Katade'yi oradan kovmalarını emretti. Mekke'ye vardıklarında vali Katade onlardan korkup vadilere, dağlara ve çöllere kaçmıştı.

Melik Muazzam bu haccmda Hicaz yolunda birçok güzel eserler yaptırdı. Allah mükâfatını versin. Bu sene Dımaşk halkı Sultan Âdü'e ait siyah kağıtlarla (banknotlarla) alış veriş yaptılar. Muamelelerini bu paralarla yürüttüler. Daha sonra bu paralar tedavülden kaldırılıp yere gömüldü.

Bu sene Yemen hükümdarı öldü. Yerine emirlerin anlaşmasıyla Süleyman b. Şahinşah b. Takiyyüddin Ömer b. Şahinşah b. Eyyûb geçti. Sultan Adil de oğlu Kâmil'e haber salarak Kaü'in oğlu Atsız'ı Yenıen'e göndermesini emretti. Kamil'de oğlu Atsız'ı Yemen'e gönderdi. Atsız Ye-men'i zaptetti. Orada zulüm, hırsızlık ve zorbalık yaptı. Eşraftan 800 kadar kişiyi öldürdü. Halk tabakasından öldürdüğü kimselerin sayısı ise daha fazladır. O çok facir, çok fasık, hayası ve dini az bir kimseydi. Tüyleri ürpertecek, yürekleri nefret ettirecek işler yaptığı anlatılır. Yüce Allah'tan afiyet diliyoruz.

Hicretin Altıyüzonbîrîncî Senesinde Vefat Eden Meşhur Şahsiyetler