El-Bidaye ve'n-Nihaye · Temmuz 1, 2026

Hicretin Altıyüzotuzyedincî Senesi

Bu sene başında Dımaşk sultanı Necmeddin Salih Eyyub b. Kâmil, Nablus yanında otağ kurmuştu. Sahibi Âdil b. Kâmil'den alıp ele geçirdiği için Mısır diyanna gitmek üzere amcası Salih İsmail'i yanma davet ediyordu. Amcası …

Bu sene başında Dımaşk sultanı Necmeddin Salih Eyyub b. Kâmil, Nablus yanında otağ kurmuştu. Sahibi Âdil b. Kâmil'den alıp ele geçirdiği için Mısır diyanna gitmek üzere amcası Salih İsmail'i yanma davet ediyordu. Amcası Salih İsmail de oğlunu ve İbn Yağmur'u maiyetinde bulunmak üzere Salih Eyyub'a gönderdi. Bu ikisi emirlere mal ve para veriyorlar ve onlara, Salih İsmail'in lehine, Salih Eyyub'un aleyhine ça-lışacaklanna dair yemin ettiriyorlardı. Bu iş tamamlanınca ve Salih İsmail de otoriteyi ele alınca muradına ermiş oldu. Salih Eyyub'a haber gönderdi. Kendi yerine Baalbek'te bulunması, bizzat kendisinin hizmette bulunmak üzere Salih Eyyub'un yanına gelmesi için oğlunu geri göndermesini istedi. Salih Eyyub da olup bitenlerin farkında olmaksızın Salih Eyyub'un oğlunu geri gönderdi. Bütün bunlar Salih Eyyub'un veziri Ebü'l-Hasan Gazzal Emin adındaki tabip tarafından tertiplenen şeylerdi. Bu Vezir Ebü'l-Hasan Gazal, Baalbek şehrindeki Eminiye vakfının sahibidir. Safer ayının yirmiyedinci günü olan salı gününe girildiğinde Melik Salih İsmail, beraberinde Humus valisi Esedüddin Şirkuh da bulunmak üzere hücuma geçti. Bunlar Babülferadis mevkiinden ansızın Dımaşk şehrine girdiler. Salih İsmail, Derbüşşearin'deki evine, Humus valisi Esedüddin de kendi evine indi. O esnada Necmeddin b. Selame geldi. Salih İsmail'i tebrik etti. Karşısında raksederek, «Şimdi

evine geldin» dedi. Sabah olunca kaleyi kuşatma altına aldılar. Kalede Ömer b. Salih Necmeddin bulunuyordu. Kale surlannı Babül-Ferec tarafından deldiler. İçeriye girdiler. Kaleyi teslim aldılar. Moğis'i de oradaki bir burçta hapsettiler. Ebu Şâme dedi ki: «Dârülhadis ve çevresindeki dükkanlar ile kale etrafındaki evler yandı. Bu olup bitenlerden Salih Eyyub haberdar olunca çevresindeki arkadaşları ve emirleri Salih İsmail'in kendi ailelerine de zarar vermesinden korktukları için dağılıp gittiler. Salih Eyyub ile köleleri ve oğlu Halil'in annesi olan cariyesi yalnız kaldılar. Çiftçiler ve finncılar ona saldırdılar. Kerek valisi Nasır Da-vud onu alıp getirecek görevlileri Nablus'a gönderdi. Görevliler onu tahkir edip bir katıra bindirdiler. Önünde yürüyen muhafızlan da yoktu. Nasır Davud onu yanında yedi ay tutuklu bıraktı.

Âdil de Mısır'dan Na-sır'a haber göndererek ondan 100.000 dinar karşılığında kardeşi Salih Eyyub'u istedi. Ancak Nasır bu teklifi kabul etmedi, aksine hareket ederek Salih Eyyub'u zindandan çıkanp serbest bıraktı. Dilediği yerde gitmesine, dilediği yere konaklamasına izin verdi. Bunun üzerine Dımaşk ve Mısır'daki emirlerle diğerleri Nasır Davud'la savaşmağa başladılar. Âdil, Nasır Davud'la savaşmak üzere Mısır'dan Belbis'e geldi. Ancak askerler ona karşı cephe aldılar. Komutanlar onun üzerine hücuma geçtiler. Onu zincire vurup Harkah'ta tutukladılar. Salih Eyyub'u da yanla-nna çağırdılar. Nasır Davud ise Dımaşk, Humus, Haleb, Cezire, Diyarbakır ile Mısır ülkesinin yansı ve hazinelerindeki paralar, mallar ve mücevherlerin de yansım vermesi şartını koştu, bu şartı kabul etmeden Adil1! bırakmaya yanaşmadı.

Salih Eyyub dedi ki: «Ben bu şartlan kerhen kabul ettim. Yeryüzü hükümdarlannm isteklerinin tümü yerine getirmeğe güç yetirilemez. Yolumuza devam ettik. Âdil'i yanıma aldım. Çünkü bunun Mısırlılann bir tuzağı olmasından korkmuştum. Aslında benim Âdil'e ihtiyacım

yoktu.»

Anlatıldığına göre Salih Eyyub içki içip sarhoş olur, idareyi ve memleket işlerini birbirine karıştmr, doğru görüşlere ve fikirlere muhalefet ederdi. Mısır'a vardığında Mısırlılar onu başlanna hükümdar yaptılar. Güçlenmiş, mansur, muzaffer ve galip olarak sevinç içinde Mısır diyanna girdi. Nasır Davud'a 20.000 dinar gönderdi. Ancak Nasır bu parayı kabul etmeyip geri çevirdi. Fakat bundan sonra Salih Eyyub'un Mısır'da hakimiyeti kök saldı, güçlendi.

Melik Cevad'a gelince o, Sincar'da kötü bir idare tarzı uyguladı. Ahalinin malına, mülküne el koydu. Onlara zulmetti. Sincarlılar da Musul valisi Bedreddin Lü'lü ile mektuplaştılar. Onu durumdan haberdar ettiler. Cevad ava çıkmış iken Musul valisi gelip hiçbir zorlukla karşılaşmadan Sincar şehrini zaptetti. Cevad da Âne şehrine gitti. Bir müddet sonra bu şehri halifeden satın aldı.

Bu sene rebiyülevvel ayında yüksek derecede kadı olan Abdülaziz b. Abdülvahid el-Cilî, Şâmiyetü'l-Berraniye'de ders verdi.

Bu sene rebiyülahir ayının üçünde çarşamba günü Şeyh îzzeddin Abdülaziz b. Abdüsselam b. Ebi'lKasım es-Sülemî, Dımaşk Camii'nin hatipliğine atandı. Salih İsmail, Dımaşk şehrinde ve diğer yerlerde Anadolu hükümdarı adına hutbe okuttu. Çünkü Anadolu hükümdarı, Salih Eyyub'a karşı Salih İsmail ile ittifak yapmıştı.

Ebu Şâme dedi ki: «Bu sene haziran ayının güneşli günlerinde şiddetli sağanak yağmurlar yağdı. Bu yüzden birçok duvarlar ve yapılar yıkıldı. Ben o gün Mizze'de bulunuyordum.»

Hicretin Altıyüzotuzyedînci Senesinde Vefat Eden Meşhur Şahsiyetler