El-Bidaye ve'n-Nihaye · Temmuz 1, 2026

Hicretin Altıyüzyirmiikincî Senesi

Bu sene Harezmliler Celaleddin b. Harezmşah'la birlikte Tatarlar karşısında mağlup olup Gazne'den Huzistan'a ve Irak taraflarına geldiklerinde bozgunculuk yapmışlar, fesat çıkarmışlar, Huzistan'm ve Irak'ın şehirlerini …

Bu sene Harezmliler Celaleddin b. Harezmşah'la birlikte Tatarlar karşısında mağlup olup Gazne'den Huzistan'a ve Irak taraflarına geldiklerinde bozgunculuk yapmışlar, fesat çıkarmışlar, Huzistan'm ve Irak'ın şehirlerini kuşatıp köylerini yağmalamışlardı. Bu sene Celaleddin b. Harezmşah, Azerbaycan'ı ve Gürcistan'ın bir çok beldesini istilâ etti. 70.000 savaşçıyla karşısına çıkan Gürcüleri mağlup etti. Onlardan 20.000 savaşçıyı öldürdü. Durumu kuvvetlendi. Şanı yükseldi. Tiflis'i de fethetti. Orada 30.000 kişiyi öldürdü. Ebu Şâme'nin anlattığına göre Celaleddin, bu savaşlarda Gürcüler'den 70.000, Tiflisliler'den de tam 100.000 kişi öldürmüştür. O bu savaşlarla meşgul olduğu için Bağdat'a gitmemişti. Çünkü Dakuk'u kuşattığı zaman Dakuklular ona sövmüş-lerdi. O da şiddet kullanarak Dakuk'u fethetmiş ve ahalisinin büyük bir kısmını öldürmüş, surlarını da yıkmıştı.

Bağdat'ta bulunan halifenin üzerine gitmeğe niyetlenmişti. Çünkü anlatıldığına göre halife, onun babasının aleyhinde çalışmış, nihayet bu nedenle babası ölmüştü. Tatarlar ülkeyi istila ettiler. Bu arada Celaleddin Harezmşah, Muazzam b. Âdil'e mektup yazarak halifeyle savaşmak üzere yanma gelmesini istemiş ve onu bu hususta teşvik etmişti. Ancak Muazzam bu çağrıya icabet etmemişti. Halife, Celadeddin b. Harezmşah'ın Bağdat'a hücum etmeğe niyetlendiğini duyunca paniğe kapıldı. Bağdat'ı tahkim etti. Askerleri harekete geçirdi. Halka 1.000.000 dinar para dağıttı. Celaleddin de Gürcistan'a bir askeri birlik göndermişti. Bu askerler, oradan kendisine, «Hemen yardımımıza koşmazsan hepimiz baştan sona helak olacağız. Yardımımıza koş. Bağdat'ı şimdilik bırak. Bağdat elden kaçacak değildir» diye mektup gönderdiler.

O da Gürcistan'da bulunan askerlerinin yardımına gitti ve yukarıda anlattığımız olaylar meydana geldi.

Bu sene yağmurların az yağması ve çekirgelerin etrafa yayılması nedeniyle Irak'ta ve Şam'da şiddetli bir kıtlık meydana geldi. Bunun ardı sıra Irak'ta ve Şam'da da büyük bir mahrumiyet yaşandı. Bu yüzden şehirlerde ve beldelerdeki birçok insan öldü.İnnâillahi ve innâ ileyhi râciûn(doğrusu biz Allah'a aidiz ve O'na dönücüleriz).