Ebül-Hattab Ömer b. Hasan b. Ali b. Muhammed b. Ferec b. Halef b. Komes b. Mizlaİ b. Bilal b. Bedir b. Ahmed b. Dihye b. Halife el-Kelbî. Hadis hafızıydı. Mısır diyarında hadis alanında büyük âlimlerdendi. Mısır'daki Kâmiliye Darülhadisi'nin ilk şeyhliğini yapmıştır.
Sibt dedi ki: İbn Dihye de Müslümanları ayıplamakta ve aleyhlerinde konuşmakta tıpkı İbn Anîn gibiydi. Fazla konuşurdu. Bu nedenle insanlar ondan hadis rivayet etmeyi bıraktılar ve onu yalanladılar. Kâmil ona iltifat ederdi, ama durumu açığa çıkınca dârülhadis şeyhliğinden onu azletti ve onu tahkir etti. îbn Dihye, bu sene rebiyülevvel ayında Kahire'de vefat etti ve Mısır'daki Kurafe'ye defnedildi.
Şeyh Şihabeddin Ebu Şâme için dedi ki: «Şeyh Sehavî, İbn Dihye hakkında güzel beyitler söylemiştir.» İbn Hallikan, İbn Dihye'nin nesebini anlattıktan sonra onun el yazısından bazı hadisleri görüp naklettiğini belirtmiştir. İbn Dihye'nin annesi, Emetü'r-Rahman binti Ebi Abdillah b. Bessam Musa b. Abdillah b. Hüseyin b. Cafer b. Ali b. Muhammed b. Ali b. Musa b. Cafer b. Muhammed b. Ali b. Hüseyin b. Ali b. Ebî Talib'dir. Bu nedenledir ki İbn Dihye, mektup yazarken imza yerinde «iki nesepli İbn Dihye b. Hasan ve Hüseyin» diye yazardı.
İbn Hallikan dedi ki: «İbn Dihye meşhur, faziletli, ilmi sağlam hadisi iyi bilen, hadise dair bilgilerden haberdar olan bir alimdi. Nahiv' lügat, Arapların tarihi, savaşları ve şiirleri hakkında epeyi bilgi sahibiydi. Mağrib diyarında ilim tahsil etti. Sonra Şam'a, oradan da Irak'a gitti. Daha sonra hicretin 604. senesinde Erbil'e geldi. Erbil valisi Muazzam Muzafferüddin b. Zeyneddin'in mevlid-i nebeviye itina gösterdiğini gördü. Onun için et-Tenvir fî Mevlidi's-Siraci'l-Münir adlı kitabı yazdı ve bu kitabını bizzat ona okudu. O da kendisine 1.000 dinar ödül verdi.» İbn Dihye'nin kendisi demiş ki: «Biz bu mevlidimizi hicretin 626. senesinde altı mecliste Melik Muazzam'a dinlettik.» Ben bu kitap üzerinde durdum ve bu kitaptaki bazı güzel ve faydalı bilgileri yazıp naklettim.
İbn Hallikan, «îbn Dihye, hicretin 544. senesinde vefat ettiğini zikretmiştir. Hicretin 549. veya kırkaltıncı senesinde vefat ettiğine dair muhtelif rivayetler de vardır. Ama doğrusu şu ki; bu senede vefat etmiştir. Kardeşi Ebu Amr Osman, onun vefatından sonra Mısır'daki Kâmili-ye dârülhadisinde hocalık yapmıştır. Kardeşi de ondan bir sene sonra vefat etmiştir. İbn Dihye hakkında insanlar çeşitli görüşler ileri sürmüşler, onu eleştirmişler, akşam namazının kısaltılmasına dair bir hadis uydurduğunu iddia etmişlerdir. Ben, bu hadisin senedini görmek isterim ki, senette adı geçen adamlar kimlerdir ve durumları nicedir? Ancak İbn Münzir ile diğerlerinin anlattıkları gibi bütün âlimler, akşam namazının kısaltılamayacağı hususunda icmâ etmişlerdir. Noksanlıklardan münezzeh olan yüce Allah, İbn Dihye'yi de, bizi de lütuf ve kere-miyle affetsin.