El-Bidaye ve'n-Nihaye · Temmuz 1, 2026

Şeyh Ebu Amr B. Hacip

Maliki mezhebine mensup olan bu zatın şeceresi şöyledir: Osman b. Ömer b. Ebî Bekir b. Yunus erRuveynî. Ruveynelidir, sonraları Mısır'a yerleşmiştir. Allamedir. Künyesi Ebu Amr'dır. Malikîlerin şeyhi idi. Babası, Emir …

Maliki mezhebine mensup olan bu zatın şeceresi şöyledir: Osman b. Ömer b. Ebî Bekir b. Yunus erRuveynî. Ruveynelidir, sonraları Mısır'a yerleşmiştir. Allamedir. Künyesi Ebu Amr'dır. Malikîlerin şeyhi idi. Babası, Emir İzzeddin Musik es-Salahî'nin arkadaşıydı. Kendisi ilimle meşgul oldu. Kıraat ilimlerine vakıftı. Nahiv ilmini de beliğ bir şekilde elde etti. Fıkıh öğrendi. Zamanın insanlarının fevkine çıktı. Usûlde, fürûda, Arapçada, sarfta, aruzda, tefsirde ve diğer bazı ilimlerde lider oldu. Hicretin 617. senesinde Dımaşk'ı yurt edindi. Orada Emevî Camii'nde Malikîlere ders verdi. Nihayet hicretin 638. senesinde Şeyh İzzeddin b. Abdüs selam'la birlikte Dımaşk'tan ayrılıp Mısır diyarına gitti ve bu sene iskenderiye'de vefat etti. Menara ile Beled arasındaki mezarlığa defnedildi. Şeyh Şihabüddin Ebu Şâme onun hakkında şöyle demiştir:

«Şeyh Ebu Amr zekâvet sahibi imamlardan biri olup bilgi üreten kimselerdendi. Güvenilir, mütevazi, iffetli, hayalı, insaflı, ilmi ve alimleri seven, ilmi yayan, eziyetlere tahammül eden, belalara sabreden hüccet bir insandı. Defalarca Dımaşk'a geldi. Son olarak da hicretin 617. senesinde Dımaşk'a gelmiş; orada Malikîler için müderris; kıraat ve Arapça ilimlerinde kendisinden istifade etmek isteyen kimseler için de şeyh olarak ikamet etmişti. İlimde ve amelde dinin rükünlerinden bir rükün oldu. Çeşitli ilimlerde yükseldi. Malik b. Enes'in -Yüce Allah ona rahmet etsin- mezhebini mükemmel bir şekilde öğrendi. İbn Hallikan onu çok övmüştür.»

Şeyh Ebu Amr'ın fıkha dair muhtasarı, bu hususta en güzel eserlerdendir. Bu eserinde İbn Şaş'ın faidelerini nazmetmiştir. Usûl-ü fıkha dair bir muhtasarı da vardır. Bu eserinde Seyfeddin Amidî'nin Fevai-dü'1-Ahkâm adlı eserinin hemen hemen büyük bir kısmını nakletmiştir. Cenâb-ı Allah lütfetti de bu eseri ezberledim. Bu eserine koyduğu nebevi hadisleri de hafızama yerleştirdim. Allah'a hamd olsun.

Şeyh Ebu Amr'ın ayrıca Arapça'ya dair Şerhü'l-Müfassal vel Emalî adlı eseri ile nahve dair meşhur Mukaddime'si vardır. Bu Mukaddi-me'sinde Zemahşerî'nin Mufassal adlı eserini kısaltıp şerhetmiştir. Başkaları da bu eseri şerhetmişlerdir. et-Tasrif adlı eser ile bu eserin şerhi de onundur. Şatıbî'nin veznine göre bir de aruzu vardır. Yüce Allah ona rahmet etsin ve ondan hoşnut olsun.