Muhammed b. Mahmud b. Hasan b. Hibetüllah b. Mehasin b. Nec-car Ebu Abdillah. Bağdatlıydı. Büyük hadis hafızıydı. Çokça hadis dinledi. Hadis toplamak amacıyla doğuya ve batıya seyahatlerde bulundu. Hicretin 573. senesinde doğdu. Onbeş yaşındayken tarih yazmaya başladı. Kıraat ilmiyle uğraştı. Bizzat kendisi 3.000 kadar kurraya müracaat edip onlardan ders aldı. Bunlardan 400 kadarı kadındı. Yirmisekiz sene gurbette dolaştı. Sonra Bağdat'a geldi. Geldiğinde çok şeyler öğrenmiş ve çok hadis derlemişti. Bunları kitaplarda topladı. Bunlardan biri el-Kamerü'1Münîr fi'1-Müsnedil-Kebîr adlı eseridir ki, bu eserinde her sahabenin rivayetinden bahseder. Bundan başka Kenzü'l-Eyyâm fî Ma-rifeti's-Süneni ve'1-Ahkâm, el-Muhtelef ve Mûtelef, es-Sabik ve'1-Lahik el-Muttefak ve'1-Müfterak, Kitabü'l-Elkab, Nehcü'l-İsabe fî Marifeti's-Sahabe, el-Kâfî fî Esmâi'r-Rical ile çoğu tamamlanmamış başka eserleri de vardır. Tarih-ü Medinetü's-Selam adlı eserin üzerine onaltı ciltlik bir zeyli vardır. Ahbâr-ü Mekke ve'1-Medine ve Beytü'l-Makdis, beş ciltlik Ğurerü'l-Fevâid gibi eserlerinin yanı sıra İbn Saî'nin kendisinin biyografisinden bahsederken anlattığı başka eserleri de vardır. İbn Sâi'nin anlattığına göre Bağdat'a dönüşü esnasında kendisine medreselerde kalması teklif edilmiş, ancak bunu kabul etmeyip şöyle demişti:
«Yanımda beni bu işe muhtaç bırakmayacak kadar param vardır.» Sonra bir cariye satm aldı. Cariye ona bir çocuk doğurdu. Bir süre kendi kesesinden harcayarak geçimini sağladı. Sonra yeni kuruluşu esnasında Müstansiriye medresesinde hadisçilerle birlikte hocalık yapmak ihtiyacını duydu. Göreve başladıktan sonra iki ay süreyla hastalandı ve terekesiyle ilgili olarak yapılması gereken işleri İbn Saî'ye vasiyet etti. Bu sene şaban ayının beşinde salı günü yetmişbeş yaşında vefat etti. Cenaze namazı Nizamiye medresesinde kılındı. Cenazesine büyük bir kalabalık katıldı. Cenazesinin çevresinde, «Bu rasûlulîah (s.a.v.)'in hadislerinin hafızıdır. Ona isnad edilen yalanları reddedendir» diye yüksek sesle ilanlar yapılıyordu. Hafiz ibn Neccar, mirasçı bırakmadı. Terekesi 20.000 dinar para ile giydiği elbiseleri idi. Bunların sadaka olarak dağıtılmasını vasiyet etmişti. Nizamiye'de bulunan ve 1.000 dinar değerindeki kütüphanesini vakfetti. Halife Müstasım onun bu vasiyetini ve vakfını onayladı. İnsanlar onu övdüler ve onun için bir çok mersiyeler yazdılar. İbn Sâî, biyografisinin sonunda bunları nakletnıiştir.