El-Bidaye ve'n-Nihaye · Temmuz 1, 2026

Hatip Cemaleddin Mahmud B. Cümle'nin Vefatı Ve Yerine Taceddin'în Hitabet Görevine Başlaması

Hatip Cemaleddin Mahmud pazartesi günü öğleden sonra ikindiye yakın bir zamanda vefat etti. İkindi namazını cemaate onun yerine Ka-dilkudat Taceddin es-Süblrî eş-Şafıî kıldırdı. Sabah namazını da cemaate yine bu zat …

Hatip Cemaleddin Mahmud pazartesi günü öğleden sonra ikindiye yakın bir zamanda vefat etti. İkindi namazını cemaate onun yerine Ka-dilkudat Taceddin es-Süblrî eş-Şafıî kıldırdı. Sabah namazını da cemaate yine bu zat kıldırdı ve Maide sûresinin son kısımlarındaki, "Allah peygamberleri toplayacağı gün..." (Maide, 109) mealindeki ayet-i kerimeyi okudu. Sonra güneş doğup kerahet vakti sona erdikten sonra Babü'1-Hi-tabe yanında Hatip Cemaleddin'in cenaze namazını kıldırdı. Camide büyük bir cemaat toplanmıştı. Cenaze Babü'i-Berit'ten çıkarılıp mezarlığa götürüldü. Salihiye mıntıkasında cenaze törenine Kadilkudat Taceddin ile birlikte avam ve havastan büyük bir halk kitlesi iştirak etmişti. Şafîîlerin kadilkudatı bu esnada bazı cahillerden edepsizce sözlere ve kötü muameleye hedef olmuştu. Bu nedenle onlardan bazıları yakalanıp tehdit edildiler. Kendisi o gün öğle namazında hazır bulundu. Aynı şekilda diğer günlerde de öğle ve ikindi vakitlerinde Emevî Camii'ne gelerek fakihîerin ve ayanın mahfelinde namaz kılıyordu. Cuma günü onun yerine Kadilkudat Şeyh Cemaleddin hutbe irâd etti, Taceddin ise bu görevden men edildi. Nihayet bu atamayla ilgili sultan fermanı Dımaşk'a geldi.

Pazartesi günü ikindiden sonra İbn Nakip adıyla tanınan Baalbek-li Şeyh Şihabeddin Ahmed b. Abdullah'ın cenaze namazı kılındı ve Sufi-ye Mezarlığına defnedildi. Vefat ettiğinde yetmiş yaşına yaklaşmıştı. Kıraat, nahiv, sarf ve Arapça'da yüksek bir âlimdi. Fıkıhta ve diğer ilimlerde de söz sahibiydi. Vefatından sonra Ürnm-ü Salih Medresesi'ndeki Şeyhü'l-Kurralık görevine Şemseddin Muhammed b. Lebban, Eşrefiye türbesindeki görevine de Şeyh Eminüddin Abdülvahhab b. Salar atandı.

Şevval ayının altısında çarşamba günü saltanat naibi; Rahbe ve Tedmür taraflarından dönüp Dımaşk'a geldi. Beraberinde Mühen-nâ'nm yakınları olan ve Bedevilerin savaşında çarpışmış olan askerler

de vardı.

Şevval ayının onunda pazar gecesi Beytü'1-mal vekili ve meclis üyesi Şeyh Selahaddin Halil b. Aybek vefat etti. Cenaze namazı pazar sabahı Emevi Camii'nde kılındı ve Sufiye Mezarlığına defnedildi. Çeşitli ilimlere vakıftı. Çok sayıda tarih, lügat ve edebiyat kitabı yazmış, derlemiş, tasnif etmiş, bunların sayısı 200 cildi bulmuştu.

Bu ayın onunda cumartesi günü kadılar ve ayan tabakasına mensup kimseler, Dârüssaâde Sarayında toplanarak Kadilkudat Taceddin es-Sübkî'nin Emevî Camii'ne hatip olarak atanmasına razı olduklarını bir kağıda yazarak imzaladılar. Saltanat naibi de bu hususu bir mektupla Mısır'a, sultanlığa bildirdi.

Aynı onbirinde saltanat naibi Seyfeddin Taşdemir'in Dımaşk naib-liğinden azli kesinleşti ve Sıfd şehrinin naibliğine gitmesi emredildi. O da ailesini saraydan alıp Dımaşk'm Şark-ı Alâ mıntıkasında bulunan Tayboğa konağına yerleştirdi. Kendisi de Sıfd şehrine gitmek üzere Miz-ze düzlüğüne yöneldi:

Şevval ayının ondördünde perşembe günü hacıları yolcu etmek üzere büyük bir kalabalık şehir dışına çıktı. Bunlarla birlikte sultanın tahtı revam da yola çıkmıştı.

Şevvalin yirmibirinde perşembe günü Kadilkudat Taceddin eî-Meslatî el-Malikî'nin kardeşinin oğlu, damadı, hakimlikteki mutlak naibi, yokluğunda da kadılık ve müderrislik görevlerini kendisine vekaleten yürütmekte olan Kadı Eminüddin Ebu Havyan, vefat etti.

Bu ayın sonlarında meydana gelen garip vakalardan biri de şuydu; kadınların ve avam tabakasına mensup bir çok kimsenin arasında dolaşan habere göre, adamın biri rüyasında Peygamber (s.a.v.)'i Bab-ı Şarkî dışındaki Mescid-i Dırar'm yanında bulunan dut ağacının yanında görmüştü. Bu rüyayı duyan kadınlar da hemen o ağacının yanına giderek ona Halluk denen bir esans terkibini sürmüşler ve o ağacı güzelce kokulamışlardı. Veba hastalığından şifa bulmak için yapraklarını da almışlardı. Ancak bu rüyanın doğru olmadığı ve sahih bir şekilde rivayet edilmediği ortaya çıktı.

Zilkade ayının yedisinde cuma günü Kadilkudat Taceddin es-Sübkî, Dımaşk Camii'nde beliğ ve fasih bir hutbe irâd etti. Avamdan bazı kimselerin hutbe esnasında kargaşa çıkaracaklarını zannediyordu, ama hiç kimse ne konuştu, ne de sesini çıkardı. Sadece vaaz esnasında ve diğer konuşmalar sırasında gürültü çıkarıldı. Bunlar hatibi, hutbesini ve hutbeyi beliğ bir şekilde irad edişini, aynı zamanda onun heybetli oluşunu takdirle karşılamışlardı. Bundan sonra Kadilkudat Taceddin es-Sübkî hutbe okumaya devam etti.

Zilkade ayının onsekizinde salı günü Kmevî Camii'nin ve diğer bazı yerlerin nazırı Sahip Takiyyüddin Süleyman b. Meracil vefat etti. Bu zat Tengiz'in hakimiyeti zamanında Emevî Camii'nin nazırlığı görevinde bulunmuştu. Caminin batı tarafındaki kıble duvarını imar etmiş, mermerlerinin tümünü ikmal etmişti. Kıble duvarında Hanefîler ve Hanbelîler için birer mihrap açtırmış, camide bir çok eser meydana getirmişti, Himmet sahibi» güvenilir, kararlı, girişken, takdire şayan meşhur bir kimseydi. Seksen yaşım aşmıştı, Vefat edince Kubeybat'tâkî evinin kargısında yaptırmış olduğu türbey© defnedildi,

2ilkad§ ayının ândekuzundâ çarşamba günü BarbÜl--Hae©r Mesd-di'nin imamı Şayh B&hâeddin Abdülvâhbab ©l=Ahmimf il-Mıırî vefat etti, Cenaze namazı ikindiden sonra Emevî Camii'nd© kılındı ve kuşçuların yanında bazı fakirlerin barındığı zaviyenin bitişiğindeki İbn Hallaç Kasn'na defnedildi. Usûl-ü fıkıhta otoriteydi. Kelâma dair bir kitap tasnif etmişti.