El-Bidaye ve'n-Nihaye · Temmuz 1, 2026

Hicretin Yediyüzyirmiikinci Senesi

Bu sene başında İslam ülkesinin yöneticileri, önceki senede adlan anılan kimselerdi. Sadece Dımaşk'taki Berr valisi değiştirilmiş, yerine Alemüddîn Türkeşî getirilmişti. İbn Mabed ise şehametli, dindar, güvenilir ve …

Bu sene başında İslam ülkesinin yöneticileri, önceki senede adlan anılan kimselerdi. Sadece Dımaşk'taki Berr valisi değiştirilmiş, yerine Alemüddîn Türkeşî getirilmişti. İbn Mabed ise şehametli, dindar, güvenilir ve kararlı bir kimse olduğu için Havran valiliğine atanmıştı.

Muharrem ayında Dımaşk'ta büyük bir deprem meydana geldi. Allah böyle felâketlerin şerrinden hepimizi korusun.

Muharrem ayının onbirinde salı gecesi Tengiz, Hicaz'dan Dımaşk'a geldi. Dımaşk'tan üç ay kadar uzak kalinisti. Kimse onu karşılama zahmetine girmesin diye geceleyin gelmişti.ferine tayin edilen geçici naib de kendisine hediye sunması ve benzeri zahmetlere katlanmaması için ondan iki gün önce Dımaşk'tan ayrılıp kendi beldesine gitmişti.

Mısır'daki emirlerden Moğultay Abdülvahid Çuhadar, Tengiz'e sultandan kıymetli bir hil'at getirdi. Tengiz bu hil'ati giyip adet üzere eşik öptü.

Safer ayının altısında çarşamba günü Tengiz Camii'nin hatibi Şeyh Necmeddin el-Kofçazî Hanefîlerin Zahiriye Medresesi'nde ders verdi. Dersinde kadrlar ve ayan tabakasına mensup kimseler hazır bulundu. Dersinde şu âyet-i kerîme'den bahsetti:

"Hiç şüphesiz Allah size, emanetleri ehline teslim etmenizi emreder." (en-Nisa, 58). Necmeddin elKofçazî'nin bu göreve atanması, Hicaz dönüşünde vefat eden Kadı Şemseddin b. İzz el-Hanefî'den sonra olmuştu. Kendisinden sonra kadı naibliğine damadı İmadüddin et-Tarsusî atanmıştı. Onun yokluğunda İmadüddin ona vekâlet ederdi. Ölümünden sonra vekâleti devam etti. Sonra da naibi olarak yerine hüküm vermeye başladı.

Bu sene Kutboğa'nın yerine hacip olarak Harezmî Dımaşk'a geldi.

Rebiyülevvel ayında Şeyh Kıvamüddin Mes'ud b. Şeyh Burhaned- Muhammed b. Şeyh Şerefüddin Muhammed el-Kirmanî el-Hanefî,

Dımaşk'a geldi. Kassâîn'de konakladı. Talebeler ziyaretine geldiler. Saltanat naibinin yanına gitti. Onunla görüştü. Genç bir kimseydi, hicretin 671. senesinde doğmuştu. Kendisiyle ben de görüştüm. Fürûata ve usûle dair bilgisi vardı. Ama iddiası bilgisinden fazlaydı. Babasının ve dedesinin tasnif eserleri mevcuttu. Bir süre sonra Mısır'a gitti ve ilerde de anlatılacağı üzere orada vefat etti.

Rebiyülevvel ayında Ayaş'ın fethi tamamlandı. Mıntıkaları ele geçirildi. Ermenilerin elinden alındı. Atlas burcu da ele geçirildi. Ayaş ile Atlas burcu arasında denizde birbuçuk ok atımlığı kadar 1.000 mesafe vardı. Kapılan demir ve kurşunla kaplıydı. Surlarının genişliği marangoz zirai ile onüç zira kadardı. Müslümanlar Allah'ın izniyle orayı ele geçirip tahrip ettiler, çok miktarda ganimet ele geçirdiler. Kevarih'i kuşatma altına aldılar. Sıcaklık ve kara sinek karşısında mukavemet edemediler. Sultan geri dönmelerini emretti. Beraberlerindeki mancınıkları yaktılar, demirlerini alıp salimen ve ganimet elde etmiş olarak geri döndüler, beraberlerinde çok sayıda gönüllü vardı.

Cemaziyelevvel ayının yirmiüçünde perşembe günü Emevî Ca-mii'nin iç kısmı genişletildi, Eşyaların taşınması sırasında zorluk ve sıkıntı meydana geldi. Çünkü insanlar daha önce revakın ortasından geçiyorlar ve Berrade kapısından dışarı çıkıyorlardı. İsteyen son kapıya kadar ay.akk ab ısıyla yürüyebiliyordu. Maksure dışındaki başka bir yerde ayakkabıyla dolaşmak yasak değildi. Sadece Maksure'ye ayakkabıyla girilmiyordu. Diğer revaklar böyle değildi. Saltanat naibi, caminin nazırı İbn Merahil'in tavsiyesi üzerine her tarafa halı serilmesini emretti.

Cemaziyelahir ayında askerler Sis ülkesinden Kerek naibi Akkuş komutasında dönüp geri geldiler. Receb ayı sonunda Daranî el-Caferî'nin yerine Kadı Muhiddin b. İsmail b. Cehben İbn Sasarî hakim naibliği görevine başladı. Daranî ise Akabiye Camii'nin hatipliğiyle yetindi. Receb ayının üçünde saltanat naibi, Sultanın ziyaretine gitti. Sultan ona ikramda bulunup hil'at giydirdi. Şaban ayı başında geri döndü. Dönüşüne insanlar çok sevindiler.

Receb ayında Şamiyetü'l-Berraniye Medresesi'nin kuzeyinde Emir Alaaddin b. Sabih'in kendi evinin bitişiğinde yaptırdığı hamamın onarımı tamamlandı.

Şaban ayının dokuzunda pazartesi günü saltanat naibi Emir Sey-feddin Ebu Bekir b. Ergun, Nasır'ın kızıyla nikahlandı. Aynı günde saltanat naibinin huzurunda emirlerin bir kısmının çocukları sünnet ettirildi. Saltanat naibi de büyük bir ziyafet verdi. Sünnet edilen çocukların başlarının üzerine gümüş saçıldı, o gün görülmeye değer muazzam bir gündü. Sultan o günde Mekke'de gıda maddelerinden vergi alınmasını kaldırdı. Mekke valisine de bu verginin yerini doldurmak amacıyla Said beldesinde bazı arazileri ikta' olarak verdi.

Ramazan ayı sonunda Kasyun'daki Maciye sokağında Bahaaddin b. Alinı'in yaptırdığı hamamın onarımı tamamlandı. O mıntıkanın ahalisi ve çevrede yaşayan diğer kimseler bu hamamdan yararlandılar.

Şevval ayının sekizinde perşembe günü Şamlıların hac kafilesi Rahbe naibi Emir Seyfeddin Belbatî idaresinde yola çıktı. Bu zat Cabiye kapısı dahilindeki İbn Sabre yolundaki bir evde yaşamaktaydı. Kafilenin kadısı da Humus Kadısı Şemseddin b. Nakib idi.

4.Bölüm

Hicretin Yediyüzyirmiikinci Senesinde Vefat Eden Meşhur Şahsiyetler