El-Bidaye ve'n-Nihaye · Temmuz 1, 2026

İbn Mutahhar Eş-Şiî Cemaleddin

Cemaleddin Ebu Mansur Hasan b. Yusuf b. Mutahhar el-Halebî el-Irakî eş-Şiî. O yörelerdeki Rafizîlerin şeyhi idi. Bağdat'ta ve diğer beldelerde ilim tahsil etti. Nasır et-Tusî'den ve diğerlerinden ders aldı. Çok sayıda …

Cemaleddin Ebu Mansur Hasan b. Yusuf b. Mutahhar el-Halebî el-Irakî eş-Şiî. O yörelerdeki Rafizîlerin şeyhi idi. Bağdat'ta ve diğer beldelerde ilim tahsil etti. Nasır et-Tusî'den ve diğerlerinden ders aldı. Çok sayıda musannef eseri vardır. Anlatıldığına göre eserlerinin sayısı elli-beş olup 120 cildi bulmaktadır ki, bunların bir kısmı fıkha, bir kısmı nahve, bir kısmı usule, bir kısmı felsefeye, bir kısmı Rafızîliğe, bir kısmı da başka ilimlere dairdir. Eserlerinin kimi büyük, kimi de küçüktür. Talebeler arasındaki en meşhur eseri usûlü fıkha dair olan ibn Hacıp şerhidir ki, aslında bu, o kadar da önemli bir eser değildir. İbn Mutahhar'in usûlü fikha dair iki ciltlik bir eseri daha vardır ki, güzel denebilecek olan bu eser, birçok naklî ve sağlam tevcihleri kapsamaktadır, imametin ispatına dair Minhacü'l-İstikame adlı eser de onundur.

Bu eserinde aklî ve naklî delilleri birbirine karıştırmıştır. İstikametin dışına çıktısı için hedefe nasıl yöneleceğini bilememiştir. Şeyhü'l-İslâm, İmam, Mlame Takiyyüddin Ebü'l-Abbas İbn Teymiye, ona karşı birkaç ciltlik bir reddiye yazmıştır ki, bu reddiyesinde güzel ve mazbut deliller ileri sürerek akılları durgunlaştırmış, gözleri kamaştırmıştır. Bu reddiye k muazzam bilgilerle doludur. Ahlâkı temiz olmayan, Rafizîlik kirlerinden arınmayan İbn Mutahhar, hicretin 648. senesinde ramazan ayı-nın yirmiyedisinde cuma gecesi doğdu ve bu sene muharrem ayının yirmisinde cuma gecesi vefat etti. Tatar ham Harbenda, Rafizî olunca onun yanında itibar sahibi oldu. Harbenda da kendisine birçok beldeyi ikta' olarak verdi.

Kâtip Şems Muhammed B. Esed El-Harranî

Neccar adıyla tanınmıştır. İnsanların kendisinden yazı öğrenmeleri için Kılıciye Medresesi'nde otururdu. Bu sene rebiyülahir ayında vefat etti ve Dımaşk'ın Babü's-Sağir Mezarlığı'na defnedildi.