El-Bidaye ve'n-Nihaye · Temmuz 1, 2026

Kapatılışından Yaklaşık İkiyüz Sene Sonra Keysan Kapısının Açılışı

Şaban ayının yirnıialtısında çarşamba günü saltanat naibi ve kadılar, Keysan kapısının yanında toplandılar. Sanatkarlar, Mısır diyarından gelen sultanın fermanı, saltanat naibinin emri ve kadıların da bu husustaki izni …

Şaban ayının yirnıialtısında çarşamba günü saltanat naibi ve kadılar, Keysan kapısının yanında toplandılar. Sanatkarlar, Mısır diyarından gelen sultanın fermanı, saltanat naibinin emri ve kadıların da bu husustaki izni üzerine kapıyı açma çalışmalarına başladılar. Ramazan ayı başladığında onlar hala çalışmalarını sürdürüyorlardı.

Şaban ayının yirmisinden sonra muhaddis ve büyük alim, aynı zamanda bir çok önemli eserin müellifi, Şerif Şemeiddin Muhammed b, Ali b. Masan b. Hamza el-Haaeni vefat etti, Bi| mi hadis okumuş, dinle* fflig, derlemiş, İmam Ahmgd b, HaabePin mümıedmdgki hadis ricalinin adlarına dâir eser yağmış, yin§ hâdii ricalinin adlarıyla ilgili faydalı bir kitabı özetlemişti. Kendi mülkiyetinde bulunan Torna kapısı dahilindeki konağını Darü'î-hadis olarak vakfetmiş, buraya hadis şeyhi olarak Bahaeddin Kasım b. Asâkir'i atamıştı. Buharı okumaları ramazan ayı sonunda tamamlandı.

Emevî Camii'ndeki sahabe mihrabı yanında Buharı okuyan Şeyh İmadüddin b. Sirac ile Şeyh Bedreddin b. Şeyh Cemaleddin eş-Şerişî arasında ihtilaf meydana geldi. Bunlar Yebtez kelimesinin telaffuzu hususunda şahitler önünde birbirleriyle tartıştılar. Biriktirmek anlamına gelen bu kelime, başka bir nüsha da ise yetiru şeklinde yazılmıştı. İbn Sirac, Hafiz el-Mizzî'den yaptığı nakilde bunun doğrusunun aziz anlamına gelen yebtez şeklinde olduğunu söyledi ve Hafız el-Mizzî'yi doğruladı. Şeyh Bedreddin'e de bu hususta tartışacağı biri varsa onun da Hafiz İbn Mizzî olması gerektiğim belirtti. Kendisi Hafız İbn Mizzî'den taraf olunca diğeri sanki Hafız İbn Mizzî'nin düşmanıymış gibi bir durum ortaya çıktı. Söz uzadı, sonunda Şeyh Cemaleddin kalkıp Sufiye metoduna göre başını açtı. İbn Sirac, Şeyh Bedreddin'e iltifat etmeyince ikisi birlikte Şafiî kadısının huzuruna gittiler ve orada duruşma yapıldı. Uzun tartışmalardan sonra Hafiz el-Mizzî'nin sözü doğru çıktı. Sonra barıştılar, bu serler de böylece sönmüş oldu.

Ramazan ayında ölümler çoğaldı. Günde yaklaşık 100 kişi, bazan yüzden daha fazla kişi hayatını kaybediyordu. Tanıdıklarımızdan ve

arkadaşlarımızdan ölenler vardı. İnnâ lillâhi ve innâ ileyhi râciun (Doğrusu biz Allah'a aidiz ve O'na dönücüleriz.) Bahçelerde çekirgeler çoğaldı. Bu yüzden felaket büyüdü, çok miktarda ürün, meyve ve sebze telef oldu. Fiyatlar yükseldi. Ürünler azaldı. Eşyaların değeri arttı. Pekmezin bir kantarı 200 dirhemden fazlaya satılır oldu. Pirinç bundan daha yüksek fiyatla satılmaya başladı. Keysan kapısının açılışı tamamlandı. Ona Babü'l-Kibeli adı verildi. Oradaki köprü kaldırılarak Salike yoluna yerleştirildi. Genişliği on marangoz ziramdan daha fazla olduğu için iki tarafında koruma siperi yapılması gerekiyordu. Yaya ve süvariler oradan giriş yaptılar. Kapı gayet güzel olmuştu. Halk Yahudi mahallesine giden yola koyuldular. Artık girişler kolaylaştı. Halk, Yahudi mahallesine giden yolu kullanmaya başladı. Artık girişler kolaylaştı. Böylece, Yahudilerin hilelerinden, dumanlarından, pisliklerinden tuzaklarından kurtuldular, bu mübarek kapı sayesinde hayli rahatladılar.

Şevval ayı başında çekirgeler ülkenin bir çok eşyasını, sebzesini, ağaçlarını telef etmişlerdi. Şam halkı da bu bozgundan nasibini almış, fiyatlar yükselmiş, ölümler ve yokluk devam etmekteydi. Ağlaşmalar, feryad-ü flganlar çoğalmıştı. Birçok dost ve ahbabı kaybetmiştik ama, bir süre ionra ölümler azaldı. Hastalık ve çekirgeler tesirlerini yitirdiler, Zilkad© ayında -Allah'a hamd elgun= ölümler iyiden iyiye asaldı. Günlük ölü sayısı yirminin, altına düştü,

Şevvalin dördünde Kahire'den getirtilen bir fil ile bir ssürafa Di-mask şehrine sokuldu. Meydan-ı Ahdar yakınındaki Kasr-ı Ablak'ın yanında durduruldu. İnsanlar âdet gereği bunları görmeye gittiler.

Şevvalin dokuzunda cuma günü İbn Hudarî adıyla bilinen Bağdat muhaddisi ve vaizi Şeyh Cemaleddin Abdüssamed b. Halil el-Bağdadî'nin cenaze namazı kılındı. Bu zat ehl-i sünnet velcemaattandı. Allah rahmet etsin.