El-Bidaye ve'n-Nihaye · Temmuz 1, 2026

Malatya'nın Fethi

Muharrem ayının başında pazartesi günü Seyfeddin Tengiz, askerleriyle birlikte Malatya yoluna koyuldu. Askerî birlikler, sancaklarının altında yürümeğe başladılar. Teçhizatlarını ve savaş aletlerini ortaya koydular. O …

Muharrem ayının başında pazartesi günü Seyfeddin Tengiz, askerleriyle birlikte Malatya yoluna koyuldu. Askerî birlikler, sancaklarının altında yürümeğe başladılar. Teçhizatlarını ve savaş aletlerini ortaya koydular. O gün cidden görülmeye değer, mahşeri andıran muazzam bir gündü. Askerlerle birlikte İbn Saserî de yola koyuldu. Çünkü o, kadıas-ker ve Şam kadildukatı idi. Ordu yola revan oldu. Nihayet muharremin onbirinde Haleb'e ulaştı. Haleb'dsn sonra yine yollarına devam sttiler. Muharremin onaltısında Bilad-ı Ruma, Malatya'ya ulaştılar. Muharremin yirmibirinden itibaren Malatya'yı kuşatma altına aldılar. Malatya tahkim edilmiş, kapıları kilitlenmişti. Malatyalılar Seyfeddin Tengiz komutasındaki askerlerin çokluğunu görünce kadıları ve mütevellileri kaleden inip Seyfeddin Tengiz'den eman diledi.

Seyfeddin Tengiz de şehirde bulunan Müslümanlara eman vererek içeri girdi. Orada bulunan Ermenilerden ve Hristiyanlardan bir kısmım öldürdüler. Çok miktarda esir aldılar. Bazı Müslümanlar bundan zarar gördü. Çok miktarda ganimet elde edildi. Orada bulunan Müslümanlardan çoğunun malı alındı. Ücgün sonra muharremin yirmidördünde çarşamba günü Tengiz komutasındaki ordu Anteb'e, oradan da Mercidabık'a döndü. Bu haberi alan Dımaşk şehri süslendi. Sevinç ve müjde davulları çalındı. Safer ayının başında Malatya naibi sultanla görüşmek üzere yola koyuldu. Safer ayının ortasında Malatya Kadısı Şerif Şemseddin ve bir grup Malatyalı Müslüman da sultanın yanma ulaştılar. Rebiyülevvel ayının onaltısm-da cuma sabahı Tengiz, maiyetindeki Şamlı ve Mısırlı askerlerle birlikte Dımaşk'a girdi. İnsanlar adet üzere onu karşılamaya çıktılar.

Mısırlılar Dımaşk'ta biraz ikamet ettikten sonra Kahire yoluna koyuldular.

Malatya şehri Çoban'a ikta olarak Tatar meliki tarafından verilmişti. Çoban da orada Kürt bir adamı naib olarak görevlendirdi. Bu na-ib halka zulmetti. Aşırı gitti. Kötü muamelelerde bulundu. Bunun üzerine Malatyalılar Sultan Nasır'a mektup yazarak onun tabiiyeti altına girmek istediklerini bildirdiler. İslâm ordusu Malatya'ya gidip şehri ele geçirdikten ve orada bazı icraatlarda bulunduktan sonra Çoban, Malatya'ya geldi. Orayı onardı. Bir kısım Ermeni halk da diğerleriyle birlikte oraya yeniden döndüler.

Rebiyülevvel ayının ondokuzunda hacip Bektimur ile Aydoğdu Şa-kirin ve diğerlerinin tutuklandıkları haberi geldi. Bunlar rebiyülevvel ayı başında perşembe günü tutuklandı. Sultan bunu duyunca onları tutuklayıp mallarına, mülklerine el koydu. Bektimur'un çok miktarda parası, eşyası, keresteleri ve bol ürünleri ortaya çıktı.

Teclis, Trablusa gitmek üzere Kahire'den yola çıkmıştı. Yoldan geçerken Dımaşk'a da uğradı. Sonra Trablus'tan eski naib Seyfeddin Bek-timuru muhafaza altında çabucak Dımaşk'a getirdi. Dımaşk'ta Emir Seyfeddin Bahadır As el-Mansurî'yi de tutukladı. Seyfeddin Bektimur'u Kahire'ye şevketti. Yerine Trablus naibliğine Kesnay'ı atadı. Seyfeddin Bahadır As'ı da Kahire'ye sevkedince insanlar çok hüzünlendiler ve onun kurtuluşu için dua ettiler.

Rebiyülahir ayının yirmibirinde perşembe günü İzzeddin b. Mü-beşşir, Dımaşk muhtesibi ve vakıflar nazırı olarak Dımaşk'a geldi. İbn Hallad muhtesiplik görevinden, Bahaeddin de vakıflar nazırlığından ayrıldı.

Cemaziyelevvel ayının üçünde pazartesi gecesi Babü's-Sağir dahilindeki Şenbaşî mescidinin ön tarafında yangın çıktı. Bu yüzden dükkânlar, evler, mallar ve eşyalar yandı.

Cemaziyelahir ayının onaltısmda çarşamba günü Malatya Kadısı Şerif Şemseddin, Kadilkudat elHanefî el-Basravî'nin yerine Hatuniye-tü'1-Berraniye Medresesi'nde ders verdi. Dersinde ayan tabakasına mensup insanlar hazır bulundular. Faziletli ve güzel ahlaklr^ir kimseydi. Malatya kadısı ve hatibi olup bu görevi yirmi seleye,; yakın bir zamandır sürdürmekteydi.

Cemaziyelahir ayının dördünde perşembe günü İbn Haddad, muh-tssiplik görevine iade edildi. îbn Mübeşşir de vakıflar nazırlığı görevini gürdürmty© devam sttî.

Cemaziyelahir ayının dokuzunda çarşamba günü Şeyh Saflyyüd-din el-Hindî'nin yerine tbn Saserî müteakip çarşamba gününde de îbn Zemlekanî, Hindî'nin vefatı sebebiyle Zahiriyetül Cevvaniye medresî-sind© ders verdi.

Eeceb ayının sonlarında Kerek naibi Emir Akkuş, Kahire zindanından salıverilerek emirlik görevine iade edildi.

Şaban ayında Haleb'ten 5.000 asker sefere çıktı. Bunlar Amid beldelerine baskın yaparak oradaki birçok yerleri fethettiler. Bir kısım insanları öldürüp bir kısmanı esir aldılar ve salimen geri döndüler. Esirleri beşe böldüler. Beşte birlik pay 4.000 küsur insanı buldu.

Ramazan ayı sonlarında Kara Sungur el-Mansurî, Bağdad'a ulaştı. Beraberinde zevcesi (eşi) olan Tatar hanı Abaka'nın kızı vardı. Harben-da onun hizmetine geldi. İslâm ülkesinin sınırlarına baskın yapmak için ondan izin istedi. Ancak Kara Sungur bu hususta ona izin vermedi. Mısır sahibinin adamlarından bir fedai ona hücum etti. Ancak.onu öldürmeyi başaramadı. Fedaî'nin kendisi öldürüldü.

Ramazan ayının onaltısında çarşamba günü fakih, imam, Fahred-din Muhammed b. Ali el-Mısrî, eski müderris Kemaleddin b. Zemle-kânî'nin görevi kendisine devretmesi üzerine Adiliyetü's-Sağire Medre-sesi'nde ders verdi. İmam Fahreddin, İbn Katip Kutlubek adıyla meşhur olmuştu. Dersinde kadılar, ayan tabakasına mensup kimseler, hatip ve İbn Zemlekânî'de hazır bulundular. Bu ayda Verrakîn ve Lebbadin (Keçeciler) çarşısı yanında dehşet adıyla bilinen pasajın onarımı tamamlandı. Tüccarlar buraya yerleştiler. Böylece Emevi Camii'nin vakıfları belirgin bir hale geldi. Bunu da sahip Şemseddin yaptırmıştı.

Şevval ayının sekizinde Ahmed er-Rusî öldürüldü. Bunun vecibeleri terk edip haramları helal saydığı, dinî hükümleri küçümsediği, kitap ve sünnetle alay ettiği gibi hususlar tesbit edildi. Şahitler aleyhinde şe-hadette bulundular. Maliki kadısı -Müslüman olsa bile- kanının akıtılmasına hükmetti. Sonra tutuklanıp zindana atıldı. Bir süre sonra Öldürüldü.

Aynı günde Şamlıların hac kafilesi, Emir Seyfeddin Toktemir ile Malatya kadısının maiyetinde yola koyuldu. Bu senede Hama, Haleb, Mardin, kadıları ile Tengiz'in katibi Muhyiddin, damadı Fahreddin el-Mısrî de hacca gittiler.

Hicretin Yediyüzonbeşinci Senesinde Vefat Eden Meşhur Şahsiyetler