Bu senenin muharrem ayının onbirinde, Emir Kutboğa memleket tahtına oturdu. Melik Nasır Muhammed b. Mansur'u hai'ederek onun
evine kapanmasına, evden dışarı çıkmamasına hükmeti. Emirler de onun sultanlığına be/at ettiler. Onu tebrik ettiler. O da muazzam bir zi-vafet verdi. Posta bu haberi ülkenin her tarafına ulaştırdı. Her tarafta kendisine be/at edilip müstakil hükümdar olarak adına hutbeler okutuldu. Paralar onun adına bastırıldı. İş tamamlandı. Ülke süslendi. Sevinç davulları çalındı. Kendisine de Melikü'1-Adil lakabı takıldı. O zaman kendisi yaklaşık elli yaşındaydı. Kendisi Ayn Calut savaşından sonra Melik Zahir'in saltanatı zamanında yapılan ilk Humus savaşında esir alınanlardandı. Tatarların bir kolu olan Güveyraniye'dendi. Mısır'da Emir Hüsameddin Laçin es-Silahtarî el-Mansurî'yi kendine naib tayin etti. Bu zat, onun kontrolünde memleketin idaresini yürütüyordu. Cezerî'nin tarihinde, emirlerden birinden naklen şöyle bir olaydan bahsettiği görülmektedir:
«Hülaguhan, müneccimine askerlerinin başında bulunan komutanlardan hangisinin Mısır diyarına hakim olacağını bildirmesini istemiş, müneccim de remil atıp hesap yaparak şöyle demişti: «Adı Kutboğa olan bir adamın Mısır'a hakim olacağını görüyorum.» Hülağu, bunun kendi damadı Kutboğa Noyan olduğunu sanarak onu askerlerin başına komutan olarak tayin etmişti. Oysa müneccimin sözünü ettiği kişi, Kutboğa Noyan değildi. O, önceki kısımlarda da anlattığımız gibi Ayn Calut savaşında öldürülmüştü. Mısır diyarına hakim olan ise, Kutboğa idi. Kutboğa hayırlı emirlerden, yaşantısı mazbut ve adalet sahibi hükümdarlardandı. İslâm'a yardım etmekte mükemmel rol oynamıştı.
Bu senenin rebiyülevvel ayı başında çarşamba günü Kutboğa saltanat debdebesiyle saraydan çıkıp Kahire'yi dolaştı. İnsanlar ona duacı oldular. Sahip Taceddin b. Hanna'yı vezirlikten azlederek yerine Fahred-din b. Halilî'yi atadı.
Bu senede insanlar Dımaşk'ta Mescidü'l-Kadem yanında yağmur duasına çıktılar. Taceddin Salih elCaberî, kendisini naib tayin eden Şerefüddin el-Makdisî'nin yerine hutbe irâd etti. Çünkü Şerefüddin el-Makdisî hasta idi. Kadılıktan istifa etmişti. Yağmur duasına cemaziye-levvel ayının beşinde çarşamba günü çıkılmıştı. Yağmur yağmadı. İkinci kez cemaziyelahir ayının yedisinde cumartesi günü aynı yerde yağmur duasına gidildi.Orada Şerefüddin el-Makdisî insanlara hutbe irâd etti. Burada toplanan insanlar eskisine nisbetle daha çoktular, ama yine yağmur yağmadı.
Receb ayında Cemaleddin b. Şerişî, Kadı Bedreddin b. Cemaa'ya vekâleten mahkemede hüküm verdi.
Bu senede Kadı Şemseddin b. İzz, Muazemiye Medresesi'nde ders verdi. Bu görevi Alaeddin b. Dukak'tan devralmıştı.
Bu senede Kudüs ile Halil Rahman'a, Melik Evhad b. Melik Nasır uavud b. Muazzam sahip oldu.
Bu senenin ramazan ayında Hanbelîlerin büyük imamdan önce namaz kılmaları kararlaştırıldı. Çünkü onlar daha önce büyük imamdan sonra namaz kılıyorlardı. Sahabe mihrabında bir imanı namaza durduğunda bunlar da aynı anda kendi cemaatleriyle namaz kılıyorlar, böylece bir karışıklık meydana geliyordu. Bunların büyük imamdan önce namaz kılmaları artık kural haline geldi. Emevi Camii'nin batı tarafındaki üçüncü revakta Meşhed-i Ali sahanlığındaki mihraplarında namaz kılacaklardı.
Ben derim ki: Bu kural, hicretin 720. senesinden sonra yine değiştirilmiştir. Nitekim bu husus ileride de anlatılacaktır. Bu senenin ramazan ayı sonlarında Kadı Necmeddin b. Sasarî, Şam kadıaskerliği görevine başlamak üzere Mısır diyarından geldi.
Şevval ayının beşinde perşembe günü Kadı Bedreddin b. Cemaa, Emevi Camii'nin mihrabında imam ve hatip olarak Şerefüddin el-Makdisî'nin yerine namaz kıldırdı. Ertesi günde hutbe irâd etti. Hutbesi güzel karşılandı. Okuyuşunu da beğendiler. Bu görevi kadılık ve diğer görevlerine ek olarak sürdürecekti.
Şevval ayı başlarında Mısır diyarından bazı fermanlar geldi. Bunlar arasında İbn Sasarî'nin, Hatip Makdisi yerine Gazaliye Müderris'li-ğine atandığına dair ferman vardı. Aynca bu fermanlardan birinde belirtildiğine göre Eminiye Medresesi'nin müderrisliği Necmeddin b. Sasarî'nin yerine İnıamüddin Kazvinî'ye verilmişti. Kardeşi Celaleddin de onun yerine Zahiriyetü'1-Berraniye Medresesi'nde ders vermekle görevlendirilmişti.
Bu senenin şevval ayında İzzeddin el-Hamevî'nin, Mescidü'1-Ka-sap'da yaptırmış olduğu hamamın onarımı tamamlandı. Bu, en güzel hamamlardandı.
Nuriye Darü'l-Hadisinin hocalığına Şerefüddin el-Makdisî'nin yerine Şeyh Alaeddin b. Atar atanıp göreve başladı.
Bu senede Melikü'l-Mücahid Enes b. Malik Âdil Kutboğa hacca gitti. Bunlar Mekke ve Medine'de ayrıca diğer ziyaretgahlarda çok miktarda sadakalar dağıttılar. Arefe günü Dımaşk'ta zimmîlerden her hangi birinin ata veya katıra binmesinin yasaklandığı; zimmilerden birinin ata veya katıra binmesi ve bu emre muhalefet etmesi halinde onu gören Müslümanm, malını mülkünü yağmalayabileceği ilan edildi.
Bu sene sonlarında ve müteakip senede Mısır'da şiddetli bir kıtlıkj meydana geldi. Bu yüzden çok insan helak oldu. Zilhicce ayında 20.000! kadar insan öldü.
Bu senede Tatar hanı Kazan b. Ergun b. Abaka b. Töli b. Cengizhan Müslüman oldu. Emir Tüzün'ün huzurunda Müslüman olduğunu açıkladı. Allah ona rahmet etsin. Tatarların tamamı ya da çoğu İslâm'a girdiler. Kazan Han'ın İslâm'a girdiği günde halkın üzerine altın gümüş ve inci saçıldı. Ona Mahmud adı verildi. Cuma namazına gidip hutbe dinledi. Birçok kiliseyi yıktı. Gayr-i müslimleri cizye ödemekle yükümlü kıldı. Bağdat'ta ve diğer beldelerde haksızlığa uğrayanlara haklarını iade etti. Tatarlarda teşbih ve tehlil sesleri yükseldi. Allah'a hamd olsun. Hamd sadece O'na mahsustur.
"hicretin altıyüzdoksandördüncü senesinde vefat eden meşhur şahsiyetler
şkyh ebü'r-rical el-menînî
Şeyh, salih, zahid, âbid Ebü'r-Ricâl b. Mer'a. Bahterü'l-Menin kö-yündendir. Salih bir insan olup harika halleri ve mükaşefeleri vardı. Dı-maşk halkı ve diğer beldelerin insanları, Menin köyünde onu ziyaret ederlerdi. Bazan da kendisi Dımaşk'a gelir, orada ikram görür, misafir edilirdi. Beldesinde bir zaviyesi vardı. Şeytanî sema ayinlerinden uzaktı. Şeyh Cendel'in Öğrencisiydi. Şeyhi Cendel de büyük ve salih kimselerden olup selef-i salihin yolundaydı. Şeyh Ebü'r-Rical bu senenin muharrem ayının onunda Menin köyündeki evinde seksen yaşında vefat etti. İnsanlar Dımaşk'tan kalkıp onun cenazesine gittiler. Kimi ulaşabildi, kimi ulaşamadı. Cenaze namazı mezarı üzerinde kılındı. Ve zaviyesine defnedildi. Allah rahmet etsin.
Bu senenin rebiyülevvel ayı sonlarında Rasûlullah (s.a.v.)'a söven Hristiyana izin veren Assaf b. Ahmed b. Hacin'in öldürüldüğü haberi gelince insanlar buna çok sevindiler.