El-Bidaye ve'n-Nihaye · Temmuz 1, 2026

Rasûlullah '(s.a.v.)'in Doğumu

Allah'ın salat-ü selamı üzerine olsun Hz. Peygamber, pazartesi günü doğmuştur. Sahih-i Müslim'de yer alan Ebu Katade'nin rivayetine göre bir Arab: "Ya Rasûlallah, pazartesi günü tutulan oruç hakkında ne buyurursunuz?" …

Allah'ın salat-ü selamı üzerine olsun Hz. Peygamber, pazartesi günü doğmuştur. Sahih-i Müslim'de yer alan Ebu Katade'nin rivayetine göre bir Arab: "Ya Rasûlallah, pazartesi günü tutulan oruç hakkında ne buyurursunuz?" diye sormuş, o da "O gün, benim doğduğum ve vahyin bana indirildiği gündür." diye cevab vermiş.

Ahmed b. Hanbel, İbn Abbas'm şöyle dediğini rivayet etmiştir: " Rasûlullah (s.a.v.), pazartesi günü doğmuş, pazartesi günü peygamber olmuş, pazartesi günü Mekke'den hicrete başlamış, pazartesi günü Medine'ye vararak hicretini tamamlamış, pazartesi günü vefat etmiş, Ha-cer-i Esved'i de pazartesi günü kaldırıp yerine koymuştur."

İbn Lehia'nın rivayetine göre yukarıdaki hadîse §u ifade de ilave edilmiştir: "el-Mâide süresindeki 'Bugün dininizi size tamamladım.' ayet-i kerimesi, pazartesi günü nazil olmuştur."

Musa b. Davud'dan gelen bir rivayette yukarıdaki hadise şu ifade de eklenmiştir: "Bedir hadisesi, pazartesi günü vuku bulmuştur," Yezid b. Habip de böyle diyenlerdendir ki, bu gerçekten münker bir rivayettir. Zira îbn Asakir demiş ki: "Bedir savaşı ve 'Bugün dininizi size tamamladım." ayetinin nüzulü, cuma gününde olmuştur." İbn Asakir'in bu sözü doğrudur. Rasûlullah'ın pazartesi günü doğmuş olduğu hususunda ihtilaf yoktur. Rebiyülevvel ayının onyedisinde, cuma günü doğduğunu söyleyenler hata etmişlerdir. Onların bu sözü, doğru olmaktan çok uzaktır. Cumhur-u ulemaya göre Rasûlullah (s.a.v.)'m doğumu, rebiyülevvel ayında olmuştur. Kimine göre ikinci gece doğmuştur, "el-İstiab" adlı eserinde İbn Abdi'1-Berr, böyle demiştir. Vakidî de Ebu Ma-şer Nüceyh b. Abdurrahman el-Medenî'den böyle bir rivayette bulunmuştur. Kimine göre rebiyülevvel ayının sekizinde doğmuştur. Hu-meydî, İbn Hazm'dan böyle bir nakilde bulunmuştur. Cübeyr b. Mut'im'den de bu doğrultuda bir rivayet varid olmuştur. İbn Abdi'l-Berr, tarihçilerin bu görüşü doğruladıklarını, büyük Hatiz Muhammed b. Musa el-Havarizmî'nin de buna kesin gözle baktığını nakletmiştir. "et-Tenvir fi Mevlidi'l-Beşiri'n-Nezîr" adlı kitabında Hafiz Ebü'l-Hitap b. Dihye de bu görüşü benimsemiştir. İbn Dihye'nin kitabında naklettiği bir görüşe göre Rasûlullah (s.a.v.), rebiyülevvel ayının onunda doğmuş-

tur. İbn İshak'm esas alıp temel kabul ettiği görüşe göre, Rebiülevvel ayının onikisinde doğmuştur. İbn Ebi Şeybe'de "Musannef' adlı eserinde naklettiği bir rivayette Cabir ile ibn Abbas'm şöyle dediklerini söylemiştir:

"Rasûlullah (s.a.v.) fil senesinde, Rebiyülevvel ayının onikisinde, pazartesi günü doğmuştur. Pazartesi günü peygamber olmuş, pazartesi günü miraca çıkmış, pazartesi günü hicret etmiş ve pazartesi günü vefat etmiştir." Cumhur-u ulema nazarında meşhur olan görüş budur. Doğruyu, en iyi bilen Allah'tır.

İbn Dihye'nin bazı Şiîlerden naklettiğine göre kimileri, Rasûlullah (s.a.v.)'ın, rebiyülevvel ayının onyedisinde doğduğunu söylemişlerdir. Kimine göre de rebiyülevvel ayının bitimine sekiz gün kala doğmuştur. Bu görüşü îbn Dihye, İbn Hazm'den nakletmiştir. Humeydî'nin de kendisinden naklettiği gibi, İbn Hazm'den gelen birinci görüşe göre Rasûlullah (s.a.v.), rebiyülevvel ayının sekizinde doğmuştur. Doğru olan görüş de budur. İbn Hazm'den gelen ikinci görüşe göre Rasûlullah (s.a.v.), ramazan ayında doğmuştur. Bunu, Zübeyr b. Bekkar'dan İbn Abdi'1-Berr nakletmiştir. Bu garip bir görüştür. Bunun dayanağı da şudur: " Rasûlullah (s.a.v.)'a ilk vahyin ramazan ayında geldiği hususunda ihtilaf yoktur. Bu da kırk yaşma adım attığı zamanda olmuştu. Şu halde doğumu da ramazan ayında olmuştur." Bu, tartışılacak bir görüştür. Doğruyu en iyi bilen Allah'tır.

Hayseme b. Süleyman el-Hafiz, İbn Abbas'm şöyle dediğini rivayet etmiştir: " Rasûlullah (s.a_.v.), rebiyülevvel ayında pazartesi günü doğdu, rebiyülevvel ayının ilk pazartesi günü kendisine peygamberlik geldi. Rebiyülevvel ayında pazartesi günü kendisine Bakara sûresi nazil oldu." Bu da gerçekten garip bir rivayettir. Bunu İbn Asakir rivayet etmiştir.

Zübeyr b. Bekkar dedi ki: Annesi, Şfb-i Ebi Talib'te Cemretü'1-Vus-ta yanında ve teşrik günlerinde Rasûlullah'a hamile kaldı. Haccac b. Yusuf un kardeşi Muhammed b. Yusuf un bilinen evinde, ramazanın onikinci gecesinde de onu doğurdu.

îbn Asakir dedi ki: Rasûlullah (s.a.v.)'m annesi, muharrem ayında ve aşure gününde hamile kaldı. Fil vakasının yirmiüçüncü senesinin ramazan ayının onikisi olan pazartesi günü doğurdu. Anlatıldığına göre Harun Reşid'in annesi Hayzeran, hacca gittiğinde Rasûlullah (s.a.v.)'m doğduğu evin mescide dönüştürülmesini emretmiş. Bugün orası böyle bilinmektedir. '

Süheylî, Rasûlullah (s.a.v.)'m yirmi nisanda doğduğunu söylemiştir ki bu, çok mutedil bir zaman ve mevsimdir. Zic sahiplerinin anlattıklarına göre Rasûlullah (s.a.v.), Zulkarneyn takvimine göre 882 yılında doğmuştur. Anlatıldığına göre o esnada Tali yıldızıyla oğlak burcu arasında yirmi derecelik bir açı varmış. Jüpiter ile Merkür, akrep burcuna üç derecelik bir açıda bir arada bulunuyorlarmış ki bu, semanın ortasında bulunan bir derecedir. Oğlak burcuna da muvafıktır. Bu, ayın ilk gecede doğduğu esnada vuku bulmuş bir durumdur.

Bütün bunları, îbn Dihye nakletmiştir. Doğrusunu Allah bilir.

İbn îshak, Hz. Peygamber'in fil senesinde doğduğunu söyler. Cumhur-u ulemadan nakledilen meşhur görüş budur.

İbrahim b. Münzir el-Hizamî dedi ki: "Âlimlerimizden herhangi birinin üzerinde şüphelenmediği görüşe göre Hz. Peygamber, fil senesinde doğmuştur. Fil vakasından sonra geçen sürenin kırkıncı yılının başında da peygamberlikle görevlendirilmiştir.

Beyhakî, İbn Abbas'm; "Rasûlullah, fil senesinde doğdu." dediğini rivayet etmiştir.

Muhammed b. îshak, Kays b. Mahreme'nin şöyle dediğini rivayet eder: "Ben ve Rasûlullah (s.a.v.), fil senesinde doğduk. Onunla yaşıtız."

Hz. Osman, Ya'mür b. Leys'in kardeşi Kubaş b. Eşyem'e: "Sen mi büyüksün, yoksa Rasûlullah mı?" diye sormuş. O da şöyle cevap vermiş:" Rasûlullah (s.a.v.), benden büyüktür. Ancak doğumda ben ondan önceyim. (Öyleki doğumumuzdan altı ay önce Mekke'ye gelen filin bıraktığı) pisliği, yeşil renkli ve değişik bir halde gördüm." .

İbn îshak dedi ki: Rasûlullah (s.a.v.), ukaz yılında yirmi yaşındaydı. Ficar savaşı da fil vakasından yirmi yıl sonra oldu. Ka*be binasının onarılması da ukaz yılından onbeş yıl sonra oldu. Bundan beş yıl sonra da Muhammed (s.a.v.)'e peygamberlik verildi.

Muhammed b. Cübeyr b. Mut'im dedi ki: Ukaz hadisesi, fil vakasından onbeş yıl sonra oldu. Ondan on yıl sonra KaT)e binası yeniden inşa edildi. Aradan onbeş yıl geçtikten sonra da Muhammed (s.a.v.)'e peygamberlik verildi.

Beyhakî, Ebül-Hüveyris'in şöyle dediğini rivayet eder: Abdülmelik b. Mervan'm, Kubaş b. Eşyem el-Kinanî el-Leys'e şöyle sorduğunu işittim: "Ey Kubaş, sen mi büyüksün, yoksa Rasûlullah mı?" Kubaş dedi ki: "Rasûlullah (s.a.v.), benden daha büyüktür, ama ben ondan daha yaşlıyım. O, fil pisliği yanında dururdu. Pislik, değişik bir duruma girmişti. Ben bunu hatırlıyorum. Rasûîullah (s.a.v.), kırk yaşma girer girmez peygamber oldu."

Yakub b. Süfyan, Süveyd b. Gafle'nin şöyle dediğini rivayet eder: "Ben, Rasûlullah'm yaşıtıyım. O, fil senesinde doğdu."

Beyhakî dedi ki: Süveyd b. Gafle'nin şöyle dediği de rivayet olunmuştur: "Ben, Rasûlullah (s.a.v.)'dan iki yaş küçüğüm."

Yakub b. Süfyan, Muhammed b. Cübeyr b. Mut'im'in şöyle dediğini rivayet eder: Resûlullah (s.a.v.), fil senesinde doğdu. Onbeş yıl sonra Ukaz savaşı oldu. Fil hadisesinin yirmibeşinci yılının başında Ka'be yeniden inşa edildi. Kırkıncı yılının başında da ResûluUah'a peygamberlik geldi.

Demek istediğimiz şu ki; Cumhur-u ulemanın kavline göre Rasûlullah (s.a.v.), fil olayının vuku bulduğu senede doğmuştur. Kimine göre o olaydan bir ay sonra, kimine göre kırk gün sonra, kimine göre de elli gün sonra doğmuştur.

Ebu Cafer el-Bakır; "Fil, muharrem ayının ortasında Mekke'ye geldi. Rasûlullah (s.a.v.)'da ondan ellibeş gece sonra doğdu." demiştir.

Başkaları dediler ki: "Fil hadisesi, Rasûlullah (s.a.v.)'m doğumundan on yıl önce vuku bulmuştur." Bu görüşü bize nakleden, îbn Ebza'chr. Bu hadisenin, Rasûlullah'm doğumundan yirmiüç yıl önce cereyan ettiğini söyleyenler de vardır. Bu rivayeti -önce de söylediğimiz gibi- Şuayb b. Şuayb babasından, o da dedesinden nakletmiştir.

Hz. Peygamberin, fil vakasından otuz yıl sonra doğduğunu söyleyenler de olmuştur. Musa b. Ukbe, Zührî'den böyle bir nakilde bulunmuş ve bu görüşü de benimsemiştir. Allah'ın rahmeti, onun üzerine olsun.

îbn Asakir'in rivayetine göre Ebu Zekeriya el-Aclahî: "Hz. Peygamber, fil vakasından kırk sene sonra doğmuştur." demiştir ki bu rivayet cidden gariptir. Bundan daha da garip olan, Halife b. Hayyat'm rivayetine göre îbn Abbas'm söylediği şu sözdür: "Rasûlullah (s.a.v.).), fil vakasından onbeş sene önce doğmuştur."

Bu da garip, münker ve zayıf bir rivayettir. Halife b. Hayyat demiş ki: Üzerinde icma edilen görüşe göre Rasûlullah (s.a.v.), fil vakasının cereyan ettiği senede doğmuştur.