Beyhakî, "Delail" adlı eserde, Peygamber (s.a.v.)'in Necaşi'ye gönderdiği mektup hakkında şöyle der: Hakimjbn îshakin şöyle dediğini rivayet etmiştir: Rasûlullah (s.a.v.), Necaşi'ye gönderdiği mektubunda şöyle yazmıştı:
«Rahman ve Rahim olan Allah'ın adıyla. Bu, Rasûlullah Mu-hammed'den, Habeş büyüğü Necaşi Ashame'ye gönderilen bir mektuptur. Hidayete uyup Allah'a ve Rasûlüne iman eden, Allah'tan başka ilah bulunmadığına, ortaksız olduğuna, eş ve çocuk edinmediğine, Muham-med'in de O'nun kulu ve elçisi olduğuna şahadet eden kimseye selam olsun. Seni, Allah'ın daveti ile davet ediyorum ki ben, O'nun elçisiyim. Müslüman ol, selamete gir. «De ki: Ey kitap ehli! Bizim ve sizin aranızda eşit olan bir kelimeye gelin: Yalnız Allah'a tapalım. O'na hiç bir şeyi ortak koşmayalım. Birbirimizi Allah'tan başka tanrılar edinmeyelim. Eğer yüz çevirirlerse; «Bizim Müslüman olduğumuza şahid olun» deyin.» (Âl-i Imrân, 64.)
Eğer bu davete icabet etmezsen, kavminden olan Hristiyanlarm vebali senin üzerinedir!»
Beyhakî, bunu bu şekilde, Habeşistan hicreti kıssasından sonra anlatmıştır. Bu hadisenin burada anlatılması hususunda farklı görüşler ileri sürülmüştür. Kuvvetli görüşe göre bu mektup, Cafer b. Ebu Ta-lib ve arkadaşlarına iyi davranmış olan Müslüman Necaşi'den sonra gelen başka bir Necaşi'ye yazılmıştır. Peygamber (s.a.v.) bu mektubu, Mekke fethinden önce bazı ülkelerin hükümdarlarını imana davet için kendilerine mektup gönderirken yazmıştır. Nitekim bu arada Bizans İmparatoru Herakliyus'a, Farslarm kisrasma, Mısır hükümdarına ve Necaşiye mektup yazmıştır.
Zührî dedi ki: Peygamber (s.a.v.)'in mektuplarının hepsi, aynı nüshaydı. Hepsinde Âl-i İmrân sûresinin altmış dördüncü ayeti vardı ki, bu ayetin Medenî olduğu hususunda ihtilaf yoktur. Al-i İmrân sûresinin başından seksen üçüncü ayetine kadar olan kısım, Necran heyeti hakkında nazil olmuştur. Nitekim bu hususu tefsirimizde de beyan etmişizdir. Hamd ve minnet Allah'adır.
Bu mektup, Cafer b. Ebu Talib ve arkadaşlarına iyi davranan birinci Necaşi'ye değil de, ondan sonraki Necaşi'ye yazılmıştır.
Bütün bu anlattıklarımızdan en uygunu şudur ki; Beyhakî, Mu-hammed b. îshak'm şöyle dediğini rivayet eder:
Rasûlulîah (s.a.v.), Ebu Talib oğlu Cafer ve arkadaşları hakkında Necaşi'ye, Amr b. Ümeyye edDemrî vasıtasıyla bir mektup göndermişti. Mektupta şunlar yazılıydı:
«Rahman ve Rahim olan Allah'ın adıyla. Rasûlullah Muham-med'den, Habeş hükümdarı Necaşi Ashame'ye, Selam sana. Yegane mülk ve meleküt sahibi, noksanı gerektiren her şeyden münezzeh, güvenlik veren ve herşeye nigehban olan Allah'a hamd ettikten ve İsa'nın Allah tararından temiz, kirden ari, iffetli ve bakire bir kız olan Meryem'e üka edilen bir ruh ve kelime olduğuna, Cenâb-ı Allah'ın, Hz. Adem peygamberi nasıl kendi kudret eliyle yaratıp ona ruh üflemiş ise, İsa'ya da böylece ruh üflediğine şahadet getirdikten sonra, seni yalnız Allah'a ibadet etmeye ve O'na ortak koşmamaya, Allah'a itaat yolunda hizmet ile bana uyup, bana gönderilen şeye iman etmeye davet ediyorum. Zira ben, Allah'ın elçisiyim. Ayrıca amcam oğlu Cafer'i, beraberinde Müslümanlardan bir kaç kişi ile sana gönderdim. Oraya vardıkları zaman onları barındır.
Kibir ve hükümdarlık azameti seni tutmasın. Zira ben, seni ve senin askerlerini Allah'a davet ediyorum. İşte ben, size tebliğ ettim ve gereken öğüdü verdim. Siz de Öğüdü kabul edin. Selam, hidayete tâbi olanların üzerine olsun." Necaşi de Peygamber (s.a.v.)'e şöyle bir mektup gönderdi: "Rahman ve Rahmin olan Allah'ın adıyla. Allah'ın Rasûlü olan Mu-hammed'e, Necaşi Asham b. Ebcer tarafından gönderilmiştir. Ey Allah'ın peygamberi! Allah'ın büyük selamı ve O'nun rahmeti ile bereketleri üzerine olsun. Beni, İslâmiyet'e kavuşturan Allah'tan başka bir ilah yoktur. Ya Rasûlallah! İsa hakkında söylediklerim içeren mektubun bana ulaştı. Yerin ve göklerin Rabbi olan Allah'a yemin ederim M; İsa, söylediklerinden fazla birşey değildir. Bize niçin mektup gönderdiğinin gayesini kavradık ve amcan oğlu ile arkadaşlarını kabul edip barındırdık.
Senin, gerçekten Allah'ın elçisi olduğuna şahadet eder ve seni tasdik ederim. Amcan oğluna bey'at edip eli üzerine Müslüman oldum. Ey Allah'ın peygamberi! Eriha b. Esham b. Abcer'i kendi adıma sana gönderdim. Zira ben, kendimden başka herhangi bir kimse üzerinde yetki sahibi değilim. Şayet istersen, kendim de gelirim. Zira dediklerinin gerçek olduğuna şahadet ederim."