El-Bidaye ve'n-Nihaye · Temmuz 1, 2026

Fasıl

Beyhakî, daha sonra Fars ve Rumlarla ilgili hadiseyi ve bu hadise , hakkında Cenâb-ı Allah'ın inzal buyurduğu şu ayetleri anlatır: «Elif, Lam, Mîm. Rumlar, en yakın bir yerde yenildiler; onlar bu yenilgilerinden sonra üç …

Beyhakî, daha sonra Fars ve Rumlarla ilgili hadiseyi ve bu hadise , hakkında Cenâb-ı Allah'ın inzal buyurduğu şu ayetleri anlatır:

«Elif, Lam, Mîm. Rumlar, en yakın bir yerde yenildiler; onlar bu yenilgilerinden sonra üç ila dokuz yıl arasında galip geleceklerdir, iş, eninde sonunda Allah'a aittir. İşte o gün, inananlar, istediğine yardım eden Allah'ın yardımına sevineceklerdir. O, güçlüdür, merhametlidir.» (er-RÛm, 1-5.)

Beyhakî, İbn Abbas'm şöyle dediğini rivayet eder: Müslümanlar, Rumların Farslara galip olmalarım istiyorlardı. Çünkü Rumlar, kitap ehli kimselerdi. Müşriklerde, Farsların Rumları yenmelerini istiyorlardı. Çünkü Farslar da kendileri gibi putperest idiler. Müslümanlar, bu durumu Ebu Bekir'e anlattılar. O da Peygamber'e anlattığında Rasûlullah (s.a.v.) şöyle buyurdu: "Ama ileride Rumlar galip geleceklerdir." Ebu Bekir de Hz. Peygamber'in bu sözünü müşriklere aktardı. Müşrikler ona şöyle dediler: "Aramızda bir zaman belirleyelim..Eğer Rumlar yenerlerse, sana şu kadar mal veririz. Eğer Farslar yenerlerse, sen bize şu kadar mal verirsin."

Ebu Bekir bu şartlı bahsi Peygamber'e anlattığında o şöyle buyurmuştu:

"Süreyi on yıldan az tutsaydın..." Gerçekten de o süre dolduktan sonra Rumlar galip geldiler.

Bu hadisin rivayet yollarım tefsirimizde açıkladık ve yine orada bu şartlı bahsin Ebu Bekir ile Ümeyye b. Halef arasında belli bir süreye kadar beş deve üzerine yapıldığını anlatmıştık. Ebu Bekir, Rasûlullah'ın üzerine süreyi ve develerin miktarım fazlalaştırmayı Ümeyye'ye fkîif etmiş o da kabul etmişti. Yine tefsirde anlattığımıza göre Rumlar, Farslan, Bedir ya da Hudeybiye gününde mağlup etmişlerdir. Doğrusunu Allah bilir.

Sonra Velid b. Müslim kanalıyla Üseyd el-Küabînin şöyle dediği ri-avet edilmiştir: Ala b. Zübeyr el-Kiiabfnin, babası Zübeyr'den şu nakilıp bulunduğunu işittim: "Farsların Rumları yendiklerini, sonra Rumla-n Farslan yendiklerini, daha sonra da Müslümanların hem Farslan, hem Rumları yendiklerini ve Şam ile Irak'ı ele geçirdiklerini gördüm.

Bütün bunlar onbeş yıl zarfında gerçekleşti."

4.Bölüm