El-Bidaye ve'n-Nihaye · Temmuz 1, 2026

Gavres B. Haris Kıssası

İbn İshak, bu gazve hakkında şöyle demiştir: Amr b. Ubeyd, Hasan kanalı ile Cabir b. Abdullah'ın şöyle dediğini bana nakletti: Beni Muharib kabilesinden Gavres adında bir adam kendi kavmi olan Ga-tafanlılarla …

İbn İshak, bu gazve hakkında şöyle demiştir: Amr b. Ubeyd, Hasan kanalı ile Cabir b. Abdullah'ın şöyle dediğini bana nakletti: Beni Muharib kabilesinden Gavres adında bir adam kendi kavmi olan Ga-tafanlılarla Muhariblilere şöyle dedi:

- Sizin için Muhammedi Öldüreyim mi?

- Öldür, ama nasıl öldüreceksin?

- Onu gafil avlayıp hile ile öldürürüm.

Böylece Rasûlullah (s.a.v.)'a doğru gitti. Rasûlullah'ın ise kılıcı kınında idi. Gavres oturmaktaydı. Şöyle dedi:

- Ey Muhammedi Şu kılıcına bakabilir miyim?

- Evet.

Bunun üzerine o kılıcı aldı, salladı, birşeyler yapmaya kalkıştı. Allah onu frenledi. Sonra şöyle dedi: - Ey Muhammed, benden korkmuyor musun?

- Hayır, senden niçin korkayım?

- Elimde kılıç var. Benden korkmuyor musun?

- Hayır, Allah beni sana karşı korur.

Bundan sonra Rasûlullah'ın kılıcını kınına koyup ona geri verdi.

Bunun üzerine Aziz ve Celil olan Allah, şu ayeti inzal buyurdu:

«Ey inananlar! Allah'ın, üzerinize olan nimetini anın! Hani bir topluluk size tecavüze kalkışmıştı da Allah onlara mani olmuştu. Allah'tan sakının, inananlar Allah'a güvensinler» (ei-Mâide, ıı.)

İbn İshak dedi ki: Yezid b. Ruman'm bana anlattığına göre bu ayet-i kerime, Beni Nadirin kardeşi Amr b. Cehhaş ve onun yapmak istediği şey hakkında nazil olmuştur.

îbn İshak, işte bu kıssayı sapık firkanm başı Amr b. Übeyd el-Ka-derî'den nakletmiştir. Bu kişi her ne kadar hadiste kasıtlı yalan söylemekle itham edilmemekte ise de bid'atçılığı ve bid'ate davetçiliği sebebiyle kendisinden hadis rivayet olunması uygun olmayan kimselerdendir. Ama bu hadis, Buharî ve Müslim'in sahihlerinde bundan başka bir şekilde verilmektedir. Allah'a hamd olsun.

Hafız el-Beyhakî'nin, Cabir'den rivayet ettiğine göre Cabir, Rasûlullah (s.a.v.)'la birlikte Necid gazvesine katılmıştır. Rasûlullah, bu gazveden dönerken çok dikenli bir vadide öğle istirahatına çekildi, kılıcını ağaca astı. Etrafındakiler de dağıldılar. Ağaçların gölgesi altına gidip dinlenmeye başladılar.

Uykuya dalmıştık. Bir de baktık M, Rasûlullah (s.a.v.) bizi yanma çağırıyor. Çağrısına icabet edip yanma vardık. Baktık ki, yanında Arabi'nin biri oturmuş. Rasûlullah bize dedi ki:

«Ben uyumakta iken bu adam benim kılıcımı kaptı. Uyandığım zaman kılıcımın kınından çıkmış vaziyette elinde olduğunu gördüm. Bu, bana:

- Seni benden kim korur? diye sordu. Ben de:

- Allah korur, dedim. Kılıcı bıraktı ve oturdu. Böyle yaptığı halde Rasûlullah, onu cezalandırmadı. Müslim, Ebu Bekr b. Ebi Şeybe kanalı ile Cabir'in şöyle dediğini rivayet etmiştir: «Rasûlullah (s.a.v.)'la birlikte yola çıktık. Zatü'r-Rika' mevkiine vardığımızda gölgeli bir ağacı, istirahat etmesi için Rasûlullah'a bıraktık. O ağacın altında dinlenmekte iken müşriklerden bir adam yanma geldi. Rasûlullah'ın kılıcı da ağaca asılı idi. Rasûlullah'ın kılıcını kapıp aldı ve kendisine sordu:

- Benden korkuyor musun?

- Hayır.

- Seni benden kim korur?

- Allah beni senden korur.

Onun bu tehdidini gören ashab gelerek onu korkuttular, tehdit ettiler. O da kılıcı kınına koyup tekrar ağaca astı.

Ravi Cabir diyor ki: Namaza çağrıldık. Rasûlullah, bir grubumuza iki rekat namaz kıldırdı. Sonra bunlar geri çekildiler. Diğer gruba da iki rekat namaz kıldırdı. Rasûlullah, böylece dört rekat namaz kıldı. Kavim ise iki rekat kıldı.»

Buharî, Cabir'in şöyle dediğini rivayet etmiştir: «Rasûlullah (s.a.v.), Muharib ve Gatafan kabileleri ile Nahl mevkiinde savaştı. Onlar, Müslümanlardan bir gaflet görünce adamlarından Gavres b. Haris adında biri fırsatı ganimet bilerek geldi. Rasûlullah'm yanı başında durdu. Kılıcını çekip şöyle dedi: - Seni benden kim korur?

- Allah korur!

Bunun üzerine adamın elindeki kılıç yere düştü. Bu defa Rasûlullah (s.a.v.), kılıcı alıp ona şöyle dedi:

- Ya seni benden kim korur?

- Bu kılıcı eline alan kimselerin en hayırlısı ol. (Yani bana vurma.)

- Allah'tan başka ilâh bulunmadığına şahadet edecek misin?

- Hayır, ama seninle savaşmamak ve seninle savaşan bir kavmin yanında yer almamak üzere sana söz vereceğim.

Bunun üzerine Rasûlullah onu salıverdi O da oradan ayrılıp kendi arkadaşlarının yanına döndü. Onlara: «İnsanların en hayırlısının yanından size geldim.» dedi.

Sonra ravi, bu gazvede korku namazının kılındığını, Rasûlullah (s.a.v.)'m her gruba ikişer rekat kıldırdığını, böylece kendisinin dört rekat kılmış olduğunu anlatmıştır.»