Rasûlullah'm hizmetçilerinden biri de Bilal b. Rebah el-Habe-şî'dir. Mekke'de doğmuştur. Ümeyye b. Halefin kölesi idi. Ebu Bekir, külliyetli miktarda mal vererek Bilal'i kendisinden satın aldı. Çünkü Ümeyye, ona -İslâm'dan dönmesi için- çok işkence ediyordu. Bilal ise, İslâmiyet'ten asla dönmüyordu. Ebu Bekir onu satın alınca Allah rızası için azad etti.
Bilal, insanların hicreti esnasında hicret etti. Bedir, Uhud ve diğer gazvelerde hazır bulundu. Bilal b. Hammame diye tanınıyordu. Hammanıe, onun anasının adıdır.
Bilal, insanların en düzgün konuşanlarmdandı. Bazılarının iddia ettiği gibi şin harfini sin şeklinde telaffuz etmezdi. Hatta bazı kimseler, bu konuda asılsız hadis rivayet etmişlerdir, Güya Rasûlullah (s.a.v.): "Bilal'ın sin'i şin yerine geçer.» demiştir. İleride de açıklanacağı gibi Bilal, dört müezzinden biridir. Daha önce de anlattığımız gibi o, ilk ezan okuyan kimsedir. Rasûlullah'm ailesinin nafaka işlerini idare, ederdi. Yanında devamlı olarak bir miktar mal bulunurdu. Rasûlullah (s.a.y.), vefat edince gaza için Şam'a gidenlerle beraber gitti. Denildiğine göre Ebu Bekir'in halifeliği zamanında da müezzinlik yapardı. Ama gaza için Şam'a gittiğine dair kavil daha sahih (doğru) ve daha meşhurdur.
Vakidî'nin anlattığına göre hicretin yirminci senesinde altmış küsur yaşında iken Şam'da vefat etmiştir.
Fellas'm ifadesine göre mezarı Dımaşk (Şam)'dadır. Mezarının Şam'a bağlı büyük bir kasaba olan Darıya kasabasında olduğu söylenir. Halep'te vefat ettiğim söyleyenler de olmuştur. Sahih kavle göre onun kardeşi Halid, Halep'te vefat etmiştir.
Mekhul dedi ki: Bilal'ı gören biri bana şöyle dedi: Bilal, çok sevecen, dost canlı, nahif ve omuzları göğsünün üzerine çıkmış, saçı sık bir kimse idi. Saçındaki ak telleri koparıp atmazdı.