Rasûlullah (s.a.v.)'m hizmetçilerinden biri de Kays b. Sa'd b. Uba-de el-Ensârî el-Hazrecî'dir.
Buharî, Enes'in şöyle dediğini rivayet eder: ,
«Kays b. Sa'd b. Ubade'nin durumu, emirin yanındaki "sahibu'ş-şurta" (emniyet müdürü, güvenlik komutanı)nm durumu gibiydi. O, Rasûlullah'ın yanında da o kadar yetkiye sahipti."
Kays, çok uzun boylu idi. Dişleri eksikti. Anlatıldığına göre çok uzun boylu bir adam onun pantolonunun kemer kısmını burnuna dayadığı zaman pantolonun ayak kısımları adamın ayaklarına yetişirdi. Muaviye, onun pantolonunu Bizans hükümdarına göndermiş ve ona: "Sizde bu pantolonu giyebilecek uzunlukta bir adam var mı?" diye sormuş. Bizans hükümdarı da pantolonu görünce hayrette kalmıştı.
Anlatıldığına göre Kays, övgüye layık, görüş ve dehâ sahibi bir insandı. Sıffîn muharebesinde Hz. Ali ile beraberdi.
Mis'ar, Mabed b. Halid'in şöyle dediğini rivayet etmiştir:
"Kays b. Sa'd, devamlı s-urette işaret parmağını kaldırıp dua ederdi. Allah ondan razı olsun ve onu hoşnut kılsın."
Vakidî ile Halife b. Hayyat ve diğerleri dediler ki: Kays, Muavi-ye'nin son zamanlarında Medine'de vefat etmiştir.
Hafız Ebu Bekir el-Bezzar, Ömer b. Hattab es-Sicistanî kanalı ile Enes'in şöyle dediğini rivayet etmiştir:
«Ensâr'dan yirmi genç devamlı surette Rasûlullah'ın yanında bulunup, onun ihtiyaçlarını görürlerdi. Bir iş olduğu zaman o işi yapması için onlardan birini veya birkaçını gönderirdi.»