El-Bidaye ve'n-Nihaye · Temmuz 1, 2026

Peygamber (s.a.v.)'in Medine Hayatında Sadece Bir Kez Haccetmesi Ve Bu Haccından Önce Üç Kez De Umre Yapması

Yapması Buharî ile Müslim, Hüdbe kanalı ile Enes'in şöyle dediğini rivayet etmişlerdir: "Rasûlullah (s.a.v.), dört umre yapmıştır. Veda haccıyla beraber yaptığı umre haricindeki üç umresinin tamamını zilkade aylarında …

Yapması

Buharî ile Müslim, Hüdbe kanalı ile Enes'in şöyle dediğini rivayet etmişlerdir:

"Rasûlullah (s.a.v.), dört umre yapmıştır. Veda haccıyla beraber yaptığı umre haricindeki üç umresinin tamamını zilkade aylarında ifa etmiştir."

Sa'd b. Mansur, Deravurdi kanalı ile Hz. Aişe'nin şöyle dediğini rivayet eder:

"Rasûlullah (s.a.v.), üç umre yapmıştır. Bunlardan biri şevval ayında ikisi de zilkade ayında olmuştu."

İmam Ahmed b. Hanbel, Amr b. Şuayb'm dedesinin şöyle dediğini rivayet eder:

"Rasûlullah (s.a.v.), her üçü de zilkade aylarında olmak üzere üç kez umre yaptı."

İmam Ahmed b. Hanbel Ebu Nadr kanalı ile İbn Abbas'ın şöyle dediğini rivayet eder:

"Rasûlullah (s.a.v.), dört kez umre yaptı. Bunlardan biri Hudeybi-ye umresi, biri Umretü'1-Kaza, biri Cirâne umresi, biri de Veda haccıyla birlikte ifa ettiği umresidir."

Cirâne umresinden bahsederken bu fasıl geçmişti. Rasûlullah'm kıran haccı yaptığını söyleyenlerle ilgili fasılda da bu konu ele alınacaktır. Yardımına başvurulacak olan Allah'tır.

Bu umrelerden ilki, Hudeybiye umresi idi ki, Rasûlullah, bu umreyi yapmaktan engellenmişti. Bundan sonra Umretü'l-Kazayı yapmış idi. Buna Umretü'l-Kısas da denilir. Umretul-Kaziyye diyenler de vardır. Bundan sonrada Cirâne umresini, Taif dönüşünde Hüneyn ganimetlerini taksim ederken ifa etmişti. Bütün bunları, bahsi geçtiğinde anlattık. Dördüncüsü ise Veda haccıyla birlikte ifa ettiği umresidir.

Rasûlullah (s.a.v.), Veda haccmda temettü mu yapmıştı, yoksa kıran mı yapmıştı yahud ifrad haccı mı yapmıştı? Bu husustaki ihtilafları ileride açıklayacağız. Bilindiği gibi temettü haccmda hacdan önce umre yapılır. Umre ihramından çıkıldıktan sonra hacca niyet edilir. Kıran haccmda ise, umre ile hacca birlikte niyet edilerek aynı ihram içinde ikisi eda edilir. İfrad haccmda ise sadece hac yapılır. Hac yapıldıktan sonra umre yapılır. Şafiî'den nakledilen meşhur kavle göre Hz. Peygamber, Veda haccmda ifrad haccı yapmış, sonra umreyi ifa etmiştir. Bununla ilgili açıklamalar ileride gelecektir. Buharî, Amr b. Halid kanalı ile Zeyd b. Erkam'ın şöyle dediğini rivayet eder:

"Peygamber (s.a.v.), ondokuz gazve yaptı. Hicretten sonra bir hac ede etti."

Ebu İshak dedi ki: Peygamber (s.a.v.), Mekke'de iken bir hac daha yapmıştı." Ebu İshak, eğer bu sözü ile Peygamber (s.a.v.)'in Mekke'de iken sadece birkez hac yaptığını ifade etmek istiyorsa bu, doğruluktan uzak bir sözdür. Çünkü Peygamber (s.a.v.), risalette görevlendirildikten sonra hac mevsimlerinde gelir, insanları Allah'a imana davet eder ve şöyle derdi:

"Rabbimin kelamını ve mesajını tebliğ edinceye kadar beni barındıracak kim vardır? Çünkü Kureyşliler, Rabbimin kelamını ve mesajını tebliğ etmekten beni menetmişledir."

Nihayet Cenâb-ı Alllah, ona Ensâr cemaatini lütfetti. Akabe gecesinde onunla buluştular. Yani kurban bayramının birinci gününün akşamında Cemretü'l-Akabe yanında onunla buluştular. Ve buluşmaları üç sene peşpeşe devam etti. Son senede ikinci Akabe gecesinde onunla bey'atleştiler. Bu, onlarla üçüncü buluşması idi. Sonra Medine'ye hicret vaki oldu. Nitekim bunu önceki sayfalarda ilgili yerde açıklamıştık. Doğrusunu Allah bilir.

Cabir b. Abdullah'tan rivayet edildiğine göre o şöyle demiştir: Rasûlullah (s.a.v.), Medine'de dokuz sene ikamet etti. Haccetmedi. Sonra insanlara hac için ilanatta bulundu. Medine'de çok sayıda insan toplandı. Rasûlullah (s.a.v.) da zilkade ayınm bitimine beş ya da dört gün kala yola çıktı. Zu'1Huleyfe'ye geldiğinde namaz kıldı. Sonra bineğine binip yola revan oldu. Çölde iken telbiye getirdi. Biz de sırf hacca niyet getirerek tehlil getirmeye başladık."