El-Bidaye ve'n-Nihaye · Temmuz 1, 2026

Veda Haccı

Belâğ haca ve Haccetü'l-İslâm da denilen Veda haccı, hicri onuncu senede ifa edilmiştir. Çünkü Peygamber (s.a.v.), bu haccmda insanlarla vedalaşmış ve daha sonra başka bir hac ifa etmiş değildi. Rasûlullah (s.a.v.)'ın …

Belâğ haca ve Haccetü'l-İslâm da denilen Veda haccı, hicri onuncu senede ifa edilmiştir. Çünkü Peygamber (s.a.v.), bu haccmda insanlarla vedalaşmış ve daha sonra başka bir hac ifa etmiş değildi. Rasûlullah (s.a.v.)'ın Medine'de iken bundan başka hac yapmamış olması itibariyle buna Haccetü'lİslâm da denilmiştir. Ancak peygamberlikten önce ve peygamberlikten sonra, ama hicretten önce defalarca hac yapmıştır. Denildiğine göre hac ibadeti, hicri onuncu senede farz kılınmıştır. Dokuzuncu senede farz kılındığını söyleyenler ile altıncı senede farz kılındığını söyleyenlerin bu görüşü garibtir.

Bu haccmda Peygamber (s.a.v.)'in insanlara hacla ilgili ilâhi hükümleri kavlen ve fiilen tebliğ etmiş olması sebebiyle buna Belâğ haccı, yani tebliğ haccı da denilmiştir. İslâmî esas ve kaidelerden Peygamber (s.a.v.)'in açıklamadığı hiçbir şey kalmamıştı. İnsanlara hac ahkamını beyan ve izah edip açıkladıktan sonra Arefe'de vakfe halinde iken yüce Allah, ona şu ayeti inzal buyurmuştu:

"Bugün size dininizi ve üzerinize olan nimetimi tamamladım, din olarak sizin için İslâmiyet'i beğendim." (ei-Mâide, 3.)

Bütün bunların izahı ileride gelecektir.

Anlatmak istediğimiz Peygamber (s.a.v.)'in Veda haccınm nasıl yapılmış olduğudur. Çünkü bu hususta rivayetçiler kendilerine ulaşan bilgiye göre çok farklı ihtilaflarda bulunmuşlardır. Özellikle sahabelerden sonra çok aşırı farklılık gösteren ihtilaflarda bulunmuşlardır. Biz Allah'ın hamdi, yardımı ve güzel tevfiki sayesinde imamların bu hususta naklettikleri rivayetleri serdedeceğiz. Düşünen, teemmül eden ve konuya derinlemesine bakan kimselerin kalblerini serinletecek şekilde bu farklı rivayetleri birleştirip aralarında uyum sağlayacağız. Bu konuda nakledilen rivayetlerdeki manayı anlayacak kimselerin sadrına şifa verecek bir uzlaşma meydana getireceğiz. İnşaal-lah bunu başaracağız. Güvencimiz ve dayanağımız Allah'tır.

Siyer imamlarının mütekaddimin ve müteahhirininden olan birçok kimse, Rasûlullah (s.a.v.)'m Veda haccma özel bir önem vermişlerdir. Allame Ebu Muhammed b. Hazm el-Endelüsî, Veda haccıyla ilgili bir cilt kitap yazmıştır. Kitabının birçok kısmım güzelce işlemiştir. Ancak yeri geldiğinde de açıklayacağımız gibi bazı vehimleri de olmuştur. Bu hususta, Allah'ın yardımına başvuruyoruz.