Bu zatın soy kütüğü şöyledir: Zeyd b. Hattab b. Nüfeyl el-Kureşî el-Adevî Ebu Muhammed. Ömer b. Hattab'ın baba bir kardeşidir. Zeyd, Ömer'den daha yaşlı idi. İlk zamanlarda Müslüman olmuş, Bedir savaşma katılmış, müteakip gazvelerde de savaşmıştı. Rasûlullah (s.a.v.), onunla Maan b. Adiy el-Ensârî'yi kardeş kılmış, bu ikisi Yemame savaşında şehid edilmişlerdi. Şehid edildiği zaman Muhacirlerin bayrağını taşıyordu. Bayrak elinde ilerlemeye devam ederken Öldürüldü ve yere düştü. Bayrağı onun elinden Ebu Hüzeyfe'nin azadhsı Salim aldı. O savaşta Zeyd b. Hattab, asıl adı Nehar olan Rical b. Unftive'yi öldürmüştü. Bu Rical, Müslüman olmuş, el-Bakara sûresini okumuş, sonra irtidad edip İslâm'dan çıkmış, Müseyleme'nin peygamberliğini tasdik edip rasûllüğüne şahadet getirmişti. Bu sebeple büyük bir fitne meydana gelmişti. Zeyd de onu öldürmüştü. Allah, Zeyd'den razı olsun. Zeyd'i, Ebu Meryem el-Hanefî adındaki biri öldürmüş, sonra bu kişi Müslüman olup Hz. Ömer'e şöyle demişti:
"Ey mü'minlerin emiri! Cenâb-ı Allah, benim vasıtamla Zeyd'e ikramda bulundu ve onun vasıtasıyla beni tahkir etmedi."
Denildiğine göre Zeyd b. Hattab'ı, Seleme b. Sabih b. Ömer Ebu Meryem öldürmüştür ki, o da bu Ebu Meryem'dir. Ebu Ömer, bu görüşü tercih edip şöyle demiştir: "Çünkü Ömer, Ebu Meryem'i kadı olarak tayin etmek istedi."
Bu, önceki satırlarda söylediğimize ters düşmemektedir. Doğrusunu Allah bilir.
Kardeşi Zeyd b. Hattab'ın ölüm haberini alan Hazreti Ömer şöyle demişti: "Kardeşim iki güzellikte benden önce davrandı. Benden önce Müslüman oldu, benden önce de şehid oldu."
Mütemmim b. Nüveyre, kardeşi Malik'in ölümü üzerine önceki kısımlarda naklettiğimiz beyitlerle bir mersiye söylemişti. Onun bu mersiyesini beğenen Hz. Ömer de şöyle demişti:
- Eğer güzel şiir söyleyebilseydim, ben de senin gibi söylerdim.
- Eğer kardeşim, senin kardeşin Zeyd gibi öldürülseydi ona üzülmezdim.
- Hiç kimse beni, senin gibi teselli edemedi.
Bununla beraber Hz. Ömer şöyle derdi: "Saba yeli estikçe bana, kardeşim Zeyd b. Hattab'ı hatırlatır." Allah ondan razı olsun.