El-Bidaye ve'n-Nihaye · Temmuz 1, 2026

Ebu Kuhafe

Hicri ondördüncü senede vefat eden şahsiyetlerden biri de Hz. Ebu Bekir'in babası Ebu Kuhafe'dir. Hz. Ebu Bekir'in asıl adı, Abdullah b. Ebi Kuhafe Osman b. Amir b. Sahr b. Ka*b b. Sa'd b. Teym b. Mürre b. Ka*b b. Lüey …

Hicri ondördüncü senede vefat eden şahsiyetlerden biri de Hz. Ebu Bekir'in babası Ebu Kuhafe'dir. Hz. Ebu Bekir'in asıl adı, Abdullah b. Ebi Kuhafe Osman b. Amir b. Sahr b. Ka*b b. Sa'd b. Teym b. Mürre b. Ka*b b. Lüey b. Galip'dir. Hz. Ebu Bekir'in babası Ebu Kuhafe, Mekke fethi senesinde Müslüman olmuştu. Hz.Ebu Bekir elinden tutarak onu peygamber (s.a.v.)'în yanına getirmişti. Onu görünce Peygamber (s.a.v.), Hz. Ebu Bekir'e ikram olsun diye şöyle demişti:

- İhtiyarı evinde bıraksaydın da biz yanına gitseydik.

Peygamber Efendimiz'in bu nazik ifadesi üzerine Hz. Ebu Bekir:

- Hayır ya Rasûlallah, onun sana gelmesi daha layıktır, diye karşılık vermişti. Rasûlullah (s.a.v.) onu önüne oturttu. Başı ak çiçekler gibi bembeyazdı. Rasûlullah ona dua etti. Ve:"Saçlaruıın şu beyazlığını bir-şeyle değiştirin. Onu siyahtan uzak tutun." dedi. Rasûlullah (s.a.v.) vefat edince Hz. Ebu Bekir halife oldu. Müslümanlar, Ebu Bekir'in halife olduğunu Mekke'de bulunan babası Ebu Kuhafe'ye bildirince o:

- Haşim oğullarıyla Mahzum oğulları Ebu Bekir'in halifeliğini onayladılar mı? diye sordu:

Müslümanlar:

- Evet, diye karşılık verince Ebu Kuhafe:

- Bu, Allah'ın bir lütfudur. Dilediğine verir, dedi. Sonra oğlu Ebu Bekir'in vefatı gibi bir musibete maruz kaldı. Allah ondan razı olsun. Kendisi de hicretin ondördüncü senesinde Mekke'de muharrem (başka bir rivayete göre receb) ayında yetmişdört yaşındayken vefat etti. Allah ona rahmet etsin.

Hicretin ondördüncü senesinde şehid edilen şahsiyetlerin adlarıyla ilgili olarak üstadımız Ebu Abdullah ez-Zehebî, şöyle bir alfabetik sıralama yapmıştır:

Evs b. Evs b. Atik; Bu zat, Cisr savaşında şehid edildi.

Beşir b. Anbes b. Yezid ez-Zufrî: Bu zat, Uhud savaşma katılanlardandır. Katade b. Numan'm amcası oğludur. Havva'nın binicisi diye ün salmıştır. Havva, onun atının adıydı.

Sabit b. Atik: Bu zat, Beni Amr b. Mebzul kabilesindendir. Sahabedir. Cisr savaşında şehid edilmiştir.

Salebe b. Amr b. Mihsan en-Neccarî: Bedir savaşma katılmıştı. Bu da Cisr savaşında şehid edildi.

Haris b. Atik b. Numan en-Neccarî: Bu zat, Uhud savaşma katılmıştı. Cisr savaşında şehid edilmişti. Haris b. Mesud b. Abde: Sahabedir. Ensâr'dandır. Cisr savaşında şehid edilmiştir.

Haris b. Adiy b. Malik: Ensâr'dandır. Uhud savaşma katılmıştır. Cisr savaşında şehid edilmiştir.

Halid b. Said b. As: Bu zat, Mercü's-sifr savaşında şehid edilmiştir.

Hüzeyme b. Evs el-Eşhelî: Cisr savaşında şehid edildi.

Rebia b. Haris b. Abdülmuttalib: Onun bu senede vefat ettiğine îbn Kani, tarih düşmüştür.

Zeyd b. Süraka: Cisr savaşında şehid edildi.

Sa'd b. Selame b. Vakş el-Eşhelî ve Sa'db. Ubade: Bir kavle göre bu zat, hicretin ondördüncü senesinde vefat etmiştir.

Seleme b. Eşlem b. Hureyş: Cisr savaşında şehid edildi.

Damre b. Gaziyye: Cisr savaşında şehid edildi.

Benu Muri b. Kayzf nin oğulları Abbad, Abdullah ve Abdurrahman: Bunlar da Cisr savaşında şehid edildiler.

Abdullah b. Sa'saa b. Vehb el-Ensari en-Neccarî: Bu zat, Uhud gazvesine ve müteakip gazvelere katılmıştır. Îbnu'l-Esir'in, "el -Gabe" adh eserinde anlattığına göre bu zat, Cisr savaşında şehid edilmiştir.

Utbe b. Gazvan: Bununla ilgili açıklama önceki sayfalarda verilmiştir.

Ukbe ve kardeşi Abdullah: Bunlar, babaları Kayzi b. Kaysla birlikte Cisr savaşında hazır bulundular ve o günde şehid edildiler.

Alâ b. Hadremî: Bir kavle göre bu senede vefat etmiştir. Ama başka kavillere göre bu seneden sonra vefat etmiştir ki bununla ilgili açıklama ileri ki kısımlarda verilecektir.

Amr b. Ebu'1-Yüsr: Cisr savaşında şehid edildi.

Kays b. Seken Ebu Zeyd el-Ensârî: Bununla ilgili açıklama önceki sayfalarda verildi.

Müsenna b. Harise eş-Şeybanî: Bu zat da bu senede vefat etti. Allah ona rahmet etsin. Bununla ilgili açıklama önceki sayfalarda verilmiştir.

Nafi b. Gaylanî: Cisr savaşında şehid edildi.

Nevfel b. Haris b. Abdülmuttalib: Bu zat, amcası Abbas'tan daha yaşlıydı. Bir kavle göre bu senede vefat etmiştir. Ama meşhur kavle göre daha önce vefat etmiştir.

Vakid b. Abdullah: Cisr savaşında şehid edilmiştir.

Yezid b. Kays b. Hatim el Ensari ez-Zufrî: Uhud gazvesine ve müteakip gazvelere katılmış, Cisr savaşında şehid edilmiştir. Uhud gazvesinde çok yaralar aldı. Babası Meşhur şairdi.

Ebu Ubeyd b. Mesud es-Sakafî: Cisr savaşında komutanlık yap-tı.Cisr savaşında şehid edildiği için o savaşla meşhur olmuştur. Bir fil, onu ayağının altına alıp öldürmüştü. Allah ondan razı olsun. Ama daha önce o kılıcıyla filin hortumunu kesmişti.

Ebu Kuhafe et-Teymî: Bu zat, Hz. Ebu Bekir es-Sıddık'ın babasıdır. Bu senede vefat etmiştir. Allah ondan razı olsun.

Hind binti Utbe b. Rebia b. Abdu'ş-Şems b. Ümeyye el-Ümeviye: Bu hanım, Muaviye b. Ebi Süfyan'm annesidir. Kureyş kadınlarının hanım efendilerindendi. Görüş, deha ve riyaset sahibiydi. Uhud gazvesine kocasıyla birlikte katılmıştı. O zaman müşrikleri Müslümanlarla savaşmaya ve Müslümanları öldürmeye teşvik etmişti. Hz. Hamza şehid edildiği zaman vücuduna işkence yapmıştı. Ciğerinden bir parça alıp çiğnemiş ama yutamamıştı. Babası ve kardeşi Bedir savaşında öldürüldüğü için Hz. Hamza'ya böyle yapmıştı. Ama Mekke fethinde Müslüman olmuş ve İslâmiyet'i güzelce yaşamıştı. Bey'atlaşmak için Rasûlullah (s.a.v.)'m yanına gitmek istediğinde kocası Ebu Süfyan'dan izin istemiş, kocası da ona şöyle demişti:

- Dün, bu İslâmiyet davasını yalanlıyordun.

- Vallahi bu geceden önce bu Mescid-i Haram'da Allah'a hakkıyla

ibadet edildiğini görmemiştim. Yemin ederim ki Müslümanlar, gecede namaz kılarak sabahladılar. - Şimdiye kadar neler yaptın neler! Yalnız başına Rasûlullah'ın yanma gitme.

- Bunun üzerine Hind, Osman b. Affan'ın yanına gitti. Başka bir rivayete göre ise kardeşi Ebu Hüzeyfe b. Utbe'nin yanma gitmişti. İkisi birlikte Rasûlullah'ın yanma gittiler. Hind'in yüzü peçeliydi. Rasûlullah (s.a.v.), beraberindeki diğer kadınlarla birlikte onunla bey'atlaşırken şöyle demişti:

"Allah'a herhangi birşeyi ortak koşmamak, hırsızlık etmemek ve zina etmemek üzere"

Rasûlullah'ın böyle demesi üzerine Hind de şu soruyu sormuştu:

- Hür kadın hiç zina eder mi?

- Çocuklarınızı öldürmemek üzere .

- Biz onları küçükken besleyip büyüttük. Büyüdükten sonra mı onları öldüreceğiz?

Hind'in bu sözü üzerine Rasûlullah (s.a.v.) gülümsedi ve şu ayeti okudu:

"Başkasının çocuğunu sahiplenerek kocasına isnadda bulunmamak ve uygun olanı işlemekte sana karşı gelmemek üzere."

Hind:

- Evet, uygun olan işte sana karşı gelmemek üzere. Öyle değil mi? diye sordu.

Rasûlullah (s.a.v.) da:

- Uygun olan işte, diye cevap verdi. Hind'in konuşması onun fesahat ve akıl sahibi bir kadın olduğunu isbathyor. O, Rasûlullah (s.a.v.)'a şöyle demişti:

- Allah'a yemin ederim ki ey Muhammed, yeryüzünde senin kabile halkın kadar alçalıp zelil olmalarını istediğim başka bir halk yoktu. Ama yemin ederim ki bu gün yeyüzünde senin oba halkın kadar yücelmelerini istediğim başka bir oba halkı yok.

Rasûlullah (s.a.v.) da şöyle dedi:

- Nefsim kudret elinde bulunan Allah'a yemin ederim ki senin dediğin gibidir.

Hind, kocası Ebu Süfyan'm cimriliğinden şikayetçi oldu. Rasûlullah (s.a.v.) da ona, kendisine ve çocuklarına yetecek kadar, uygun miktarda malı Ebu Süfyan'm malından almasını emretti. Hind ile Fakih b. Muğire arasında geçen meşhur bir kıssa vardır. Hind, kocası Ebu Süfya^a birlikte Yermük savaşma da katılmış ve hicretin ondör-düncü senesinde Hz. Ebu Bekir'in babası Ebu Kuhafe'nin vefat ettiği günde vefat etmiştir. Hind, Ebu Süfyan oğlu Muaviye'nin annesidir.