El-Bidaye ve'n-Nihaye · Temmuz 1, 2026

Fasıl

Bu büyük hadise ve çirkin olay meydana geldiğinde insanlar, çaresiz kaldılar. Bunun büyük bir musibet olduğunu anladılar. O cahil asilerin çoğu da yaptıklarına pişman oldular. Kendilerinin Hz. Musa zama- nmda puta tapan …

Bu büyük hadise ve çirkin olay meydana geldiğinde insanlar, çaresiz kaldılar. Bunun büyük bir musibet olduğunu anladılar. O cahil asilerin çoğu da yaptıklarına pişman oldular. Kendilerinin Hz. Musa zama-

nmda puta tapan ve Allah tarafından Kur'ân-ı Kerim'de anlatılan zalimlere benzediklerini gördüler. Ayet-i kerimede Cenâb-ı Allah, o buzağıya tapanlardan şöyle söz ediyordu:

"Elleri böğründe, çaresiz kalıp kendilerinin sapıtmış olduklarını görünce:

"Eğer Rabbimiz bize acımaz ve bizi bağışlamazsa, and olsun ki mahvoluruz" dediler." (ei-AVaf, 149.)

Medine'den çıkmış olan Zübeyr?e Hz. Osman'ın öldürülüş haberi ulaşınca: "İnnâ lillah ve innâ ileyhi raciun" dedi, sonra Hz. Osman'a rahmet diledi. Öldürenlerin pişman olduklarını duyuncada: "Kahrolsunlar" dedi ve şu ayeti okudu:

"Çekişip dururlarken kendilerini yakalayacak bir tek çığlığı beklerler. O zaman, artık ne vasiyet edebilirler, ne de ailelerine dönebilirler." (Yasin, 49-50.)

Hz. Ali de, Hz. Osman'ın öldürülüş haberini duyunca ona rahmet diledi. Ve katillerin pişman olduklarını duyunca da şu ayeti okudu: "İki yüzlülerin durumu insana: "İnkar etw deyip, insan da inkar edince: "Doğrusu ben senden uzağım; âlemlerin Rabbi olan Allah'tan korkarım." diyen şeytanın durumu gibidir. (el-Haşr, ıe.)

Sa'd b. Ebi Vakkas Hz. Osman'ın öldürülüşünü duyunca ona mağfiret ve rahmet dileyip katilleri hakkında şu ayeti okudu. "Ey Muham-med! "Size, amelce en çok kayıpta bulunanları haber verelim mi?" de. Dünya hayatında çalışmaları boşa gitmiştir, Oysa onlar, güzel iş yaptıklarını sanıyorlardı." (ei-Kehf, 103-104.)

Bu ayeti okuduktan sonra Sa'd: "Allah'ım, katilleri pişman et. Sonra azap ile yakala." dedi.

Seleften bazıları Allah adına yemin ederek Hz. Osman'ı öldürenlerin tamamının öldürüldüklerini söylemişlerdir.

Katillerin tamamının öldürülmeleri gerekirdi. Bunun bazı sebepleri vardı. Bu sebeplerden biri, Sa'd'ın yaptığı duadır ki, bu dua müstecab olmuştu. Nitekim bu sahih hadiste de sabittir. Bazılarının anlattıklarına göre katillerden her biri delirdikten sonra öldürülmüştür.

Vakidî dedi ki: Hz. Osman'ın katili Kinane b. Bişr b. Attab et-Tecibî idi. Manzur b. Seyyar elFerazî'nin karısı şöyle diyordu: "Biz, hac için yola çıktık. Osman'ın Öldürüldüğünden haberimiz yoktu. Merc mıntıkasına geldiğimizde geceleyin bir adamın şöyle bir şarkı okuduğunu işittik: "Haberiniz olsun, insanların en hayırlısı üç günden sonra Mısır'dan gelen Tecibi tarafından öldürülecektir."

Hacdan dönen kimseler, Medine'ye vardıklarında Osman'ın öldürüldüğünü gördüler. Bunun üzerine insanlar, Ebu Talib oğlu Ali'ye be/at ettiler. Hz. Osman'ın ölüm haberi Rasûlullah (s.a.v.)'m hacdan dönen zevcelerine yolda ulaştığında onlar. Mekke'ye tekrar döndüler.

Orada dört ay kadar kaldılar. Nitekim bu husus ileride de anlatılacaktır.