El-Bidaye ve'n-Nihaye · Temmuz 1, 2026

Fasıl

Heysem b. Adi/in anlattığına göre Nehrevan savaşından sonra Haris b. Raşid en-Naci adındaki birisi, Basralılarla birlikte gelerek Hz. Ali'ye karşı çıkmış ve ona şöyle demiştir: "Hakem olayına kanşmış olmanı protesto …

Heysem b. Adi/in anlattığına göre Nehrevan savaşından sonra Haris b. Raşid en-Naci adındaki birisi, Basralılarla birlikte gelerek Hz. Ali'ye karşı çıkmış ve ona şöyle demiştir:

"Hakem olayına kanşmış olmanı protesto ettiklerinden ötürü Nehrevan halkıyla savaştın. Ve sen Şamlılara söz ve teminat verdin. Bu teminatını ve sözünü bozmayacağını iddia ettin, işte o iki hakem, seni görevden hal etme hususunda anlaşıp Muaviye'yi halife yaptılar. Aslında onu Amr b. As halifeliğe geçirdi. Ebu Musa, bundan imtina etti. Ama ikisinin ittifakıyla sen hal edilmiş oldun. Ben, seni ve Muaviye'yi birlikte bu görevden hal ettim." Haris adındaki bu adama kavmi olan Beni Naciye kabilesinden ve başkalarından da çok sayıda adam tabi oldu. Bir tarafa çekildiler. Hz. Ali, onlara büyük bir orduyla Makil b. Kays er-Ramahî'yi gönderdi. Makil, onlardan çok sayıda adam öldürdü. Beni Naciye kabilesinden 500 kişiyi esir alıp Hz. Ali'ye getirdi. Yolda Maska-la b. Hubeyb Ebu Miğlez adında Hz. Ali'nin bir valisi karşılanna çıktı.

Esirler sızlandılar ve başlarına gelen bu felaketi Maskala'ya şikayet ettiler. Maskala da onları 500.000 dirheme Makil'den satın alıp azad etti. Makil, bu parayı ondan isteyince Maskala kaçıp Basra'da bulunan İbn Abbas'm yanma gitti. Makil, bu durumu bir mektupla İbn Abbas'a bildirdi. Maskala da İbn Abbas'a: «Bu parayı ödemek için senin yanma geldim.» dedi.Sonra oradan da kaçıp Hz. Ali'nin yanına gitti. İbn Abbas ile Makil, bu durumu bir mektupla Hz. Ali'ye bildirdiler. Hz. Ali, esirlerin diyetini kendisinden isteyince Maskala, ona 200.000 dirhem verdi. Sonra kaçıp Şam'da bulunan Ebu Süfyan oğlu Muaviye'nin yanma gitti. Hz.Ali de esirlerin azad edilişlerini onaylayıp şöyle dedi:«Maskala'mn zimmetinde ne kadar diyet kalmıştı?» Böyle dedikten sonra emir vererek onun Kûfe'deki evini yıktırdı.

Heysem, Ebu Tufeyl'in şöyle dediğini rivayet etmiştir:

«Beni Naciye kabilesi irtidat etti. Hz. Ali, onlara Makil b. Kays'ı gönderdi. Makil, onlan esir aldı. Maskala da 300.000 dirhem vererek onlan Hz.Ali'den satın alıp azad etti,sonra kaçıp Muaviye'nin yanına gitti.»

Heysem'in ifadesine göre bu, Şiilerin sözüdür. Çünkü Hz. Ebu Bekir zamanındaki irtidat hadiselerinden sonra Araplardan herhangi bir kabilenin irtidat ettiği duyulmamıştır.

Heysem, Adiy b.Hatim'in şöyle dediğini rivayet etmiştir: «Mürre, hutbe irad etmekte olan Hz. Ali'ye şöyle dedi:

- Hakem olayını protesto ettikleri için Nehrevan halkını öldürdün. Hakem tayin etmeni senden istediği için de Haris b, Raşid'i öldürdün. Allah'a yemin ederim ki, bu ikisi arasında bir ayaklık mesafe dahi yoktur.

- Sus! Sen bir bedevisin. Daha dün Tay dağında sırtlan yerdin (bu işten anlamazsın).

- Vallahi biz de seni dün Medine'de hurma çağlası yerken gördük.

Sonra Hz. Ali'ye Basralılardan bir adam karşı çıktı. Hz. Ali, onu öldürdü. Eşres b. Avf eş-Şeybanî de arkadaşlanyla birlikte ona karşı çıkınca Hz. Ali, onu ve arkadaşlannı öldürdü. Sonra Eşheb b.Bişr el-Becelî, ondan sonra da Kûfelilerden Ureyne kabilesine mensub bir adam başkaldırdı. Bunlar ve arkadaşları da Hz. Ali taraûndan öldürüldüler. Bundan sonra Said b. Nağd et-Temimîj bunun ardısıra Kûfelilerden Beni Salebe kabilesine mensup bir adam da Hz. Ali'ye başkaldırdı-lar. Bunlar, Medain'in üst taraflarında Deri Rabcan köprüsü yanında öldürüldüler. »