Bunun sebebi şuydu: Husayn b. Nümeyr, Hicaz'dan, Ubeydullah b. Ziyad Basra'dan ve Ümeyye oğulları da Medine'den Şam'a intikal ettiklerinde Yezid'in oğlu Muaviye'nin ölümünden sonra Şamlılar, Mervan b. Hakem'in etrafında toplandılar. Yezid'in oğlu Muavıye, Şam da Abdullah b. Zübeyr'e bey'at etmeye karar vermişti. Şamlılar, aralarını bulması, işlerini düzene koyması ve insanların bu sayede bir imam etrafında toplanmalarını sağlaması için Dahhak b. Kays'a bey'at etmişlerdi. Dahhak da Abdullah b. Zübeyr'e bey'at etmek istiyordu. Humus'ta Nu'man b. Beşir, Kinnesrin'de Züfer b. Abdullah el-Kilabî, Filistin'de Nail b. Kays da Abdullah b. Zübeyr'e bey'at etmişlerdi. Nail b. Kays Ravh b. Zenba el-Cüzanî'yi Filistin'den kovmuştu. Ubeydullah b. Ziyad ile Husayn b. Nümeyr, Mervan b. Hakem'e gitmişler, ona hilafete geçmesi halinde çok iyi bir iş yapmış olacağını ısrarla söylemişler ve nihayet onu, Abdullah b. Zübeyr'e bey'at etme fikrinden caydırmışlardı. Abdullah b. Zübeyr'in otorite ve hakimiyetinin Şam'a girmesinden onu sakındırmışlar ve ona: "Sen Kureyş'in yaşlısı ve liderisin. Bu işe sen daha layıksın." demişler. O da neticede Abdullah b. Zübeyr'e bey'at etme düşüncesinden vazgeçmişti. İbn Ziyad, Ümeyye oğullarından başka birinin hilafete geçmesinden korkmuştu. O esnada bunların hepsi kavimleri olan Ümeyye oğulları ve Yemen halkıyla birlikte Mervan'ın etrafında toplanmışlardı. Mervan da onların bu isteklerine muvafakat ederek: "Henüz fırsat elden kaçmış değildir." demişti.
Hasan b. Malik b. Bahdel el-Kelbî, Dahhak b. Kays'a bir mektup yazarak İbn Zübeyr'e bey'at etme düşüncesinden onu vazgeçirmeye çalışmış, ona Ümeyye oğullarının bahşettikleri nimetleri ve ona yaptıkları ihsanları, ayrıca onların fazilet ve şereflerini anlatmıştı. Hasan b. Malik, Ümeyye oğullan adına Ürdünlülerden bey'at almıştı. O, kızkardeşi oğlu Halid b, Yezid b. MUaviye adına bey'at alıyordu. Bu hususta Dahhak'a bir mektup yazmış, bu mektubunu cuma günü minberde Şamlılara okumasını istemişti. Mektubunu Nağide b. Küreyb et-Tabcî adında Beni Kelb kabilesinden bir adamla Dahhak'a göndermişti. Ulağı Naği-da'ya da: "Eğer mektubu halka kendisi okumazsa sen oku." demiş ve mektubu Nağide'ye teslim etmişti. Nağide de yola çıkıp Dahhak'm yanına gitmiş ve ona, bu mektubu halka okumasını söylemiş, ancak Dahhak bunu kabul etmeyince Nağide'nin kendisi kalkıp mektubu halka okumuş ve ümeradan bir topluluk onun fikrini doğrulamışlar, başkalanysa yalanlamışlardı.
Bu sebeple de halk arasında büyük fitne kopmuştu. Bir genç olan Halid b. Yezid b. Muaviye, kalkıp minbere çıkmış ve ikinci basamakta durmuş, halk sakinleşmişti. Dahhak da inip halka cuma namazını küdırmıştı. Nağide'yi doğrulayanların zindana atılmalarım emredince, bazı kabileler ayaklanarak zindana atılan adamları kurtarmışlardı. Şamlılar, ibn Zübeyr'i mi yoksa Ümeyye oğullarını mı tercih edeceklerini bilemez halde olup tereddüt içindeydiler, insanların bu amaçla toplanmaları ve cuma namazından sonra Babü'l-Cirun'da beklemeleri yüzünden o güne Cirun günü denilmişti.
Medainî dedi ki: insanlar, Velid b. Utbe b. Ebi Süfyan'dan hilafete geçmesini istemişler, ancak o bu istekleri kabul etmemişti. O günlerde de vefat etmişti. Sonra Dahhak b. Kays, büyük caminin minberine çıkmış, halka hutbe irad etmiş, hutbesi esnasında Muaviye'nin oğlu Yezid aleyhinde konuşmuş, Beni Kelb kabilesinden bir genç ayağa kalkarak elindeki değnekle ona vurmuştu. Cemaat orada, kılıçlarım kuşanmış vaziyette oturmaktaydı. Kalkıp birbirlerine saldırdılar ve mescidin içinde şiddetlice savaştılar. Kays ve çevresindekiler, İbn Zübeyr adına bey'at almak istiyor ve Dahhak b. Kays'a destek oluyorlardı. Beni Kelb kabilesi de Ümeyye oğullarından taraf olup Halid b. Yezid b. Muavi-ye'ye bey'at edilmesi için propaganda yapıyor, Yezid ve aile efradına aşırı şekilde tarafgirlik yapıyorlardı. Dahhak b.
Kays, kalkıp hükümet konağına girdi. Kapıyı kilitledi ve dışarıya çıktı. Sonra Ümeyye oğullarına haber gönderip, onları toplantıya çağırdı. Aralarında Mervan b. Hakem, Anır b. Said b. As, Muaviye oğlu Yezid'in oğulları Halid ile Abdullah da olmak üzere Ümeyye oğulları Dahhak'm yanına gittiler. Dahhak, olup bitenlerden Ötürü onlardan özür diledi. Kendileriyle birlikte Hasan b. Malik el-Kelbfnin yanına gitme ve aralarında Ümeyye oğullarından birini emirliğe geçirme hususunda anlaştılar. Topluca Hasan b. Malik'in yanma gitmek üzere yola çıktılar. Yolda Cabiye'ye vardıklarında Maan b. Sevr b. Ahnes, kavmi olan Kays kabilesi ile birlikte çıkagel-di. Maan, Dahhak'a şöyle dedi: "Sen bizi Abdullah b. Zübeyr'e bey'ata davet ettin. Biz davetine icabet ettik. Şimdi de kızkardeşinin oğlu Halid b. Yezid b.
Muaviye'yi hilafete geçirmesini sağlamak için şu bedevinin yanma gidiyorsun."
Dahhak, ona: "Peki yapılacak şey nedir sence?" diye sorunca Maan b. Sevr, şu cevabı verdi:
"Bence yapılması gereken şudur: İçimizde gizlediğimiz düşünceleri açığa vuralım. İnsanları Abdullah b. Zübeyr'e itaata davet edelim. Bu davete icabet etmeyenlerle savaşalım."
Bunun üzerine Dahhak, beraberindekilerle birlikte Şam'a döndü. Askerleri ve Kays ile adamları yanında kalarak Şam'da ikamete başladı. Ordu komutanlarına haber gönderdi. İbn Zübeyr'e bey'at aldı, bu durumu İbn Zübeyr'e bir mektupla bildirdi. İbn Zübeyr de bunu Mekkelile-re duyurdu. Olup bitenleri anlattı ve Dahhak'a hizmetlerinden dolayı teşekkür etti. Onu Şam valiliğine atadığını bir mektupla bildirdi. Zayıf bir rivayette anlatıldığına göre Dahhak, kendi şahsına halifelik için bey'at almıştır. Doğrusunu Allah bilir.
Medainî'nin anlattığına göre Dahhak, insanları önce başta İbn Zübeyr'e bey'at etmeye davet etmiş, sonra Ubeydullah b. Ziyad, ona kendi Şahsi için bey'at almasının daha güzel olacağını söyleyince o da ibn Zı-yad'm hilesine aldanarak ve gururuna esir düşerek kendi şahsı için bey'at almıştır. İbn Ziyad, böyle yapmakla onun düzenini bozmak ve hedefini saptırmak istemiştir. Dahhak da üç gtin süreyle kendi şahsına bey'at etmeleri için insanlara davette bulunmuştu. İnsanlar da onun bu hareketini protesto ederek: "Daha önce bizi bir başka adama bey'ata davet etmiştin, ona bey'at etmiştik. Sonra her hangi bir sebep ve özür olmaksızın onu hilafetten hal ettin ve kendi nefsine bey'at etmemizi istedin. Bu nasıl iştir?" dediler. O da yine îbn Zübeyr'e bey'at edilmesi gerektiğini söyledi ve kendisine bey'at etmelerini istemekten vazgeçti. Böylece de halk nazarında itibarı düştü ki, İbn Ziyad'ın istediği de buydu.
Ubeydullah b. Ziyad, Mervan'la buluştuktan ve kendi adına bey'at almasını ona hoş gösterdikten sonra kalkıp Dahhak b. Kays'm yanma gitmiş ve onunla da bir görüşme yapmıştı. Sonra Dahhak'm, Mervan'a bir tuzak kurmasını istemiş ve gidip Şam'da onun yanında konuk olmuştu. Her gün kendisiyle görüşmüş ve Dahhak'a. Şam'dan çıkıp çöle gitmesini, ordularını oraya çağırmasını tavsiye etmiş, böylece onun daha güven içinde olacağını söylemişti. Dahhak da Mercürahit'e gitmiş, yanındaki askerlerle orada konaklamıştı. O esnada Ümeyye oğullarıyla onlara uyanlar Ürdün'de toplanmışlar, orada Hasan b. Malik'in kabilesi olan Beni Kelb kabilesi de gelip onlara katılmıştı. Mervan b. Hakem, İbn Zübeyr'e bey'atın sağlamlaştığmı ve otoritesinin yerleştiğini görünce ona bey'at etmek ve Ümeyye oğulları için eman almak maksadıyla yanına gitmeye karar vermişti. Yola çıkıp Ezruat mıntıkasına vardığında, Irak'tan gelmekte olan İbn Ziyad, onunla karşılaşmış ve onu bu düşüncesinden vazgeçirmisti. Kendisine görüşünün hoş bir görüş olmadığını söylemişti. Amr b. Said b. As, Husayn b. Nümeyr, İbn Ziyad, Yemenliler ve halktan birçok kimse etrafında toplanarak Mervan'a şöyle dediler: "Sen Kureyş'in büyüğüsün. Halid b. Yezid ise bir çocuktur. Abdullah b. Zübeyr'e gelince, o da yaşlı bir ihtiyardır, demir ancak demire vurulur. Sen ona karşı bu çocuğu çıkarma, kendin onunla göğüs göğüse savaş, biz sana bey'at ediyoruz, elini uzat."
Mervan elini uzattı. Cabiye'de hicretin altmış dördüncü senesinin zilkade ayının üçüncü günü olan çarşamba gününde ona bey'at ettiler. Durumu düzene girince beraberindekilerle birlikte Dahhak b. Kays'a doğru gitti. İkisi Mercürahit'te karşılaştılar. Mervan b. Hakem, onu yendi, onu ve beraberinde bulunan Kayshlardan çok sayıda adam öldürdü. Nitekim Bununla ilgili detaylı açıklamalar hicretin altmışbeşinci senesi hadiselerinin baş kısmında anlatılacaktır.
Vakidî ile diğerlerinin ifadelerine göre Mercürahit savaşı, hicretin altmışbeşinci senesinin muharrem ayında yapılmıştır. Muhammed b. Sa'd ile Vakidî ve diğerlerinin rivayetlerine göre ise bu savaş, bu senenin sonlarında yapılmıştır. Leys b. Sa'd, Vakidî, Medainî, Ebu Süleyman b. Yezid, Ebu Ubeyde ve diğerlerinin ifadelerine göre Mercürahit savaşı,hicri altmış dördüncü senenin zilhicce ayının ortalarında yapılmıştır. Doğrusunu noksanlıklardan münezzeh olan yüce Allah daha iyi bilir-