El-Bidaye ve'n-Nihaye · Temmuz 1, 2026

Abdullah B. Muhayriz

Abdullah b. Muhayriz b. Cünade b. Ubeyd el-Kureşî el-Cumahî el-Mekkî, Kudüs'te yaşamıştır. Kadri yüce bir tabiidir. Ümmü Ebi Mahzure'nin müezzin kocasından, Ubade b. Samit'ten, Ebu Said'den Muaviye ve diğerlerinden …

Abdullah b. Muhayriz b. Cünade b. Ubeyd el-Kureşî el-Cumahî el-Mekkî, Kudüs'te yaşamıştır. Kadri yüce bir tabiidir. Ümmü Ebi Mahzure'nin müezzin kocasından, Ubade b. Samit'ten, Ebu Said'den Muaviye ve diğerlerinden rivayetlerde bulunmuştur. Halid b. Madan, Mekhul, Havsan b. Atiyye, Zührî ve diğerleri de ondan rivayetlerde bulunmuşlardır. Birden fazla âlim onun, sika bir ravi olduğunu söylemiş, imamlar topluluğu onu övmüşlerdir. Hatta Reca b. Hayve, onunla ilgili olarak şöyle demiştir: «Eğer Medineliler, abidleri îbn Ömer'le bize karşı övünecek olurlarsa, biz de onlara karşı abidimiz Abdullah b. Muhayriz ile övünürüz.»

Abdullah'ın çocuklarından biri, babası hakkında şöyle demiştir: «O, her cumada Kur'ân'ı hatmederdi. Kendisi için yatak serilirdi ama yatak üzerinde uyumazdı.»

Abdullah b. Muhayriz, suskun bir adam olup fitneden uzak dururdu. İyiliği emredip kötülüğü yasaklama işini asla terketmezdi. Kendisinin övgüye layık özelliklerinden hiçbirini anlatmazdı. Emirlerden birinin üzerinde ipek bir elbise görünce, onu protesto ederek: «Bu adam bu elbiseyi bunlar için giymiştir.» derdi ve böyle derken de halife Abdülmelik b. Mervan'ı gösterirdi. Adama da şu uyarıda bulundu: «Yaratıklardan birinden korkmanı Allah'tan korkmanla eş tutma.»

Evzaî dedi ki: «Bir kimseyi örnek almak isteyen kimse, Abdullah b. Muhayriz gibisini örnek alsın. Çünkü Abdullah gibi bir ferdin içinde bulunduğu bir ümmet, asla sapıklığa düşmez.»

Ravilerden birisi, Abdullah b. Muhayriz'in, Velid'in halifeliği zamanında vefat ettiğini söylemiştir. Fakat Halife b. Hayyat, onun, Ömer b. Abdülaziz'in halifeliği zamanında vefat ettiğini söylemiştir. "el-A'lâm" adlı eserde Zehebî'nin anlattığına göre ise o, hicretin dok-sandokuzuncu senesinde vefat etmiştir. Doğrusunu, noksanlıklardan münezzeh olan yüce Allah, daha iyi bilir.

Bir gün Abdullah b. Muhayriz, kumaş satın almak için bir manifaturacı dükkanına girdi. Pazarlığı ilerletti. Bu arada komşusu, manifaturacıya: «Yazıklar olsun sana, bu Abdullah b. Muhayriz'dir, kendisine biraz indirim yap.» deyince Abdullah b. Muhayriz, kölesinin elinden tutup: «Haydi gidelim, biz buraya dinimizle değil, paramızla mal satın almaya gelmiştik.» dedi ve kumaşı bırakıp gitti.