Müellifin bu seçkin âlimlerin biyografilerini, Önceki sayfalarda
nakledilen şairlerin biyografilerinden önce anlatıp, sonra şairlerin biyografilerini anlatması daha uygun olurdu. Kaldı ki müellif, şairlerin biyografilerini uzun uzadıya anlatmış, âlimlerin biyografilerini ise kısa tutmuştur. Her ne kadar şairlerin biyografilerinde güzel şeyler ve derli toplu hikmetler var ve buna vakıf olan kimseler, bundan yarar-lanabilirlerse de âlimlerin biyografilerini uzunca anlatması, şairleri Övmesinden daha faydalı olurdu. Özellikle Hasan'ın, İbn Sirin'in, Vehb b. Münebbih'in sözlerini nakletmekte daha büyük faydalar düşünülmektedir. Ama müellif bunlarınkini kısa tutmuştur. Fakat o, bu konuda daha muktedir ve daha geniş ilim sahibidir. Bu büyük âlimlerin sözleri arasına fasıla koymak, hikmetlerini diğer şeylerle karıştırmak uygun olmaz. Çünkü gönüller, bunların sözlerini ve hikmetlerini öğrenmeye susamış olup arzu duymaktadır. Selef âlimlerinin sözleri kalplere tesir eder.
Müellif, çoğunlukla biyografileri, "Tekmil" adlı kitabında, kişilerin adlarına göre sıralamıştır. Ama biz o kitabı göremedik ve bu hususta kendilerine sorular yönelttiğimiz âlimlerden yeterli bilgi alamadık. Bunu ilim sahibi bir cemaattan sorduk. Binden fazla kişi bu kitabtan haberi olmadığını söyledi. Alimler böyle dediklerine göre diğerlerinin durumu nice olacaktır?
Biyografilerin çoğunda müellifin anlattıklarına bildiğim ve vakıf olduğum kadarıyla ilaveler yaptım. Yanımda bu hususta başka kitaplar olsaydı doyurucu ifadeler kullanırdım, sözü daha da uzatırdım. Çünkü hikmet, mü'minin yitiğidir. Belki de ahirete rağbeti olan, Aziz ve Celil olan Allah katındaki şeylere talip olan kimse, bu anlattıklarımıza muttali olarak sonraki devirde yaşayan büyüklerin biyografilerini, hükümdar ve emirlerin hayat hikayelerini okuyarak daha büyük ve daha kapsamlı bir şekilde yararlanacaktır. İbret alan ve kötülüklerden sakınan kimseler için de bu hususta faydalar vardır. Zira ölümlerinden sonra adil ve zalim hükümdarların biyografilerini an-latmaktada faydalar vardır.
Adil hükümdarların faziletleri, zalim hükümdarların da haksızlı-karı anlatılınca; zalim kimseler, ölümlerinden sonra unutulmayacaklarını, aksine işledikleri haksızlık ve fesadın âlimler yanındaki kitaplarda kayda geçirileceğini anlarlar ve kötülükten vazgeçerler. Adalet hayır ve salah ehli hükümdarlar da yaptıkları iyiliklerin kitaplara kaydedileceğini bilerek daha fazla iyiliklere yönelirler. Zira yüce Allah, Kur'ân-ı Kerim'de hükümdarların, Firavunların, kafirlerin, fe-sad ehli kimselerin haberlerini nakletmiştir ki, insanlar onların durumlarından ve yaptıkları işlerden sakınsınlar. Ayrıca takva sahibi, ihsan ehli, iyi, hayırlı, seçkin ve imanlı kimselerin haberlerini de nakletmiştir ki, insanlar onların izinde gitsinler, onları Örnek edin-
sfinler/'Ööğrusuhu, noksanlıklardan münezzeh olan yüce Allah daha ij*i bilir1.-Biz sözümüzü söyleriz, tevfik Allah'tandır.