El-Bidaye ve'n-Nihaye · Temmuz 1, 2026

Hicretin Doksanyedinci Senesi

Bu senede Süleyman b. Abdülmelik Kostantiniyye'ye gitmek üzere ordu hazırladı. Oğlu Davud'u yaz mevsiminde gazaya gitmekle görevlendirdi. O da Hısn-ı Mer'a'yı fethetti. Vakidî dedi ki: Bu senede Mesleme b. Abdülmelik, …

Bu senede Süleyman b. Abdülmelik Kostantiniyye'ye gitmek üzere ordu hazırladı. Oğlu Davud'u yaz mevsiminde gazaya gitmekle görevlendirdi. O da Hısn-ı Mer'a'yı fethetti.

Vakidî dedi ki: Bu senede Mesleme b. Abdülmelik, Vidahiye diyara gidip gaza yaptı. Vidahiye valisi Vaddah'm yaptırdığı kaleyi fethetti.

Mesleme, Berceme'ye gidip gaza yaptı. Berceme'deki Hısn-ı Hadid ve Surara'yı fethetti. Kışı Rum diyarında geçirdi.

Ömer b. Hübeyre el-Fezarî, Rum diyarına deniz gazvesine gitti ve kışı orada geçirdi.

Bu senede Abdülaziz b. Musa b. Nusayr öldürüldü. Kesik başı Süleyman b. Abdülmelik'e götürüldü. Götüren kişi, Habib b. Ebi Ubeyd el-Fihrî idi.

Halife Süleyman, Horasan valiliğini Irak valisi Yezid b. Mühel-leb'in uhdesine verdi, bunun sebebi de şuydu: Veki b. Sud, Kuteybe b. Müslim'i ve zürriyetini öldürünce Kuteybe'nin kesik başını Süleyman'a gönderdi. Böylece onun yanında makamı yükseldi. Süleyman da onu Horasan valiliğine tayin etti.

Yezid b. Mühelleb de huzuruna vardığında kendisini övmesi ve böylece Horasan valiliğini sağlama alması için Abdurrahman b. Eh-tem'i halife Süleyman'a gönderdi. Ayrıca bu elçi, halife Süleyman'ın yanında Veki b. Ebi Sud'u da kötüleyecekti.

Abdurrahman b. Ehtem adındaki hilekar ve kurnaz adam, Süleyman b. Abdülmelik'in yanına gitti. Veki'nin aleyhinde konuştu. Nihayet Süleyman da Veki'yi Horasan valiliğinden azletti. Orayı Irak valisi Yezid'in uhdesine bıraktı. Tayin emrini de İbn Ehtem'le birlikte Yezid'e gönderdi. İbn Ehtem, yedi gün müddetle yol gitti. Nihayet Yezid'in yanına vardı. Irak valiliğiyle birlikte Horasan valiliğine de a-tandığına dair emirnameyi ona verdi. Yezid, bu işi başarması durumunda ona 100.000 dirhem vereceğini vaad etmişti. Ancak bu vaadini yerine getirmedi.

Yezid, oğlu Muhalled'i kendinden önce Horasan'a gönderdi. Mu-halleb'le beraber mü'minlerin emirinin mektubu da vardı. Mektubun içeriği şuydu: "Kays kabilesinin iddiasına göre Kuteybe b. Müslim, Öldürülmeden önce halifeye karşı isyan etmiş değildi, eğer isyan etmediği halde Veki onu öldürmüş ise, onu zincire vurup bana gönder."

Mühelleb gidip Veki'yi yakaladı, babası gelmeden önce hapse attı.

Veki'nin valiliği dokuz ay (ya da on ay) sürmüştü. Sonra Yezid b. Mühelleb gelip Horasan'ı teslim aldı ve orada ikamete başladı. Etraftaki kazalara da kendi kaymakamlarını tayin etti ki, bunların adlarını İbn Cerir nakletmiştir.

Yezid b. Mühelleb, daha sonra Cürcan'a gidip gaza yaptı. Gürcan şehrinin o zaman surları ve kapıları yoktu. Sadece etrafta dağlar ve vadiler vardı. Cürcan valisinin adı Sol'du, oradaki bir kaleye sığındı. Başka bir rivayette anlatıldığına göre oradaki gölde bulunan bir adacığa sığınmıştı. Sonra onu adacıktan alıp yakaladılar, aşiretinden çok sayıda adam öldürdüler. Kimini de esir aldılar, mallarını ise ganimet edindiler.

Bu senede (hicretin doksanyedinci senesinde) Süleyman b. Abdülmelik, insanlara haccettirdi. Kendisine bağlı beldelerin valileri, ise daha Önceki sayfalarda anlatılan kişilerdi. Yalnız Horasan valisi Veki b. Ebi Sud valilikten azledilmiş, yerine Yezid b. Mühelleb b. Ebi Süf-ra (Irak valiliği de uhdesinde kalmak üzere) tayin edilmişti.

Hicri Doksanyedinci Senede Vefat Eden Meşhur Şahsiyetler