El-Bidaye ve'n-Nihaye · Temmuz 1, 2026

Hicretin Yetmişsekizinci Senesi

Bu senede Müslümanlar, Rum illerine büyük bir gaza yaptılar, îrkilya'yı fethettiler. Ancak dönüşlerinde şiddetli yağmurlara, dolu ve karlara yakalandılar. Bu sebeple çokları hastalanıp öldü. Bu senede halife Abdülmelik, …

Bu senede Müslümanlar, Rum illerine büyük bir gaza yaptılar, îrkilya'yı fethettiler. Ancak dönüşlerinde şiddetli yağmurlara, dolu ve karlara yakalandılar. Bu sebeple çokları hastalanıp öldü. Bu senede halife Abdülmelik, mağrib illerinin tümüne gaza yapması için Musa b. Nusayr'ı görevlendirdi. O da Tanca'ya gitti. Öncü birliklerinin başına Tarık'ı komutan yaptı. Bunlar, o beldelerin hükümdarlarının bazılarını öldürdüler, bazılarını da sürgün ettiler.

Bu senede halife Abdülmelik, Horasan valisi Ümeyye b. Abdullah'ı görevden azletti. Horasan'ı Haccac'ın uhdesine verdi. Haccac, zaten Sicistan valiliğini de yürütmekteydi.

Haccac, Şebib'in işini tamamladıktan sonra Kûfe'den ayrılıp Basra'ya döndü. Kûfe'de yerine Muğire b. Abdullah b. Amir el-Hadremî'-yi vekil olarak bıraktı. Haccac, Basra'da iken Mühelleb yanma geldi. O da Ezarika ile yapılan savaşı bitirmişti. Haccac, onu tahtta yanma oturttu. Askerlerinden bela ve musibetlere uğrayanları çağırdı. Mühelleb hakkında iyi şeyler söyleyen askerlere Haccac, bol miktarda armağanlar verdi. Daha sonra Haccac, Mühelleb'i Sicistan, Abdullah b. Ebi Bekre'yi de Horasan valiliğine tayin etti. Sonra bu ikisi yanından çıkıp gitmeden önce görev yerlerini karşılıklı olarak değiştirdi. Bu karşılıklı yer değiştirme işini Mühelleb'in işareti üzerine yaptığı söylenir.

Başka bir rivayette anlatıldığına göre o, muhafız komutanları komutanı Abdurrahman b. Ubeyd b. Tarık el-Abşemî'den yardım istemiş, o da bu hususta Haccac'a işaret etmiş, Haccac da onun bu işareti gereğince onların görev yerlerini karşılıklı olarak değiştirmişti. Bu yer değiştirme işine itiraz ettiği için de Mühelleb'i 1.000.000 dirhem para cezasına çarptırmıştır.

Ebu Ma'şer dedi ki: Bu sene Velid b. Abdülmelik, insanlara haccettirdi. Medine valisi Eban b. Osman; Irak, Horasan, Sicistan ve bağlı mıntıkaların valisi de Haccac'di. Onun Horasan'daki naibi Mü-helleb b. Ebi Süfra, Sicistan'daki naibi Abdullah b. Ebi Bekre es-Sa-kafî idi. Küfe kadısı Şüreyh, Basra kadısı Musa b. Enes b. Malik el-Ensârî idi.

Hicretin Yetmişsekizinci Senesinde Vefat Eden Meşhur Şahsiyetler