El-Bidaye ve'n-Nihaye · Temmuz 1, 2026

Mabed El-Cühenî

Kaderciydi. Asıl adı, Mabed b. Abdullah b. Alim'di. Şu hadisin ra-visidir: «Ölü hayvanın ne derisinden ne de sinirlerinden yararlanmayın.» Mabed'in soy kütüğü hakkında başka şeyler söyleyenler de vardır. İbn Abbas'tan, …

Kaderciydi. Asıl adı, Mabed b. Abdullah b. Alim'di. Şu hadisin ra-visidir: «Ölü hayvanın ne derisinden ne de sinirlerinden yararlanmayın.»

Mabed'in soy kütüğü hakkında başka şeyler söyleyenler de vardır. İbn Abbas'tan, İbn Ömer'den, Muaviye'den, İmran b. Husayn'dan ve diğerlerinden hadis işitmiştir. Hakem olayında hazır bulundu. Bu hususta Ebu Musa'dan soru sorarak bazı isteklerde ve tavsiyelerde bulundu. Sonra Amr b. Asla bir araya geldi. Bu hususta ona da tavsiyelerde bulundu. Amr, ona şöyle dedi: «Ey Cüheyne kabilesinin keçisi! Sen sır ve aşikarlık ehlinden değilsin, hak sana fayda vermediği gibi batıl da sana zarar vermez.»

Mabed, Amr b. As'm bu sözlerinde hayır tahayyül etti. Bu nedenle o, kader konusunda ilk konuşan kişi oldu. Onun, kader hakkındaki bilgileri, Sus isimli Iraklı Hristiyan bir adamdan aldığı söylenir. Gay-lan da kader konusundaki görüşlerini Mabed'ten almıştır. Mabed el-Cühenî, ibadet sahibi zahid bir kimseydi. İbn Main ile diğerleri, hadis rivayeti konusunda onun sika bir ravi olduğunu söylemişlerdir. Hasan-ı Basrî ise: «Mabed'den sakının. O, sapık ve saptırıcı bir adamdır.» demişti. Mabed, Abdurrahman b. Eş'as ile birlikte isyan edenlerden idi. Haccac, ona çeşitli işkencelerle azap çektirmiş, sonra öldürtmüştü.

Said b. Uneyf in ifadesine göre Mabed'i hicretin sekseninci senesinde Dımışk'ta Abdühnelik b. Mervan astırarak öldürtmüştür.

Halife b. Hayyat'ın ifadesine göre Mabed, hicretin doksanıncı senesinden önce vefat etmiştir. Doğrusunu Allah bilir.

Doğruya en yakın olan rivayette de anlatıldığı gibi Mabed'i, Ab-dülmelik öldürtmüştür. Doğrusunu, noksanlıklardan münezzeh olan yüce Allah, daha iyi bilir.