El-Bidaye ve'n-Nihaye · Temmuz 1, 2026

Ömer B. Ubeydullah

Ömer b. Ubeydullah b. Muammer b. Osman Ebu Hafs el-Kureşi et-Temimî. Cömert ve şerefli bir kimse olup hatırı sayılır komutanlardandı. Onun vasıtasıyla birçok beldeler fethedildi. İbn Zübeyr tarafından Basra'ya tayin …

Ömer b. Ubeydullah b. Muammer b. Osman Ebu Hafs el-Kureşi et-Temimî. Cömert ve şerefli bir kimse olup hatırı sayılır komutanlardandı. Onun vasıtasıyla birçok beldeler fethedildi. İbn Zübeyr tarafından Basra'ya tayin edilmiş bir vali idi. Abdullah b. Hazim'le birlikte Kabil'i de fethetti. Kutri b. Fücae'yi öldüren odur. İbn Ömer'den, Cabir'den, Atâ b. Ebi Rebah'tan, İbn Avn'dan hadis rivayet etti. Abdül-melik'in ziyaretine geldi. Hicretin seksenikinci senesinde Dımışk'ta vefat etti. Medainî böyle demiştir.

Anlatıldığına göre adamın birisi, güzel Kur'ân okuyan, güzel şiir okuyan, daha başka güzel şeyler yapan bir cariye satın aldı. Bu cariyeyi çok sevdi. Ancak bütün malını vererek bu cariyeyi satın alabildi. Sonunda iflas etti. Cariyeden başka bir malı kalmadı. Cariye, ona dedi ki: «İflas ettiğini görüyorum. Eğer beni satsan ve paramla yarar-lansan durumun düzelir.» Bunun üzerine adam, o cariyeyi Basra valisi Ömer b. Ubeydullah'a 100.000 dirheme sattı. Parayı aldığında sattığına pişman oldu. Cariyenin kendisi de satıldığına pişman oldu. Kendisini Ömer b. Ubeydullah'a satan efendisine şu beyitlerle tarizde bulundu:

«Aldığın para sana mübarek olsun, Benim avucumda sadece tefekkürüm kaldı. Yaşam sıkıntısında bulunan nefsime diyorum ki: İster çok mala sahib ol, ister az mala sahib ol. İşte karışıklık ortaya çıktı.

Eğer bu işten kurtulmanın bir çaresini bulamıyorsan, O zaman sabretmek gerekir. Sen de sabret ey nefsim!»

Kendisini satan efendisi de cariyeye şöyle cevap verdi:

«Eğer zaman beni senden ayırıp çökertmeseydi,

Ölümden başka bizi birbirimizden ayıran birşey olmazdı. Ama sen sabret.

Senden ayrıldığımdan ötürü acılı bir üzüntüye maruz kaldım.

Bu üzüntüyle, uzun uzadıya düşünen bir kalb ile fisıldaşıyorum.

Sana selam olsun, artık aramızda ziyaretleşme ve buluşma.

Ancak Ömer b. Ubeydullah isterse olacaktır, başka da olmayacaktır.»

Ömer b. Ubeydullah, bunların karşılıklı olarak okudukları şiirleri işitince gençlik günlerindeki aşklarını hatırladı ve: «Vallahi sevgilileri birbirinden asla ayırmayacağım.» dedi. Sonra cariyenin efendisine hem 100.000 dirhemi, hem de cariyeyi verdi. Çünkü ikisinin ayrılıktan ötürü acı çektiklerini görmüştü. Adam da hem cariyeyi, hem parayı alıp oradan gitti.

Sözünü ettiğimiz bu Ömer b. Ubeydullah b. Muammer, Şam'da veba salgınından öldü. Namazını Abdülmelik b. Mervan kıldırdı. Cenazesini teşyi etti. Defni esnasında hazif bulundu, ölümünden sonra da onu övdü.

Ömer b. Ubeydullah'm Talha adında bir oğlu vardı. Talha da Ku-

reyş'in önderlerindendi. Fatma binti Kasım b. Muhammed b. Cafer'le evlendi. Fatınıa için 40.000 dinar mehir verdi. Bu evlilikten İbrahim ve Remle doğdu. Remle, İsmail b. Ali b. Abdullah b. Abbas'la evlendi. Remle'ye 100.000 dinar mehir verildi. Allah onlara rahmet etsin.