İslam, sözlükte teslim olmak ve barışa girmek anlamına gelir; dinin adı olarak ise insanın kendini yalnız Allah'a teslim etmesini, O'ndan başkasına kulluk etmemesini ifade eder. Bu sayfa, Keşkül kütüphanesindeki kaynaklardan derlenmiş bir başlangıç rehberidir: her bölümün sonunda konuyu derinleştiren yazıların bağlantılarını bulacaksınız.
İslam'ın Özü: Tevhid
İslam'ın bütün binası tek bir temel üzerine oturur: Allah'tan başka ilah olmadığına tanıklık etmek. Kur'an-ı Kerim bu özü şöyle bildirir:
«Onlara sadece şu emredilmişti: Bâtıl dinleri bırakarak yalnız Allah'a yönelip O'na itaat etsinler, namazı kılsınlar, zekâtı versinler. İşte doğru din budur.» (Beyyine sûresi, 98/5)
Bu ayetin açıklamasında Riyazü's-Salihin şârihi, geçmiş ümmetlere de ancak Allah'a kulluk etmelerinin ve dini O'na has kılmalarının — yani tevhid ve ihlâs üzere yaşamalarının — emrolunduğunu belirtir. Ayrıntı için: Tevhid: Samimiyetle Allah'a yönelmek, dindarlığın özü. İmam Gazali ise tevhidi paha biçilmez bir cevhere benzetir; dille söylenen kelime-i tevhidin bu cevherin kabuğu, kalbin onunla yaşaması ise özü olduğunu anlatır: Tevhidin Kırk Amudu: İçsel Anlamı Arayış.
Müslüman Olmak: Kelime-i Şehadet
İslam'a giriş, kelime-i şehadetle olur: "Eşhedü en lâ ilâhe illallah ve eşhedü enne Muhammeden abdühû ve resûlüh" — Allah'tan başka ilah olmadığına, Muhammed'in (s.a.v.) O'nun kulu ve elçisi olduğuna tanıklık ederim. Peygamber Efendimiz, güzelce alınan abdestin ardından getirilen şehadetin cennet kapılarını açacağını müjdelemiştir; hadisin tamamı ve açıklaması için: Cennet Kapılarını Açan Şehadet.
İslam'ın Temel İbadetleri
Şehadetten sonra İslam'ın direkleri namaz, zekât, oruç ve hacdır. Peygamber Efendimiz, Muâz'ı (r.a.) Yemen'e gönderirken bu sırayı bizzat öğretmiştir:
«Sen kitap ehli olan bir topluma gidiyorsun. Onları, Allah'tan başka ilah olmadığına ve benim Allah'ın Resûlü olduğuma şahitlik etmeye dâvet et. Eğer onlar bu dâvete uyup itaat ederlerse, Allah'ın kendilerine her bir gün ve gecede beş vakit namaz…» (hadisin devamı ve açıklaması kaynakta)
Kaynak: Muaz'a Yemen Gönderisi: İman, Namaz, Zekât ve Adalet. Bir sahâbînin "Beni cennete götürecek davranışı haber ver" sorusuna Efendimizin verdiği cevap da aynı çerçeveyi çizer: Cennete giden yol: İbadet, namaz, zekât, akrabalık.
İslam Sadece İbadet Değildir
İmam Gazali, dinî ilimlerin amelle ilgili kısmını üç başlıkta özetler: İslâm (iman esasları), namaz ve zekât, helâl ve haram. Yani İslam; inancı, ibadeti ve gündelik hayatın ahlakını tek bütün olarak kuşatır: İslam Ahlakında Zihnin Rolü: Fıkıh ve İhlâs Arasındaki Denge. Adalete bağlılık da bu bütünün parçasıdır; İslam'ın adaletsizliğe karşı tavrı için: Adaletsiz yöneticilere karşı İslam'ın tavrı.
İlgili Yazılar
- Tevhid: Samimiyetle Allah'a yönelmek, dindarlığın özü
- Muaz'a Yemen Gönderisi: İman, Namaz, Zekât ve Adalet
- Cennete giden yol: İbadet, namaz, zekât, akrabalık
- Cennet Kapılarını Açan Şehadet: Abdestin Bereketi ve Faziletleri
- İmanın Kökü ve Dalları: Gazali'den Ahlaki Bir Rehber
- İslami Ahlak bölümündeki tüm yazılar
Rehberin sonraki adımı: Allah İnancı →
