Melekler, amâdan yaratılmış olan akıllardır. Bu mertebeden ilk yaratılan ilâhi kalemdir. Allah kalemi seçmiş, onu takdim etmiş ve bütün âlemi yaratmak için kurulan divânda onu vazifelendirmiş, maslahatlarına bakma işini ona vermiş ve bunu Allah'a yaklaşmak için teklif a href "/tr/tasavvuf-sozlugu/tigi/" ettiği /a bir ibâdet kılmıştır... (Fütühât, II, 416
Amâ, bize göre a href "/tr/tasavvuf-sozlugu/ahadiyyet/" ahadiyyet /a hazretidir (mertebesidir). Çünkü bunu O'ndan başka hiç kimse bilemez. O ise Celâl perdesi içindedir. Denilmiştir ki, O famâ) isim ve sıfatların kaynağı olan a href "/tr/tasavvuf-sozlugu/vahidiyyet/" vâhidiyyet /a hazretidir. Çünkü amâ ince bir buluttur. Bulut ise gökle yer arasında bir perdedir. Bu mertebe, ahadiyyet semâsı ile halki kesret arzı (yeryüzünün yaratılmış çokluğu) arasında bir perdedir" Hadis-i nebevi bunu desteklemez. Çünkü Hz. Peygamber'e Halkı yaratınadan önce Rabb'imiz neredeydi? diye sorulunca, Amâdaydı şeklinde cevâb vermiştir
Bu mertebe ilk taayyün ile taayyün eder. Çünkü orası kesret mahallidir, a href "/tr/tasavvuf-sozlugu/hakikat/" hakikatlerin /a zuhür ve isimlere ait a href "/tr/tasavvuf-sozlugu/nisbet/" nisbetlerin /a mahallidir. Taayyün eden şeylerin hepsi mahlüktur. İlk olarak İlk Akıl zuhür etmiştir. Hz. Peygamber 3 Allah'ın yarattığı ilk şey kalemdir buyurmuştur. Öyleyse ilk yaratılan şey yaratılmadan önce ve hatta sonra bile amâda hiçbir şey yoktu. Bunun delili, bu görüşü kabül eden kişinin bu mertebeyi imkân mertebesi , vücüb ve imkân hükümlerini birleştirme mertebesi ve a href "/tr/tasavvuf-sozlugu/insan/" insâni /a hakikat olarak adlandırmış olmasıdır. Bunların hepsinin yaratılmış olduğu bilinmektedir. Bu mertebede Hakk'ın halk sıfatlarıyla tecelli ettiği kabül edilir. Bunların hepsi, onun halk yaratılmadan önce bulunmamasını gerektirir. Aksi takdirde soruyu soranın cismani âlemi yaratmakla kasd ettiği ne olabilir! Böylece amâ