fark ile de kesbi olana a href "/tr/tasavvuf-sozlugu/isaret/" işâret /a etmişlerdir. Buna göre tefrikası olmayan cem yoktur
Süfiler Falan kimse ayn-ı cem'dedir derken Hakk'ın murâkabesinin onun bâtınını doldurmasını kasd ederler. Kendi amellerinden birine dönünce de Tefrikaya döndü derler. Cem'in sıhhati tefrikayla; tefrikanın sıhhati de cem'ledir. Bütün 140 aynü'ş-şey
bunlardan anlaşıldığına göre cem Allah ile bilmek, fark ise Allah'ın emriyle bilmektir. Her ikisinin de bir arada bulunması gerekir
ayn-ı cem tek ayndadır
ondaki bir parça külli a href "/tr/tasavvuf-sozlugu/hikmet/" hikmet /a hayretiyle
, tavanı (yapmayı) hedeflemiş, sonra temele inmiştir (tavanı yapmak için önce temele inmesi gerekmiştir). Temel, ilmen en son kasd edilen, fiilen ilk olarak mevcüd olan şeydir. Tavan ise maksad bakımından ilk bilinen, fiilen ise en son mevcüd olan şeydir. İşte bunun gibi, tüm inayetin kendisine yöneldiği ve bizâtihi murâd edilen insan aynı da, O'nun yaratması içerisinde cem ve a href "/tr/tasavvuf-sozlugu/vucudun/" vücüdun /a , en büyük süretin ve en şerefli ve mükemmel özetin ta kendisidir