cibillât (Tasavvuf Sözlüğü)

Cibillât (yaratılışlar) muhteliftir. Bazılarının kabülü hızlı, bazılarını kabülü ise yavaştır. Bunun iki sebebi vardır. Birincisi a href "/tr/tasavvuf-sozlugu/vucuddaki/" vücüddaki /a önceliği itibâriyledir. Çünkü a href "/tr/tasavvuf-sozlugu/sehvet/" şehvet /a duygusu, gazab duygusu ve tefekkür duygusu insanda vardır. Değiştirmesi en zor olanı, insana karşı en isyânkâr olanı, şehvet duygusudur. Çünkü şehvet duygusu, var olma bakımından insandaki duyguların en kıdemli olanı, teşebbüs ve ısrârı en a href "/tr/tasavvuf-sozlugu/siddet/" şiddetli /a olanıdır. Çünkü bu kuvvet insanın daha ilk yaratıldığı anda mevcüddur. Hatta bu duygu, kendi cinsinden olan hayvanlarda da vardır. Bundan sonra hamiyet ve gazab duygusu bulunur. Tefekkür duygusu ise sonraları meydana gelir. Sebebine gelince, yaratılış onu gerekli ameller ve tâatlarla; varlığının güzel ve sevilecek hâle gelmesiyle güçlendirir. (Mizân, 53