Gavs, ilticâ konusunda vakit elverdiğinde, bizzât zamanın bir tanesidir. (Istılâh, 536
Gavs, kendisine sığınılan kutba denir. Bu vaktin dışında gavs olarak isimlendirilmez. (Kâşânî, 167; Câmi’, 91
Kutb-i Gavs'a ölüm anında ancak Hz. Peygamber'in süreti tecelli eder. Çünkü kutub (kalb itibâriyle) Hz. Peygamber'in kalbi üzerinedir. (Esfâr, 299
Gavs, insanların mecburiyet ânında sırları açıklama konusunda ihtiyaç duydukları ve kendisinden duâ taleb ettikleri büyük kutub, aziz bir insan ve kerim bir efendiden ibârettir. Çünkü bu insanın duâsı makbuldur. Allah üzerine yemin etse Allah muhakkak onun yemininin gereğini yapar. Hz. Peygamber'in zamanında Üveys-i Karani'nin durumu böyleydi. Kutub, zikri geçen bu sıfatlar a href "/tr/tasavvuf-sozlugu/kendisinde/" kendisinde /a toplanmadan kutub olamaz. (Câmi’, 4, 22
Yardıma ihtiyacı a href "/tr/tasavvuf-sozlugu/olan-kimse/" olan kimsenin /a iltica etmesi itibâriyle kendisine gavs da denilen kutub, bütün zamanlarda Allah Teâlâ'nın nazar kıldığı yer olan a href "/tr/tasavvuf-sozlugu/vahid/" vâhidi /a (tek noktayı) toplayan fertten ibârettir. Allah ona kendi katından en büyük tılsımı vermiştir. O, rühun bedende dolaşması gibi kâinâtta, zâhir ve bâtın aynlarda dolaşır. Umümi feyzin terazisi elindedir. Ölçüsü bilgisine, bilgisi Hakk'ın ilmine, Hakk'ın