Biz deriz ki: ... (Hakikatte) süfi Hakk ile de nefsiyle de hâzırdır. Bu, cem'u'l-cem'e a href "/tr/tasavvuf-sozlugu/isaret/" işâret /a eder. Çünkü, insan nefsini görmeye devam ederken, nefsinden gaib olmadıkça, gaybeti olmayan huzür hâli hâsıl olmaz. Nefse nazar etme hâli yok olunca gaybeti olmayan huzür hâli hâsıl olur. Bu ise Şibli'nin şu sözünün aynıdır: Süfi iki cihanda Allah'la beraber, Allah'tan gayrı olan bir şey görmez.' Hülâsa, kulun vücüdu (varlığı) gayr olan bir şeydir, ağyardır. Süfi, gayr olan şeyi görmeyince nefsini de görmemiş olur. Nefy ve isbât hâlinde kendisinden tamamen fâni olur. (Hücvîrî, 48-49
Gayretin aslı, gayrı l(eşyâyı) müşâhede etmektir. Onun sâbit olmasıyla mâ