Tasavvuf Klasikleri · Temmuz 8, 2026

gazab (Tasavvuf Sözlüğü)

ve a href "/tr/tasavvuf-sozlugu/sehvet/" şehvet /a kuvvetlerini idâre eden nefse ait bir duygudur, akıl ve 60 a href "/tr/tasavvuf-sozlugu/adl-ve-l-hakku-l-mahluk-bih/" adl ve'l-hakku'l-mahlük bih /a şeriata göre …

ve a href "/tr/tasavvuf-sozlugu/sehvet/" şehvet /a kuvvetlerini idâre eden nefse ait bir duygudur, akıl ve 60 a href "/tr/tasavvuf-sozlugu/adl-ve-l-hakku-l-mahluk-bih/" adl ve'l-hakku'l-mahlük bih /a

şeriata göre harekete geçirir veya frenler. Şecaat, gazab kuvvetinin, harekete geçmesinde veya frenlenmesinde akla boyun eğmesidir. İffet, şehvet kuvvetinin akıl ve şeriat doğrultusunda terbiye a href "/tr/tasavvuf-sozlugu/ilmesi/" edilmesidir /a

Bu dört a href "/tr/tasavvuf-sozlugu/ahlak/" ahlâkın /a mütedil (dengeli) oluşundan güzel ahlâkın tamamı ortaya çıkar. Akıl kuvvetinin itidalinden iyi düşünce, isâbetli görüş, doğru tedbir, a href "/tr/tasavvuf-sozlugu/yanin/" eşyânın /a inceliklerini anlamak; ifrâtından, hile, aldatma, mugalata (demagoji); tefritinden ise ahmaklık, kalın kafalılık ve akıl zayıflığı doğar

Şecaatin mütedil oluşundan a href "/tr/tasavvuf-sozlugu/heybet/" heybet /a , tahammül, kerem, yiğitlik, cesaret, hilm, a href "/tr/tasavvuf-sozlugu/sebat/" sebât /a ve vakar; tefritinden, alçaklık, zillet, hasislik, hafiflik meydana gelir

İffetin mütedil oluşundan cömertlik, hayâ, sabır, kanaat, verâ, müsamaha, zarâfet; ifrâtından, hırs, a href "/tr/tasavvuf-sozlugu/siddet/" şiddet /a , fenâlık, edebsizlik, savurganlık, alaycılık, hased, zayıflık gibi kötü huylar doğar. (Ravza, 445