Tasavvuf Klasikleri · Temmuz 3, 2026

Hadis İlmine Giren Desiseler (Tasavvuf Sözlüğü)

Muhakkak ki önyargılı desiseciler İslâm’ın öğretilerini Resulullah ( sallallâhu aleyhi ve sellem )’ın lisanı üzere yalan ve iftira hadisleri uydurarak çirkin göstermeye uğraştılar. Bununla akîdeyi yıkmak, parçalamak, …

Muhakkak ki önyargılı desiseciler İslâm’ın öğretilerini Resulullah ( sallallâhu aleyhi ve sellem )’ın lisanı üzere yalan ve iftira hadisleri uydurarak çirkin göstermeye uğraştılar. Bununla akîdeyi yıkmak, parçalamak, yıkıcı fikirler yani yüce Allah’a cisim isnad etmek, O’nu bir şeye benzetmek, O’nun yukarıda olduğunu söylemek, O’na cihet tayin etmek gibi ve bunlardan başka bozuk akîdeleri sokuşturmak istediler.

Yüce Allah’ın delil indirmediği konular hakkında teşvik ve sakındırma hadisleri uydurdukları gibi... Onlara: “Niçin Resulullah ( sallallâhu aleyhi ve sellem )’ın demediği hadisleri yalandan uyduruyorsunuz?” Halbuki Resulullah ( sallallâhu aleyhi ve sellem ) bu hususta: “Her kim bana bilerek yalan isnad ederse cehennemdeki yerine hazırlansın.” buyurmaktadır denildiğinde;[1] Onlar buna cevaben derler ki: “Biz onun aleyhine değil, lehine yalan uyduruyoruz.” Bazılarının hakimlere ve padişahlara yanaşmak için hadis uydurdukları ve bunları dünyevî arzulara, maddî kazanç elde etmek için yaptıkları gibi…

Lâkin yüce Allah, Resulünün sünnetini yaşatmak ve muhafaza etmek için ihlâslı ve gayretli âlimler bahşetti. Onlar bu uydurma hadisleri Resulullah ( sallallâhu aleyhi ve sellem )’ın hakiki hadislerinden temizlediler, zayıftan sahihi, hasenden mevzuyu ve garibten meşhuru açıkladılar. Bunu açıklayan zevad ise: “Müzzî, Zeynu’l Irakî, Zehebî, İbn-i Hacer ( rahmetullâhi aleyhim ) ve diğerleri gibi… [2]

Dipnotlar

  1. Buhari Sahihinde Kitab-ul İlim’de Ebû Hureyre (radıyallâhu anhu)’den, Müslim Kitab-ı İman Tirmizi Kitabu’l İlim ve İbn-i Maceh Ebvab-üs Sünnet’te tahriç ettiler.
  2. Gerçekten bazı zadlar ve gayretli âlimler, nebevî hadislerin üzerine kitaplar yazarak, mevzu hadisleri açıkladılar. Suyûtî (rahmetullâhi aleyh)’in Elle-Alil Masnua fil Hadisi’l Mevdua, Acculûnî (rahmetullâhi aleyh)’in Keşful Hafa ve Hut-ul Beyrutî (rahmetullâhi aleyh)’in Esnav Metalibi gibi.